Австралияның қыран құсы: Aquila audax

Кіріспе

Акуила тұқымдасына жататын жыртқыш құс – Акуила аудакс Австралия құрлығындағы ең ірі жыртқыш құс. Ол солтүстікке қарай Жаңа Гвинеяның оңтүстігінде де кездеседі және Тасмания штатына дейін таралған. Қиыр құйрықты бүркіт – бүкіл әлемде кездесетін Aquila тұқымдасына жататын ірі, негізінен қара түсті, аяқтары қауырсынмен жабылған 12 түрдің бірі. Генетикалық зерттеулер қиыр құйрықты бүркіттің Аквила тұқымдасының басқа, көбінесе ірі мүшелерімен тығыз байланысты екенін анық көрсетті. Ірі, қоңырдан қараға дейінгі түсті жыртқыш құс, қанаттарының ең үлкен жайылуы және ұзындығы белгілі бір шамаға жетеді.

Қиыр құйрықты бүркіт – туған құрлығындағы ең көп тараған жыртқыш құстардың бірі. Олар Австралиядағы шөл және жартылай шөлді далалардан бастап, жазықтарға, таулы аймақтарға, орманға, тіпті кейде тропикалық жаңбырлы ормандарға дейін барлық түрлі ортада мекендейді. Дегенмен, олардың ең қолайлы мекендері – тасты аймақтар, ашық кеңістіктер және эвкалипт тоғайлары сияқты жергілікті орманды жерлерге ие, әртүрлі топографиялық ерекшеліктері бар жерлер. Қиыр құйрықты бүркіт – әлемдегі ең күшті жыртқыш құстардың бірі. Еуропалық қоянның (Oryctolagus cuniculus) енгізілуі қиыр құйрықты бүркітке үлкен пайда әкелді және олар осы және басқа да инвазивті түрлерді көп мөлшерде аулайды, бірақ қиыр құйрықты бүркіт көбінесе сүтқоректілермен, оның ішінде көптеген үлкен макроподтармен қоректенеді. Сонымен қатар, олар көбінесе өлік жейді, әсіресе жас кезінде. Бұл түр көбінесе бірнеше жылға жұптасып, мүмкін, өмір бойы бірге болады. Тарихи түрде адамдардың улау және ату арқылы қудалауына ұшырағанмен, олардың саны еуропалық отарлаудан бұрынғы деңгейге немесе тіпті одан да жоғары көтерілді, себебі адамдар қоян және жол апатынан қалған мал сияқты қосымша тамақ көздерін ұсынып, олардың өркендеуіне көмектесті.

Таксономия

Бұл түрді алғаш рет 1801 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтам Vultur audax деген екілік атаумен сипаттады. Бір кезде, сырғалы құйрықты бүркіт, мүмкін, оның ерекше пішініне байланысты, өзінің монотиптік Uroaetus туысына жатқызылған. Түрдің нақты ғылыми атауы, audax, латын тіліндегі audax сөзінен алынған, яғни "батыл", олардың мінез-құлқына байланысты, әсіресе аң аулау кезінде, осындай бейнеленген. Бірақ, түрлер, әдетте, адамдарға қатысты өте сақ, тіпті ұялды. Aquila туысына жататын бүркіттер үлкен Accipitridae отбасының ішіндегі Aquilinae кіші отбасына жатады. Бұл кіші отбасы көбінесе "құбылысты бүркіттер" немесе кейде "нағыз бүркіттер" деп аталады. Бұл түрлерді таралуына қарамастан, аяқтарын жауып тұрған қауырсындары арқасында көптеген басқа акципитридтерден ажыратуға болады. Aquilinae шамамен 39 түрден тұрады және Антарктидадан басқа барлық континенттерде кездеседі. Сырғалы құйрықты, Гурни және Верро бүркіттері белгілі алтын бүркітпен (Aquila chrysaetos) бірге, бүкіл акципитридтер отбасының ең кең таралған түрі, сондай-ақ сыртқы түрінен өзгеше (кішкентай және ақшыл кеуделі, бірақ сонымен бірге күшті) бүркіттер, мысалы, Бонелли бүркіті (Aquila fasciata), Африкалық бүркіт (Aquila spilogaster) және Кассин бүркіті (Aquila africanus) бірге кладты немесе түрлер кешенін құрайды, соңғы үш түр бұрын басқа туысқа жатқан деп есептелген. Жоғарыда аталған түрлерден басқа, генетикалық зерттеулерге сүйене отырып, алтын және сырғалы құйрықты бүркіттерге сырттан ұқсас болған басқа төрт Aquila түрі, ірі, қараңғы және қоңыр, ұзын қанатты, жеке клад құрайды деп саналады және алтын бүркіт кладының мүшелерінен парафилетикалық болып табылады. Aquila туысынан тыс басқа туысқан түрлерге кішкентай және орташа өлшемді Clanga немесе дақты бүркіттер, сондай-ақ кең таралған және өте кішкентай Hieraeetus бүркіттері жатады. Соңғы туыстың бір мүшесінде Австралияда кең таралған жалғыз Aquilinae бүркіті бар, ол кішкентай бүркіт (Hieraaetus morphnoides). Алайда, екі түрше арасындағы айырмашылыққа күмән туды, себебі өлшемдер мен түстердегі айырмашылықтар клиналдық өзгеріске байланысты болуы мүмкін, ал кейбір аралдық популяциялар түрше пайда болуының аралық кезеңінде болуы мүмкін. A. a. audax (Latham, 1801) – Бұл түрше Австралияның барлық материгінде және Оңтүстік Жаңа Гвинеяда қоныстанған. Бұл кейінірек сипатталған типтік сырғалы құйрықты бүркіт. A. a. fleayi (Condon & Amadon, 1954) – Бұл түрше Тасманияға тән. Бұл түрше австралиялық натуралист Дэвид Флеяның құрметіне аталған, ол аралдық түршедегі айырмашылықты бірінші болып ұсынған. Сонымен қатар, оның жалпы түсі қара емес, шоколадты қоңыр, ал мойны қоңыр емес, ақшыл-сары түсті.

