Кіріспе
Католик шіркеуінің басшысы 1621-1623 жылдар аралығында. Папа Григорий XV (Грегорий XV; 9 қаңтар 1554 – 8 шілде 1623), шын аты Алессандро Людовиси, 1621 жылдың 9 ақпанынан 1623 жылы қайтыс болғанға дейін Католик шіркеуінің басшысы және Папалық мемлекеттердің билеушісі болды. Ол католик дінін тарату және миссионерлік жұмысты бақылаумен айналысатын «Дін тарату жөніндегі Конгрегацияны» құрғандығымен танымал. Григорий XV Игнатий Лойолалық, Франциск Ксавье, Тереза Авильская және Филипп Нериді қасиеттілер қатарына қосуға жауапты болды, бұл оның Контрреформацияға берілгендігін көрсетті.
Pope Gregory XV (Gregorius XV; ; 9 January 1554 – 8 July 1623), born Alessandro Ludovisi, was the head of the Catholic Church and ruler of the Papal States from 9 February 1621 until his death in 1623. He is notable for founding the Congregation for the Propagation of the Faith, an organization tasked with overseeing the spread of Catholicism and missionary work. Gregory XV was also responsible for the canonization of Saints Ignatius of Loyola, Francis Xavier, Teresa of Ávila, and Philip Neri, which solidified his commitment to the Counter Reformation.
Ерте өмір
Алессандро Людовиси 1554 жылғы 9 қаңтарда Болоньяда, Самоггия графы Помпео Людовиси (қазіргі Болонья провинциясындағы Савиньо) мен Камилла Бьянчини отбасында дүниеге келді. Ол жеті баланың үшіншісі болған. Ол Римде Иса қоғамы басқаратын Рим колледжінде білім алды, содан кейін Болонья университетіне канондық және рим құқығын оқуға түсті, оны 1575 жылғы 4 маусымда алды. Оның мансабының бастапқы кезеңін Римдегі папаның заңгері ретінде өткізді, дін қызметкеріне бекітілгеніне ешқандай дәлел жоқ. 1575 жылы Римге оралып, 1593 жылдан 1596 жылға дейін Апостольдық қолтаңбаның референтары болып қызмет етті, ал 1597 жылы Римнің вице-губернаторы болып тағайындалды, бұл лауазымды 1598 жылға дейін сақтап қалды. Сонымен қатар, 1599 жылдан 1612 жылға дейін Киелі Рим Ротасының аудиторы болып жұмыс істеді. 1612 жылғы 12 наурызда Папа Павел V оны Болонья архиепископы етіп тағайындады, осыған байланысты ол дін қызметкеріне бекітілді, содан кейін сол жылдың 1 мамырында Римдегі Сант-Андреа-аль-Квиринале шіркеуінде епископқаConsecrated болды. 1616 жылдың тамызында Папа оны Савой герцогтігіне Апостольдық нунций ретінде, Савой герцогі Карл Эммануэль I мен Испанияның Филипп III арасындағы Монферрат герцогтігіне қатысты дауды реттеу үшін жіберді. 1616 жылғы 19 қыркүйекте Папа Павел V оны кардинал дәрежесіне көтерді және оны Траспонтинадағы Санта-Мария шіркеуінің титулярлық шіркеуімен кардинал-қасиетші етіп тағайындады.
Папалық конклав
Людовиси папа Павел V қайтыс болғаннан кейін Римге барып, папа сайлау конклавына қатысқанға дейін Болоньядағы епископтық орнында қалды және ол «Грегорий XV» деген понтификалық атты таңдады. Ол 1621 жылғы 14 ақпанда протодиакон, кардинал Андреа Барони Перетти Монтальтоның қолынан тәж кигізілді және 1621 жылғы 14 мамырда Сент-Джон Латеран базиликасына иелік етті. Сайланған сәтте, негізінен кардинал Сципионе Боргезедің ықпалымен, қарт жасында (67 жаста) және нашар денсаулығында ол бірден шіркеуді басқаруға көмектесетін, оған толық сенім артуға болатын күшті адам қажет екенін түсінді. Оның жүрек туысы Людовико Людовиси, 25 жастағы жас жігіт, оған қолайлы адам болып көрінді және ол непотизм айыбына ұшырау қаупіне қарамастан, понтификатының үшінші күні оны кардинал етіп тағайындады. Сол күні оның кіші інісі Орацио Папа армиясының бас қолбасшысы болып тағайындалды. Келешек Григорий XV-нің жүрек туысына көңілі қалмайтынын көрсетті. Католик энциклопедиясы былай деп мәлімдейді: «Людовико, әрине, отбасының мүддесін барлық мүмкін жолмен қорғады, бірақ ол өзінің ұлы талантын және ықпалын шіркеудің игілігі үшін де пайдаланды және папаға шынайы берілгендік танытты». Григорий Людовисилерге екі герцогтық берді: біреуін ағасы Орациоға, 1621 жылы Nobile Romano және Фьяно Романо герцогы етіп тағайындады, ал екіншісі – 1622 жылы оның жүрек туысы Людовико Людовиси Колонна әулетінен сатып алған Загароло герцогтығын. Екінші жүрек туысы Никколо 1634 жылы Пьомбиноның билеуші ханзадасы және Эльба аралының иегері болды, ол 1632 жылғы 30 наурызда мұрагерге үйленген болатын.
