Кіріспе

Кадыны – Польшаның солтүстігінде орналасқан Вармия-Мазур воеводиясы, Эльблонг округі, Толкмичко коммунасындағы ауыл.

География

Ол Эльблонг таулық ландшафт паркінде, Балтық теңізінің Висла лагунасы бойымен созылған терминалды моренадағы қорғалатын аймақта орналасқан. Ауылдағы Бажинский емені Польшадағы ең көне ағаштардың бірі болып саналады. Кадыны Толкмичкодан оңтүстік-батысқа қарай, Эльблагтан солтүстікке қарай және аймақтық орталық Ольштындан солтүстік-батысқа қарай жатыр. Ол оңтүстік жағынан Ленче ауылымен шекаралас. Кадыны станциясы – Эльблагтан Браниевоға дейінгі бұрынғы Висла лагунасы темір жолының (Коледж Надзелевова) тоқталысы, оны жеке Arriva RP теміржол операторы қайта іске қосуды жоспарлап отыр. Киколы және Острогора елді мекендері Кадынының құрамына кіреді.

Тарих

11-13 ғасырларда Балтық Пруссиясының бекінісі Кластторна Горасында ("Монастырь төбесінде") орналасқан. Пруссиядағы Cadinensis жері алғаш рет 1255 жылғы құжатта еске алынған. Ол ежелгі прус басшысының қызы Кадинаның құрметіне аталған. Бірақ шын мәнінде, ежелгі прус тіліндегі “кудас” сөзі “қиындық” немесе “шөлейт” деген мағынаны білдіреді. 1354 жылы Кудиен деп аталған Эльбинг командованиесінің Тевтон ордені бұрынғы прус бекінісінің орнына Vorwerk иелігін салған, онда аймақтағы жергілікті погосан тұрғындарына сот ісін жүргізген. 1431 жылдан бастап Кадинский (Кадинен) иелігі Пруссия Конфедерациясының жетекшісі және негізін қалаушысы Ян Бажинскийге тиесілі болды. Оның өтінішімен 1454 жылы Польша королі Казимир IV Ягеллон бұл аймақты Польша Корольдігіне қосты, содан кейін ол аймақтың польшалық губернаторы болды және келесі Польша-Тевтон соғысында (13 жылдық соғыс) Польша тарапынан күресті. Кадындағы 700 жылдан астам тарихы бар Бажинский емені, табиғи ескерткіш, Ян Бажинскийдің құрметіне аталған. 1682 жылы ол Инфлянтының польша воеводасы Ян Теодор Шлибенге тиесілі болды, ал 1695 жылдан кейін оның ұлы ауылды Станислав Дзялинскиге сатты. Осы плиткалардың көптеген түрлері Гамбургтегі Ескі Эльба туннелін және Берлиндегі бірнеше метро стансаларын безендіруге қолданылды. Вильгельм сонымен қатар Тракехнер жылқыларының шаруашылығын құрды және ауыл сәндік теңіз жағалауы курорты ретінде дамыды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін және 1919 жылғы Версаль келісімінен кейін Кадинен Шығыс Пруссияның Германия провинциясының бір бөлігі болып қалды және 1945 жылы қуылғанға дейін Гогенцоллерн әулетінің меншігінде болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде онда тұрған Пруссияның князі Людовик Фердинанд (1907-1994) Гогенцоллерн әулетінен соңғы болып осы жерде тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германия жеңілгеннен кейін, 1945 жылы Потсдам келісіміне сәйкес бұл аймақ Польша Республикасына берілді және тарихи польшалық атауы Кадыны деп қайта аталды. Бүгінде бұл иеліктер мәдени мұра ретінде басқарылады және танымал туристік орын болып табылады.