The species was first described in 1801 by the English ornithologist John Latham, under the binomial name Vultur audax. At one time, the wedge tailed eagle was classified in it is own monotypical genus Uroaetus, perhaps due to its unique form. The specific scientific name for the species, audax, is derived from the Latin audax, meaning "bold", indicative of their perceived disposition, perhaps when hunting, although the species is, in general, highly wary, and even timid, around humans. The eagles of the Aquila genus are part of the subfamily Aquilinae, within the larger Accipitridae family. The subfamily is commonly referred to as booted eagles or sometimes as true eagles. Those species may be distinguished from most other accipitrids by the feathering covering their legs, regardless of distribution. With some 39 or so species, the Aquilinae is present on every continent except Antarctica. The wedge tailed, Gurney's and Verreaux's eagles form a clade or a species complex with the well known golden eagle (Aquila chrysaetos), the most widely distributed species in the entire accipitrid family, as well as outwardly dissimilar (smaller and paler bellied yet also powerful) eagles like the Bonelli's eagle (Aquila fasciata), the African hawk eagle (Aquila spilogaster) and the Cassin's hawk eagle (Aquila africanus), the latter three having once been considered members of a different genus. Beyond the aforementioned species, based on genetic testing, the four other Aquila species, although outwardly similar to golden and wedge tailed eagles, being large, dark and brownish, with long wings, are thought to form a separate clade, and are paraphyletic from the members of what can be called the golden eagle clade. Other related outliers from outside the Aquila genus, are the small to mid sized Clanga or spotted eagle species, and the widely found and quite small Hieraeetus eagles. One member of the latter genus contains the only other widely found Aquilinae eagle in Australia, the little eagle (Hieraaetus morphnoides). However, the separation of the two subspecies has been called into question, largely because the reported differences in both size and coloration can be attributed to clinal variation and some of the insular populations may still be at an intermediate stage of subspecific formation. A. a. audax (Latham, 1801) – This subspecies resides in the entire continent of Australia as well as in southern New Guinea. It is the typical wedge tailed eagle as subsequently described. A. a. fleayi (Condon & Amadon, 1954) – This race is endemic to Tasmania. The subspecies is named in honour of David Fleay, an Australian naturalist who was the first to propose the difference of the insular race. Furthermore, it is a deep chocolate brown colour rather than blackish in overall colour with a whitish buff colouring to the nape rather than tawny rufous feathers there.

Сипаттама

Қиыр құс – өте үлкен және әлдеқайда ұзын денелі құстар. Олар негізінен қара түсті, бірақ жарық түсуіне және жеке ерекшеліктеріне байланысты қара көмірге ұқсас қоңыр түс болуы мүмкін. Жастардың қанаттары салыстырмалы түрде кеңірек болады. Қанатының ұзындығы құстың толық ұзындығынан шамамен 2,2 есе артық. Бүркіт көбінесе желдің қарсылығын азайту үшін қанаттарының терең ойыстарын жаяды. Австралияда оған ең жақын бәсекелес – одан 15 пайызға кішірек және салмағы 25 пайызға жеңіл. 1932 жылы жүргізілген 126 құстың зерттеуі бойынша орташа көрсеткіштер сәйкесінше, және болды. Бір анықтамалық бойынша, еркек киыр құстың орташа дене салмағы , ал ұрғашыларының салмағы , егер бұл дерек дұрыс болса, ол кез келген жыртқыш құстың арасындағы жыныстық диморфизмнің ең айқын мысалы болып табылады. Дегенмен, басқа бір сынамада өлшемдердің айырмашылығы одан да аз болды, 29 еркектің орташа салмағы , ал 29 ұрғашының орташа салмағы . Сол сынамада, Нулларбор жазығынан алынған, еркектердің қанаттарының орташа ұзындығы (26 сынама) және дене ұзындығы (5 сынама) болды, ал ұрғашылардың қанаттарының орташа ұзындығы (23 сынама) және дене ұзындығы болды. Алайда, Нулларбор жазығындағы киыр құстар дене салмағы мен қанат пішінінің өлшемдері бойынша басқа зерттеулердегі киыр құстардан сәл кішідірек көрінеді. Тағы бір дерек көзі еркектердің орташа салмағы , ал ұрғашылардың орташа дене салмағы дейді. Тасманиядағы еркектердің орташа дене салмағы , ал ұрғашылардың орташа дене салмағы болды. Бүкіл ботлы бүркіттер тұқымдастығында, екі ауыр Акиладан басқа, ол дене бітімі жағынан жауынгерлік бүркіттен (Polemaetus bellicosus) асып түседі, ал ұзын құйрықты тәжді бүркіт (Stephanoaetus coronatus) та киыр құсқа шамамен ұқсас дене салмасын білдіруі мүмкін, бірақ соңғысы сәл ауыр болады. Стандартты өлшемдер бойынша, аталық түрдің қанат пішіні шамамен , ал ұрғашының қанат пішіні -тен басталады.

Сәйкестендіру

Олардың ерекше үйлесімі – үлкен денелі, жіңішке бітімі, ұзын, алмаз тәрізді құйрығы (екі орталық қауырсыны бірдей түскенде дөңгелек болып та келуі мүмкін), көбінесе қара немесе қарабас қауырсыны, және көтерілгенде немесе сырғанағанда көрінетін ұзын қанаттары – барлық жастағы арқалы құйрықты бүркіттің көптеген ареалдарда анықтап тануға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Гурни бүркітінің жас қауырсыны әлдеқайда ақшыл келеді. Папуалық бүркіт (Harpyopsis novaeguineae), Жаңа Гвинеядағы үлкендігімен арқалы құйрықты бүркітке жақым келетін жалғыз аралдық жыртқыш, өте ерекше және орманға шектелген түр. Ол әсіресе төменгі жағынан ақшыл, ұзын, жалаңаш аяқтары және пропорцияларымен ерекшеленеді, қысқа, дөңгелек қанаттары, ұзын, сәл дөңгелек ұшы бар құйрығы және үлкен, дөңгелек басы бар алып акципитерге ұқсайды. Арқалы құйрықты бүркіттің аналықтарының дауысы ұқсас болғанымен, әдетте еркектерге қарағанда төмен және қатаңрақ болады. Жағалауда арқалы құйрықты бүркіт Австралияның ірі аралдарында, сондай-ақ кейбір кіші аралдарында таралған. Оларға Торрес бұғазының көптеген аралдары, Олбани аралы, Пипон аралы, Батерст шығанағындағы аралдар, Квинслендтегі көптеген кіші аралдар (Найт аралынан Оңтүстік Камберленд аралдарына дейін), Фрейзер аралы, Моретон аралы, Солтүстік Страдброк аралы, Монтегю аралы, Кенгуру аралы, Ньюитт архипелагы, Грот Эйландт және Тиви аралдары кіреді. Тасманияда олар негізінен барлық жерде кездеседі, сондай-ақ Кент тобының кейбір аралдарында, Бас бұғазында, Флиндерс аралында және Кейп Баррен аралында табылсады. Жаңа Гвинеяда арқалы құйрықты бүркіттің ареалы шектеулі, ол негізінен Транс-Флай саваннасы мен жайылымдарында, Батыс провинция аймағында, сондай-ақ Индонезияның Мерауке регентшілігінде кездеседі, Батыс Жаңа Гвинеяда, Бенсбах және Ориомо өзендерінде сирек кездеседі.