Іс-шаралар
Грегорий XV Еуропа саясатына көп араласпады, тек Фердинанд II, Киелі Рим императорына және Католик лигасына протестанттарға қарсы – миллион алтын дукат көлемінде – сондай-ақ Польша-Литва одағының патшасы Сигизмунд III Васаға Осман империясына қарсы көмек көрсетті. Оның Сиқыршылар мен әйел-құдаларға қарсы жариялаған декларациясы (Omnipotentis Dei, 20 наурыз 1623 ж.) сиқыршылыққа қарсы соңғы паптық жарлық болды. Бұрынғы жазалар жеңілдетілді, ал өлім жазасы тек "шайтанмен келісім жасап, оның көмегімен кісі өлтірген" адамдарға ғана тағайындалды. Ол білімді теолог және реформаторлық рухта болды. Мысалы, оның 15 қараша 1621 жылғы паптық бұйрығы Aeterni Patris Filius паптық сайлауды реттеді, одан әрі сайлау жасырын дауыс беру арқылы өткізілуге тиіс болды; сайлаудың үш әдісіне рұқсат берілді: тексеру, келісім және шабыттанғандай. 1622 жылғы 6 қаңтарда ол Қасиетті Тақтың миссионерлік бөлімі – Иманды тарату конгрегациясын құрды. Ол болониялық суретші Герчиноны Римге шақыруда ықпалды болды, бұл жоғары барокко стилінің дамуындағы маңызды кезең болды. Ол өзінің портреттік бюстерін жасатты, олардың бірін Джан Лоренцо Бернини және Алессандро Алгарди жасады, оның тондадағы бюсі Валичелладағы Санта-Мария шіркеуінде сақталған.
Консисториялар
Рим папасы төрт консисторияда он бір кардинал тағайындады, олардың ішінде өзінің немере інісі Людовико мен туысы Маркантонио Гоццадиниді кардинал дәрежесіне көтерді; сондай-ақ, ол танымал Арман Жан Ришельеді де кардинал етіп тағайындады.
Қасиеттілер мен ақтар
1622 жылғы 12 наурызда папа бірнеше әулиелерді қасиеттеп жариялады: Франциск Ксавьер, Игнатий Лойолалық, Исидор Еңбекші, Филипп Нери және Авильскаялық Тереза. Григорий XV папалық қызметінің кезеңінде үш адамды мақұлдады: Сиеналық Амбрози Санседони, Альберт Ұлы және Алькантарский Петр.
Өлім және жерлеу
Ол біраз уақыт бойы бүйрек тастарынан зардап шегіп, 1623 жылдың 16 маусымынан 1 шілдесіне дейін төсекке жатып ауырды. Оған іш кедерісі мен асқазанның бұзылуы да қосылып, қатты мазалады. 4 шілдеде оның жағдайы нашарлап, қызба оны әлсіздікке түсірді. Осыдан кейін 5 шілдеде Виатикум қабылдады, ал 6 шілдеде Соңғы Жиналыс тойын өткізді. Екі күннен соң ол ауруға жеңіліп қайтыс болды. Рим папасы XV Григорий 1623 жылдың 8 шілдесінде Киринал сарайында дүние салды. Ол Сант-Игнацио шіркеуіне жерленді, онда 80 жылдан кейін кардинал Людовико Людовизидің өтінішімен иезуиттер әсем ескерткіш орнатты, және ол да осы ескерткіште құрметпен еске алынды. Григорий XV-тің орнын Рим папасы VIII Урбан басты.