Кіріспе

Invincible класы – Корольдік теңіз күштерінің жеңіл авианосецтері класы. Үш кеме салынды: , және . Кемелер авиациялық мүмкіндіктері бар, суастына қарсы күрес (ASW) платформалары ретінде құрылды, Солтүстік Атлантикадағы Субмариналық қауіпке қарсы тұру үшін, бастапқыда Sea Harrier ұшақтарымен және Sea King HAS.1 суастына қарсы тікұшақтарымен жабдықталды. 1960 жылдары авианосецтерді жаңарту бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, үш кеме Ark Royal және Eagle флоттық авианосецтерінің және жеңіл флоттық авианосецтердің орнына келді, сонымен қатар Корольдік теңіз күштерінің жалғыз авианосецтері класы болды. Үш кеме Фолкленд соғысы кезінде Оңтүстік Атлантика, Босния соғысы кезінде Адриатика және 2003 жылғы Иракқа басып кіру кезінде Таяу Шығыс сияқты бірнеше жерлерде активті қызмет атқарды. Invincible 2005 жылы қызметтен шығарылды және төмен дайындық деңгейінде резервке қойылды. 2011 жылдың ақпанында түрік металл шығарушыларға сатылып, 2011 жылдың 24 наурызында Портсмуттен сүйреліп әкетілді. Корольдік теңіз күштері екі жаңа авианосецтің біріншісі қолданысқа енгенге дейін, шамамен бір ғасыр бойына авианосецсіз қалды.

Даму

Invincible класы 6000 тонналық, басқарылатын зымыранмен қаруланған, тікұшақ тасымалдайтын эскорт-крейсердің эскизтік жобасы ретінде пайда болды. Ол әлдеқайда ірі CVA 01 класының флоттық әуе кемелерін толықтыруға арналған еді. 1966 жылы CVA 01 жобасы тоқтатылғаннан кейін, кіші крейсер енді су астына қарсы күрес (ASW) күштеріне басқару және бақылау мүмкіндіктерін ұсынуы керек болды. Бұл талапқа қанағаттандыру үшін екі жаңа жоба дайындалды. Жаңа кемелер «деректі крейсерлер» деп аталды, «ұшақ тасымалдаушы» емес. Бұл, бір жағынан, CVA 01 жобасының жақында тоқтатылуымен байланысты болды, екінші жағынан, кемелердің C3I және су астына қарсы соғыс сияқты дәстүрлі крейсерлік міндеттерін орындауы және крейсерлер сияқты құрылуы тиіс болды. «Ұшақ тасымалдаушы» деген атау 1980 жылғы қорғаныс бағалауларында Invincible класы осылай аталғанға дейін ресми түрде қолданылмады. 1970 жылдардың басында Ұлыбританиядағы экономикалық қиындықтар жаңа кемелердің дамуын баяулатты, бірақ жоба дамуын жалғастырды. Бірінші кемеге тапсырыс 1973 жылдың 17 сәуірінде Vickers (Shipbuilding) компаниясына берілді. Осы кезде жоба 19 000 тонналық «CAH» класына қатысты. 1976 жылдан бастап төрт «Harrier» типіндегі кемелерді сатып алу туралы ұсыныстар да, кейін «Sea Harrier» сатып алу бойынша келіссөздер де қабылданбады. 1981 жылғы қорғаныс ақ кітабында және тасымалдаушы флотының мөлшерін қысқарту жоспарында Invincible қажетсіз деп танылды және 1981 жылдың шілдесінде ол Корольдік Австралия теңіз күштеріне ескі ұшақ тасымалдаушының орнына сатуға ұсынылды. Бұл класс бұрын Австралия кемесінің ықтимал ауыстырушысы ретінде қарастырылып, кейін қабылданбаған, бірақ 175 миллион фунт стерлинг (A$285 миллион) тұратын ұсыныс және кеменің дайын күйде болуы Австралия үкіметін 1982 жылдың ақпанында британдық ұсынысты қабылдауға итермеледі. Австралиялық қызметте кеме HMAS Australia деп аталатын болып, Sea Harrier сатып алу туралы шешім қабылданғанға дейін тікұшақ тасымалдаушы ретінде пайдаланылатын еді. Фолкленд соғысы кезінде Invincible класының көрсеткен қызметі ақ кітаптағы ұсынылған қысқартулардың дұрыс еместігін көрсетті, және екі ел де 1982 жылдың шілдесінде келісімнен бас тартты. Ark Royal бас флагман ретінде 2016 жылы қолданысқа берілуі жоспарланған, бірақ 2010 жылы Стратегиялық қорғаныс және қауіпсіздік саясатын қайта қараудан кейін қызметтен шығарылды. Illustrious кластағы жалғыз кеме болып қалды, бірақ ол да 2014 жылы қызметтен шығарылды. 2016 жылдың 7 желтоқсанында Портсмуттен сүйреліп Түркиядағы кемелерді бөлшектеушілерге жеткізілді. Invincible класын ауыстыру үшін екі ірі кеме салынды, ал біріншісі, HMS Queen Elizabeth, 2017 жылдың соңында қолданысқа берілді. Олардың әрқайсысы шамамен 65 000 тонна салмаққа ие – Invincible класынан үш еседен астам.

Сыныптағы кемелер

Атауы Тюльпан суреті Салынған Бұйрық берілді Құрылысы басталды Суға түсірілді Қызметке кірді Тағдыры R05 Vickers Armstrong, Барроу. 20 шілде 1973 3 мамыр 1977 11 шілде 1980 Алияғада бұзылды, 2011 R06 Swan Hunter, Wallsend 14 мамыр 1976 7 қазан 1976 1 желтоқсан 1978 20 маусым 1982 Алияғада бұзылды, 2017 (бұрын Indomitable) R07 Swan Hunter, Wallsend 1978 желтоқсан 14 желтоқсан 1978 2 маусым 1981 1 қараша 1985 Алияғада бұзылды, 2013