Тіршілік ету ортасы

Қиыр құйрықты бүркіт өте кең ареалда таралған. Қиыр құйрықты бүркіттердің мекендейтін жерлеріне ашық орманды алқаптар, саванналар, шалғынды далалар, шөл шеттері мен жартылай шөлдер, субальпілік ормандар, таулы шалғынды жерлер мен тау шыңдары, тым тығыз емес тропикалық жаңбырлы ормандар, муссондық ормандар, кіндік қылқан жапырақты ормандар, кейбір батпақты жерлер және жағалау аймақтарына үнемі жасалатын шабуылдар кіреді, бірақ көбінесе жағалау бойында олар судан біршама алшақта орналасқан жазықтардың маңында кездеседі. Австралиялық астаналық аумақта C. cunninghamiana және бірнеше эвкалипт түрлеріне басымдық берілетіні анықталды, еңісті жер жақсы қолжетімділік пен биік, толыққан ағаштарға қолжетімділікке мүмкіндік береді, бұл зерттеудегі бүркіттер үшін маңызды фактор болды. Олар көбінесе төбелер мен таулардың, сондай-ақ жазық далалардың үстінен, әсіресе шөптесін шалғынды далалардың үстінен ұшып жүреді. Эйр көлінің шөлді аймақтарында олар көбінесе ағаштармен өскен су арналары мен дренаж алаптарының бойындағы қиырлы далаларда кездеседі. Батыс Австралияның құмды шөлді аймақтарында бұрынғыда қиыр құйрықты бүркіттер көптеп кездесетін, бірақ олардың негізгі қорегі – макроподтардың (кенелі құйрықтылар) жойылғаннан кейін аймақтың көп бөлігін тастап кетті. Қиыр құйрықты бүркіттер теңіз деңгейінен шамамен биіктікке дейін кездеседі, ал биіктік деңгейіне қатысты ешқандай артықшылық байқалған жоқ. Қиыр құйрықты бүркіттердің қатаң түрде аулақ жүретін жерлеріне қарқынды қоныстанған немесе өңделген жерлер жатады. Күннің ыстық сағаттарында олар көбінесе биікке көтеріліп, төменнен көтерілетін жылу ағындарымен айналып жүреді. Қиыр құйрықты бүркіт, субтропиктік аймақта мекендейтін жыртқыш құсқа сәйкес, көбінесе тұрақсыз болады, бірақ олар тропиктік аймақтарда (Австралияның солтүстігінде және Жаңа Гвинеяда), сондай-ақ қоңыржай белдеуде (Тасманияда) да таралған. Жаңа Гвинеядағы шағын популяция материктегі түрден ешқандай айырмашылықты көрсетпейді, сондықтан ол жақындағы отарлаудың нәтижесі болуы мүмкін, бірақ Торрес бұғазынан аралдарға көшіп-қону туралы ешқандай мәлімет жоқ. Олардың көшпелі табиғатына байланысты, кейбір авторлар қиыр құйрықты бүркіттерді «жартылай көшпенді немесе жаппай көшпенді» деп жіктемелейді. Дегенмен, олар көшпенді болғанымен, олардың мінез-құлқы нағыз көшпенді құстың мінез-құлқына толық сәйкес келмейді, өйткені қалыпты жағдайларда ересектер қоршаған ортаның өзгеруі оларды қозғалуға мәжбүрлемесе, көбінесе тұрақсыз болады. Қиыр құйрықты бүркіт желкенқанаттар мен парапланерлерге жиі шабуыл жасайтын жалғыз құс болып есептеледі, бірақ алтын бүркіттер де осы сияқты мінез-құлық танытады. Бүркіттердің желкенқанаттарға реакциясына сүйенсек, олар өз аумағын қорғап, еншік алғышты басқа бүркіт сияқты қарауы мүмкін. Құстардың осы желкенқанаттардың матасын тырнақтарымен және басқа да бөліктерін зақымдаған жағдайлары тіркелген, бірақ адамдарға ешқандай зиян келтірілмеген. Сондай-ақ, Австралияда тау-кен жұмыстарын зерттеу үшін пайдаланылатын ұшқышсыз әуе кемелеріне шабуыл жасап, оларды жойғаны туралы хабарлар бар. Қиыр құйрықты бүркіттің болуы көбінесе кішірек құстар арасында үрей тудырады, нәтижесінде, құс құстары (бүркіттердің шабуылына ең осал құстар), қосалқы құстар, вагтейлдер, монархтар, лапвингтер және шахташылар, сондай-ақ кіші жыртқыш құстар, оның ішінде акципитридтер мен соколдалар, олардың кез келгені бүркіттерге агрессивті түрде шабуылдауы мүмкін (видеоға қараңыз). Бірнеше түрлер бұзылған жерге қосылып, оларды қоршайды, әсіресе бүркіт отырғанда, көбінесе шулы шақырулармен айналысады, бұл жыртқыштың бағдарын шатыстыруға арналған, және кейде бүркітке қарсы физикалық шабуылдар жасауға ұшырайды, әдетте үлкен, салыстырмалы түрде ауыр бүркіттер шабуылдаушы құстарды ұстай алмайды. Қиыр құйрықты бүркіт көбінесе өз қорғаушыларын тоқтатуға тырыспайды, бірақ кейде отырған немесе ұшқан кезде тырнақтарын көрсету үшін ауада домалайды. Кейде қиыр құйрықты бүркіттер ұрысқандай көрінеді, бірақ бұл және басқа да мінез-құлық, әсіресе жас бүркіттер арасында, ойыншылдық ретінде қарастырылуы мүмкін.

The wedge tailed eagle lives in an extremely wide range of habitats. Assorted habitats known to host wedge tailed eagles includes open woodland, savanna, heathland, grasslands, desert edge and semi desert, subalpine forests, montane grasslands and mountain peaks, not too dense tropical rainforests, monsoon forests, dwarf conifer forests, some wetlands as well as regularly forays to coastal areas, though normally along the coasts they occur around plains somewhat away from the water. A strong preference was detected for C. cunninghamiana alternatively with several Eucalyptus species was detected in the Australian Capital Territory, sloping ground allowing good access and access to tall, mature trees being paramount to the eagles in the study. Quite often they will be seen soaring over hills, mountains or escarpments as well as over flat plains, especially spinex grassland. In the deserts of the Lake Eyre basin, they are often seen in gibber plains along treed watercourses and drainage basins, here often concentrated around Eucalyptus in stony creek beds. In the sandy desert areas of Western Australia, wedge tailed eagles were once reasonably common but have largely vacated the region after the macropod prey they live off of there were all but hunted to extinction. Wedge tailed eagles commonly occur from sea level up to about with seemingly no preference based on altitudinal level. One of the few habitat types considered to be strongly avoided by wedge tailed eagles are areas intensively settled or cultivated areas. During the intense heat of the middle part of the day, it often soars high in the air, circling up on the thermal currents that rise from the ground below. The wedge tailed eagle is largely sedentary as expected of a raptor dwelling in the subtropics, although they also dwell in the tropics (far northern Australia and New Guinea) as well as in the temperate zone (Tasmania). The small New Guinea population is apparently indistinguishable from the mainland race and so possibly result of recent colonization, although no records exist of migrating wedge tailed eagles islands past the Torres Straits. Due to their tendency for wandering, some authors class the wedge tailed eagles as a “partial or irruptive migrant”. However, while they are arguably irruptive, it does not fit the mould of a true migrant well since under normal circumstances adults are rather sedentary unless environmental changes force them to move. The wedge tailed eagle is the only bird that has a reputation for not infrequently attacking hang gliders and paragliders, although other eagles including the golden eagle have also been recorded to behave thusly. Based on the response the eagles show to the gliders, they presumably are defending their territory and treating the perceived intruder like another eagle. Cases are recorded of the birds damaging the fabric of these gliders with their talons as well as some other parts of the gliding apparatus, but not the humans themselves, has been reported. They have also been reported to attack and destroy unmanned aerial vehicles used for mining survey operations in Australia. The presence of a wedge tailed eagle often causes panic among smaller birds and, as a result, aggressive species such as magpies (one of the most vulnerable types of passerine to eagle attacks), butcherbirds, wagtails, monarch flycatchers, lapwings, and miners as well as smaller birds of prey, including both accipitrids and falcons, any of which may aggressively mob eagles (see video). Multiple species may join the kerfuffle and mob them, especially while the eagles perched, often engaging in noisy calling, presumably meant to disorient the predator, and occasionally in physical attacks against the eagle, typically focused where the big, relatively lumbering eagles could not grasp the attacking birds. The wedge tailed eagle usually does not engage its tormentors but sometimes rolls in the air to present talons whether perched or not. Sometimes wedge tailed eagles appear to fight but this and other behaviours, especially between young eagles, may be interpreted as playful.

Тамақ биологиясы

Бұл құс әлемдегі ең күшті жыртқыш құстардың бірі. Ол әдетте төменнен ұшып немесе трансекті ұшып, құйрығымен қуалау арқылы немесе сырғанап ұшқанда шабуыл жасап немесе аулайды. Ол көбінесе биіктен ұшқанда аңды көреді, содан кейін оған қарай ұзын, көлбеу нысанаға түседі. Кейде бүркіт ағаштардың қуыстарынан, сондай-ақ ұялардан жас құстарды тартып шығарады. Олар орман өртінен қашып бара жатқан жануарларды іздеу үшін, сондай-ақ тракторлар мен басқа да шаруашылық техникаларын сол мақсатта іздейді. Олжаның мөлшері мен маусымына қарамастан, көбінесе жұптасқан ересек бүркіттер немесе кейде жақын байланыстағы жас бүркіттер бірлесіп аң аулау жиі кездеседі. Егер үй жануарларын ауласа, олар мал аналарын қорқытып, балаларын бөліп, содан кейін шабуылдайды. Өлексе – бұл маңызды тамақ түрі; қыран құйрықты бүркіттер алыстан мүрдеге жиналған қарғаларды байқай алады және оны иемдену үшін төмен қарай сырғанайды. Өлексе жеу барлық маусымда және жағдайда тіркелген, бірақ көбінесе көбеймейтін құстар өлексе жеуге бейім, ал жас қыран құйрықты бүркіттер, тіпті тарағаннан кейін де, ересектерге қарағанда өлексе жеуге көбірек дайын. Австралияның ауылдық жерлерінде көліктерге соқтығысып өлген жануарларды жеп жүрген қыран құйрықты бүркіттерді көруге болады. Тірі аңға қарағанда өлексенің маңыздылығы толыққанды зерттелмеген, бірақ адам қоныстануынан, әсіресе жолдардан алыс жерлерде, өлексе сирек кездеседі және барлық жастағы бүркіттер тірі қалу үшін аң аулауға мәжбүр. Жалпы, көптеген түрлердің австралиялық акципитридтері жиі өлексе келеді, ал олар Corvus түрлері мен currawongs сияқты ірі қоректі құстармен бірге, басқа континенттердегі құстардың атқаратын қызметіне ұқсас рөл атқарады, бірақ олар одан әлдеқайда аз маманданған.

Тарабын табу спектрі

Қиыр құйрықты бүркіт – тамақтану режимінде жағынан әмбебап түр, мүмкіндігі келгенде кең ауқымдағы түрлерді қоректендіреді. Қиыр құйрықты бүркіттер көбінесе шағын және орташа көлемдегі сүтқоректілерді жемдейді. Армидейл қаласындағы (Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты) шағын зерттеуде, олжаның орташа салмағы есептелді. Ол тәжді бүркіт пен гарпия бүркітінен кейін ғана ең ірі олжаға шабуыл жасайтын бүркіт ретінде жауынгерлік бүркітке тең келеді.

Сүтқоректілер

Австралияға шабуылдайтын түрлердің енгізілуі жергілікті жануарлар мен экожүйелерге көбінесе теріс және зиянды әсер еткенімен, кенелі құйрықты бүркіт – осы енгізілулерден үлкен пайда көретін сирек жергілікті түрлердің бірі. Бұл, ең алдымен, еуропалық қоянның енгізілуіне байланысты, олар қасақана бірнеше рет енгізілді (1859 жылы сәтсіз әрекет, содан кейін 1937 жылдан 1950 жылға дейін үйлесімді әрекеттер арқылы), көбінесе байлар оларды аулау үшін. Кенелі құйрықты бүркіттер тез арада қоянды жем ретінде қабылдады, сондай-ақ тағы бір енгізілген қоянтектес – еуропалық қоянды (Lepus europaeus) да жеді. Канберрадағы бір зерттеуде ұсталған қояндардың 98,5% ересек екені анықталды. Дегенмен, басқа зерттеулер кенелі құйрықты бүркіттер ұстаған қояндардың орташа салмағын әртүрлі көрсетті, шамамен немесе әдетте асады, сирек жағдайларда дейін жетеді, қояндардың мөлшері Австралияның жабайы жерінің қолайсыз топырағы мен ортасымен шектелген болуы мүмкін. Еуропалық қоян кеңінен таралмаған және кенелі құйрықты бүркіттер қоянды қаншалықты тез ұстайды, бірақ олар мүлдем назардан тыс қалмайды және маңызды тамақ көзі болып табылады. Нәтижесінде, қоян популяциясы кем дегенде жартысына азайды, ал кейбір жерлерде 90% дейін қысқарды. Брокен Хилл, Уайт Клифс және Кунамулла аймақтарында қояндардың диетадағы үлесі 56-69% -дан 16-31% -ға дейін төмендеді. Бір кезде енгізілген қояндар мен қояндарды аулаудан гөрі, кенелі құйрықты бүркіттің кейде үй жануарларын жеуге және тіпті өлтіруге бейімділігі көбірек дау тудырды. Кенелі құйрықты бүркіттердің жас шаруашылық жануарларын жеуі – түрлерді қуғындаудың негізгі тарихи себебі болды. Алайда, ешқандай зерттеуде үй жануарларының негізгі жем екені анықталған жоқ. Сонымен қатар, жас жабайы мысықтар да олардың жемі болуы мүмкін. Кенелі құйрықты бүркіттердің негізгі жергілікті жемі – сумкалы жануарлар, әсіресе макроподтар, бұл қояндар азайған немесе ешқашан кездеспеген жерлердегі зерттеулермен сәйкес келеді. Диетаға көптеген валлабилер, кенгурулар және басқа да жануарлар кіреді, түрдің жем спектрінде 50-ден астам сумкалы жануарлар бар екені белгілі. Сумкалыларды таңдағанда, кенелі құйрықты бүркіттер кішкентай түрлерді елемейді және үлкен түрлерге назар аударады. Ұядағы видеобақылау зерттеулерінен жаңа ғана өлтірілген, бірақ көбінесе жас макроподтар Брокен Хилл маңындағы ұяларға жеткізілгені анықталды. Сонымен қатар, батыс сұр кенгурудың ересек анасы екі кенелі құйрықты бүркіттен бірнеше минут ішінде өлтірілгенін көрді, және бүркіттер батыс сұр кенгурудың қауіпті жорасы саналады. Осы бүркіттердің шабуылға ұшыраған үлкен ересек макроподтарына қарапайым валлароу (Osphranter robustus) (орташа ересек салмағы шамамен ), антилопин кенгуру (Osphranter antilopinus) (орташа ересек салмағы шамамен ), шапшаң валлаби (Notamacropus agilis) (орташа ересек салмағы шамамен ), қара жолақты валлаби (Notamacropus dorsalis) (орташа ересек салмағы шамамен ), қызыл мойынды валлаби (Notamacropus rufogriseus) кіреді. Кейбір ерекше жағдайларда, қызыл кенгуруларды аулау кезінде кенелі құйрықты бүркіт аңшылық топтары құрылуы мүмкін, кейде 15 бүркітке дейін (жақсы ұйымдастырылған топтарға қарағанда ерікті, мүмкіндіктерге байланысты жиынтықтар), бірақ әдетте мұндай жемді өлтіру үшін тек бір жұп жеткілікті. Басқа сумкалы жануарлар да назардан тыс қалмайды. Кенелі құйрықты бүркіттердің құрбаны болатын басқа да маңызды сумкалы жануарларға мыналар жатады: коалалар (Phascolarctos cinereus), квоккалар (Setonix brachyurus), шығыс (Dasyurus viverrinus), батыс (Dasyurus geoffroii) және жолбарыс кволлдары (Dasyurus maculatus), Тасмания шайтандары (Sarcophilus harrisii), бильбилер, нюматтар (Myrmecobius fasciatus), жалпы вамбаттар (Vombatus ursinus), оңтүстік үлкен планерлер (Petauroides volans) және поторос. Сирек жағдайларда, кенелі құйрықты бүркіттер лепоридтер мен сумкалылардан басқа сүтқоректілердің басқа кластарын мүмкіндік туғанда жеуі мүмкін. Кейде бүркіт бір тұқымды алып, оның ішінде аққу (Ornithorhynchus anatinus) және қысқа мүңкілі (Tachyglossus aculeatus) алады. Бірнеше түрлі егеуқұйрықтар жеңіл жем болады, тіпті үй тышқаны (Mus musculus) да, бәлкім, кенелі құйрықты бүркіттер үшін ең кішкентай сүтқоректі жемшөп, салмағы шамамен . Қой, шошқа және сирек кездесетін жас ешкілерден (Capra hircus) басқа тұяқты жануарлар, Австралия аймағына толықтай енгізілген, белгілі болғандай, тек қана өлік ретінде желінеді, соның ішінде ірі қара (Bos taurus), бұқалар жас бұзауларды өлтірген деген пікірлерге қарамастан, бұл мүмкін, олар тек бозауларға зиян келтірмей, кейін туғаннан кейін тамақтануға куә болды), Жаңа Гвинеядағы Яванская руса (Rusa timorensis), солтүстік Викториядағы самбар бұғысы (Rusa unicolor) және Солтүстік территориядағы су бұқасы (Bubalus bubalis). Бір жағдайда, жас қыз кенелі құйрықты бүркіттен қысқа шабуылға ұшырады, бұл жем алуға жасалған әрекет болды, бірақ бүркіт шабуылдан бас тартты. Кейбір үлкен құстардың түрлері балаларды жем ретінде шабуылдайтыны айтылады, бірақ қазіргі түрлердің арасында тек Африкадағы тәжді бүркіт пен соғыс бүркіті ғана адам балаларын жеуге қабілетті екені белгілі.

While the introduction of invasive species to Australia has been generally having a negative to devastating effect on native animals and ecosystems, the wedge tailed eagle is one of a few native species to largely benefit from these introductions. This is especially due to the introduction of the European rabbit, which were deliberately introduced repeatedly (abortively in 1859 and then via a concerted effect from 1937 to 1950), largely so the wealthy could hunt them. The wedge tailed eagles quickly took to the rabbits as prey along with another introduced leporid, the European hare (Lepus europaeus). One Canberra study found that 98.5% of the rabbits taken were adults. However, other studies estimated the mean weights of rabbits taken by wedge tailed eagles as variously from or “usually over ”, infrequently reported to , size of the rabbits being perhaps limited the poorly suited soil and environs of the Australian wilderness. Meanwhile, the European hare is neither as widely established nor as prolifically taken as rabbits by wedge tailed eagles but are by no means neglected and a substantial meal. Ultimately, the rabbit population may have more than halved and locally have been some 90% reduced. In the region of Broken Hill, White Cliffs and Cunnamulla, rabbits have gone down from accounting for 56–69% of the diet to 16–31% of it. Much more controversial at one time than hunting introduced rabbits and hares is the wedge tailed eagle's occasional tendency to feed on and sometimes kill domesticated livestock animals. The predation of wedge tailed eagles on young farm animals has been the primary historic driver for the persecution of the species. However, in no known study have domestic livestock been known to be primary prey. Additionally, feral cats, mainly juveniles, can be part of their prey. Presumably, the primary native prey of wedge tailed eagles is marsupials, particularly macropods, which is also in accord with studies involving places where rabbits have declined or never occurred. Many wallabies, kangaroos and associated animals are included in the diet, with over 50 marsupials known to be in the species’ prey spectrum. When selecting marsupials, wedge tailed eagles tend to ignore smaller species and focus on larger sized ones. A video surveillance study at the nest determined that seemingly freshly killed, albeit usually quite young macropods were delivered to nests near Broken Hill. Furthermore, an adult female western grey kangaroo was witnessed to be killed “in a few minutes” by a hunting pair of wedge tailed eagles and the eagles are considered a serious predator of the western grey. Similarly large adult macropods killed by these eagles can include common wallaroos (Osphranter robustus) (mean adult weight around ), antilopine kangaroo (Osphranter antilopinus) (mean adult weight around ), agile wallaby (Notamacropus agilis) (median adult weight around ), black striped wallaby (Notamacropus dorsalis) (median adult weight around ), red necked wallaby (Notamacropus rufogriseus) estimated to weigh around when taken, swamp wallaby (Wallabia bicolor) (mean adult weight around ), and even red kangaroo adults. In some unusual cases, wedge tailed eagle hunting parties can form whilst hunting red kangaroos, sometimes including up to 15 eagles (more loose, opportunistic aggregations than well organized groups), but usually only a pair is sufficient to kill such prey. Other marsupials are by no means neglected. Other notable marsupials known to fall prey to wedge tailed eagles include adults of the following: koalas (Phascolarctos cinereus), quokkas (Setonix brachyurus), eastern (Dasyurus viverrinus), western (Dasyurus geoffroii) and tiger quolls (Dasyurus maculatus), Tasmanian devils (Sarcophilus harrisii), bilbies, numbats (Myrmecobius fasciatus), common wombats (Vombatus ursinus), southern greater gliders (Petauroides volans) and potoroos. With relative infrequency, other classes of mammals, beyond leporids and marsupials, may be taken opportunistically by wedge tailed eagles. Occasionally, an eagle may take a monotreme including both the platypus (Ornithorhynchus anatinus) and the short beaked echidna (Tachyglossus aculeatus). Several species of rat are readily taken and even the house mouse (Mus musculus), likely the smallest mammalian prey known for wedge tailed eagles at around in weight. Beyond sheep, pigs and infrequently young goats (Capra hircus), other ungulate prey, entirely introduced by man into the Australasian region, is eaten exclusively as carrion so far as is known, including cattle (Bos taurus despite claims that eagles have killed young calves, which is possible, they have only ever been witnessed feeding on afterbirths and not harming calves), Javan rusa (Rusa timorensis) in New Guinea, sambar deer (Rusa unicolor) in northern Victoria and water buffalo (Bubalus bubalis) in the Northern Territory. In one instance, a young girl was apparently subject to a brief attack by a wedge tailed eagle, in what was likely an attempted act of predation, near her rural home but the attack was abandoned by the eagle. It has been noted that some different species of large eagles are thought to occasionally attack children as prey though, among extant species, only the crowned eagle and martial eagle, both in Africa, are thought to have successfully carried out rare acts of predation on human children.

Құстар

Құстар маңыздылығы және әсіресе олжа салмағы тұрғысынан сүтқоректілерден екінші орында тұрады; алайда, кенелі құйрықты бүркіт құс олжасына қызығушылық танытады. Кенгуру аралында австралиялық және кішкентай қара қарғалар диетаның 19% құрады. Бір қызығы, Солтүстік территориядағы 1826 жемшөптің үлкен үлгісін зерттеуде ең көп табылған түр кішкентай бугигар (Melopsittacus undulatus) екені анықталды – бұл бүркіт үшін ең кішкентай құс олжасының бірі. Сонымен қатар, кенелі құйрықты бүркіттер Австралиялық шұңқырлы күркіттерді (Alectura lathami) және маллифолл (Leipoa ocellata), бақаларды, көгершіндер мен көгершіндерді, бақа ауыздарын және түнгі құстарды, куку, түймеқұйрықтарды, шұңқырларды, лапвиндерді, жазықтарды аралаушыларды (Pedionomus torquatus), қалың тізелерді, мелкектерді, петрелдерді, корморанттарды, құсқарларды, ибистер мен қорапшаларды, крандарды, басқа да жыртқыш құстарды, патша балықтарын, бал жегіштерді, бақалар, шұбырттарды, монархты, сазқұйрықты, артамидтерді, шынайы шұңқырларды, шұңқырларды, шұңқырларды және пиптарды жей алады. Кенелі құйрықты бүркіттерге жатқызылған ең кішкентай құс олжасы – зебра финк (Taeniopygia guttata). Екі бағалау бойынша, шабуылданған эмулардың орташа салмағы сәйкесінше 0,7 кг, ал ересек эму үшін орташа салмақ 0,7 кг. Австралияның ең үлкен ұшатын құстарының кейбіреулері де кенелі құйрықты бүркіттің диетасына кіреді. Австралияның солтүстік-батысындағы Квинслендтегі австралиялық бауыршақ (Ardeotis australis) өте үлкен құспен ерекше тамақтану байланысына ие, онда бауыршақтар ұя мазмұнының 13,4% және олжа биомассасының 23% құрайды. Зерттеуде алынған бауыршақтардың орташа салмағы 13 кг болды, бұл бүркіттердің әлдеқайда ірі еркек бауыршақтарды таңдап жегенін көрсетеді. Жорғалаушылардың ең жақсы көрілетін олжасы – сақалды дракон. Мүмкіндік болғанда ірі кесірткелер де оңай ұсталады. Скинктер кейде қосымша жем болып табылады, ортақ көк тілді скинк (Tiliqua scincoides) шамамен 5% құрайды (Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстік-шығысында), ал Орталық көк тілді скинк (Tiliqua multifasciata) Солтүстік территориядағы диетада өте маңызды болды. Батыс Австралияда шинглбек скинк (Tiliqua rugosa) және біршама кіші батыс көк тілді скинк (Tiliqua occipitalis) диетаның шамамен 7,5% құрады. Тіпті ересектерде орташа салмағы бар (Varanus varius) байлам мониторлары да жеуге болады. Керісінше, пигмейдің тікенді құйрықты скинкі (Egernia depressa) және тікенді шайтан (Moloch horridus) сияқты кішкентай кесірткелер де жеуге болады. Кесірткелерден басқа, кенелі құйрықты бүркіттер басқа бауырымен жорғалаушыларды аулауға көбінесе тырыспайды. Бір хабарламада шығыс ұзын мойынды қуыс (Chelodina longicollis) жем ретінде көрсетілген, бірақ осы түрдің тасбақаларды жегені туралы басқа расталған жағдайлар белгісіз. Кенелі құйрықты бүркіттер үшін бақаларды немесе басқа қосмекенділерді жеу өте сирек, бірақ бүркіттердегі уыттылық туралы есептерге сүйене отырып, олар кейде инвазивті құдыққа (Rhinella marina) жеуі мүмкін. Түрлер диетасында балық та сирек кездеседі, бірақ кәдімгі карп (Cyprinus carpio) және батыс көк шұңқыр (Achoerodus gouldii) олжа ретінде құжатталған. Кенелі құйрықты бүркітте жем мен тіршілік ортасының көбірек католикалық түрлерін пайдалануға мүмкіндік бар, өйткені ол салыстырмалы түрде аз бәсекелесетін түрлермен бірге өмір сүреді. Алайда, аққұйрықты теңіз бүркіті кенелі құйрықты бүркіттермен шекаралық даулардан жалтақпайды және екі түрдің бір-біріне шабуыл жасағанын, кейде тұяқпен күресуде, кейде бір-біріне шабуыл жасағанын көруге болады. Бұл екі түрдің арасындағы айқын бөліс бар, соңғысы көбінесе ашық ылғалды жерлерге және жағалауларға бейімделген және тамақтанудың жалпы түріне ие болғандықтан, олар тамақтануының көп бөлігін балықтан, су құстарынан және ылғалды жерлердегі басқа да олжалардан алады және олар сирек қана тірі сүтқоректілермен кенелі құйрықты бүркіттер сияқты бәсекелеседі. Өліктерге келгенде, кенелі құйрықты бүркіттер басқа жыртқыш аңдарға, әсіресе құстардың көпшілігіне, көбінесе желкендерге, басқа да әртүрлі жыртқыш құстарға және кейбір ірі құс тұқымдастарына, негізінен Corvus түрлеріне және қосалқы құстарға, өлі жануарларға, соның ішінде жолдағы жануарларға келеді. Алайда, қаттырак жердегі ет жейтіндер кейде кенелі құйрықты бүркіттерге қарсы тұра алады, атап айтқанда қызыл түлкілер, динголар, мониторлы кеміргіштер және тасманиялық шайтандар, бұл түрлердің бәрі кейде осы бүркіттердің олжасы ретінде пайда болатынына қарамастан. Кенелі құс басқа жыртқыш құстарды жейді. Олар бұл бейімділікті әлемнің әртүрлі бөліктеріндегі алтын бүркіт сияқты басқа ірі бүркіттермен бөліседі, мұндай әрекеттер салыстырмалы түрде сирек болғанымен, бүркіттердің оларға шабуыл жасауы және басқа жыртқыш құстардың оларға қарсы ұйымдасуы кенелі құйрықты бүркіттің көптеген жыртқыштар үшін басты қауіп екенін көрсетеді. Осы бүркіттердің жемтігіне кейде түсетін басқа құстардың арасында кішкентай бүркіттер, жақалы қарғалар (Accipiter cirrocephalus), сұр қырандар, қоңыр қырандар (Accipiter fasciatus), Тынық мұхитының базалары (Aviceda subcristata), қара кеуделі қарғалар, қара құйрықты қарғалар (Falco peregrinus), австралиялық хоббилер (Falco longipennis), қара қарғалар (Falco subniger), қоңыр қарғалар және Нанкин кэстрелдері (Falco cenchroides) бар. Мүмкіндік болғанда, түнгі құстар да жем спектріне кіруі мүмкін, соның ішінде ақ түлкілік түлкілер (Tyto alba), оңтүстік бубуктер (Ninox boobook) және тіпті қуатты түлкілік түлкілер (Ninox strenua). Кенелі құйрықты бүркіттер жоғары деңгейдегі жыртқыштар және олардың жақсы құжатталған жыртқыштары жоқ, бірақ олардың ұяларында қарғалар мен қара қарғалар сияқты жыртқыштар болуы мүмкін, әсіресе адамдардың араласуынан ұяларынан ығыстырылғанда. Көптеген қарғалар, соның ішінде қара құйрықты қарғалар, қоңыр қарғалар және кейде ірі түлкілік түлкілер кенелі құйрықты бүркіттердің пайдаланбаған немесе тастап кеткен ұяларында ұялайды. Жұптастар арасында кейде аллопренинг жүреді, бірақ оны сирек байқауға болады, бірақ кейде оны ұсыну кезеңінің «қалыпты» бөлігі деп есептеген. Жұптасу әдетте ұя аумағындағы жалаңаш тармақта немесе құрғақ ағашта жүреді және ұялау кезеңіне дейін жалғасуы мүмкін. Ескі есептерге қарамастан, бұл түр ұшу кезінде жұптаспайды. Ұшу дисплейлері көбінесе көктемнің басында, жұмыртқа салудан 3 айдан 3 апта бұрын жүреді. Аумақтық агрессия парапланерлерге және ұшақтарға дейін созылуы мүмкін, олар шулы түрде, аузы ашық және тұяқтары созылған күйде ұшып бара жатқан пилоттың үстінен және артынан немесе сәл алдынан өтеді, содан кейін парапланерге тигеннен кейін қайта-қайта шабуылдайды. Мутавинджи ұлттық паркіне жақын жерде тығыздығы шамамен бір жұпқа 10 шаршы километрге жетеді. Фаулерс Гэпте 9–10 жұп болды. Оңтүстік Австралиядағы Флерью түбегінде 2000 жылдардың басында және ортасында бір жұпқа 20 шаршы километр болды, белсенді ұялар 2 километр қашықтықта орналасқан, ал ұя маңындағы орташа үй диапазоны шамамен 80 шаршы километрді құрайды. Перт аймағында орташа үй диапазоны шамамен 100 шаршы километр деп болжанады.

Birds take a clearly secondary position to mammals when importance and especially prey weight are concerned; however, the wedge tailed eagle shows some fondness for avian prey. On Kangaroo Island, Australian and little ravens together constituted 19% of the diet. Peculiarly, one study found that among a large sample of 1826 prey items in the Northern Territory that the most often identified prey species was the tiny budgerigar (Melopsittacus undulatus), at one of the smallest avian prey species for this eagle. Additionally, wedge tailed eagles may take Australian brush turkeys (Alectura lathami) and malleefowl (Leipoa ocellata), quail, pigeons and doves, frogmouths and owlet nightjars, cuckoos, buttonquails, stilts, lapwings, plains wanderers (Pedionomus torquatus), thick knees, gulls, petrels, cormorants, herons, ibises and spoonbills, cranes, other birds of prey, kingfishers, honeyeaters, quail thrushes, whistlers, monarch flycatchers, mudnesters, artamids, true thrushes, grass warblers, starlings and pipits. The smallest avian prey attributed to wedge tailed eagles is the zebra finch (Taeniopygia guttata). Two estimates estimated the typical body mass of emus attacked were merely , respectively, against an average of for adult emu. Some of Australia's largest flying birds are also included in the wedge tailed eagle's prey spectrum. An unusually close feeding association with a very large bird is with the Australian bustard (Ardeotis australis) in northwestern Queensland, where bustards were found to account for 13.4% of the pellet contents and 23% of prey biomass. That study calculated the mean weight of bustards taken as , indicating that the eagles were selectively predating the much larger male bustards. The most preferred reptilian prey by far is bearded dragons. Larger lizards are readily taken as well given the opportunity. Skinks are occasional supplemental prey, common blue tongued skink (Tiliqua scincoides) at around can make up around 5% of the diet (in northeast New South Wales), while the Centralian blue tongued skink (Tiliqua multifasciata) was quite prominent in the diet in the Northern Territory. In Western Australia, shingleback skink (Tiliqua rugosa) and somewhat smaller western blue tongued skink (Tiliqua occipitalis) collectively comprised about 7.5% of the diet. Even lace monitors (Varanus varius), which weighs on average adults. Contrarily, lizards down to the size of a pygmy spiny tailed skink (Egernia depressa) and a thorny devil (Moloch horridus) may be taken. Beyond lizards, wedge tailed eagles seldom seem to hunt other types of reptiles. Eastern long necked turtle (Chelodina longicollis) have been claimed as prey in one report although any other confirmed cases of predation on turtles by this species are not known. Predation on frogs or other amphibians is almost unheard of for wedge tailed eagles, however, based on toxicity reports in eagles, they may consume invasive cane toads (Rhinella marina) from time to time. Similarly rare in the species’ diet is fish, although common carp (Cyprinus carpio) and western blue groper (Achoerodus gouldii) have been documented as prey. The wedge tailed eagle has the ability to exploit a more catholic variation of both prey and habitat since it exists with relatively fewer competing species. However, the white bellied sea eagle clearly does not shy away from contentious border disputes with wedge tailed eagles and the two species can often be seen be seen readily attacking each other, occasionally in talon grappling and sometimes cartwheeling attacks on one another. Clearly, there is ample partitioning between the wedge tailed and white bellied sea eagles, the latter adapted to mostly open wetlands and coasts and, while also a dietary generalist, they tend to derive most of their diet from fish, water birds and other wetland dwelling prey, and they seldom compete directly for prey such as mammals with wedge tailed eagles. When it comes to carrion, wedge tailed eagles tend to dominate other predators, especially most birds, with most kites, other assorted raptors and some large passerine birds, mainly Corvus species and butcherbirds, coming to dead animals including roadkills. However, heavier terrestrial meat eaters can hold their own at times against wedge tailed eagles, namely red foxes, dingos, monitor lizards and Tasmanian devils, despite all these species sometimes turning up as prey of these eagles as well. Wedge tailed eagles will opportunistically prey on other birds of prey. They share this aptitude with other large eagles in different parts of the world such as golden eagles, although such acts are relatively infrequent, it is clear that the wedge tailed eagle is considered a primary threat by many raptors based on witnessed attacks by eagles on them and the mobbing behaviour of other raptors. Among the other birds of prey known to occasionally fall prey to these eagles are little eagles, collared sparrowhawks (Accipiter cirrocephalus), grey goshawks, brown goshawks (Accipiter fasciatus), Pacific bazas (Aviceda subcristata), black breasted buzzards, peregrine falcons (Falco peregrinus), Australian hobbies (Falco longipennis), black falcons (Falco subniger), brown falcons and Nankeen kestrels (Falco cenchroides). Occasionally owls are also included in the prey spectrum when an opportunity arises, including barn owls (Tyto alba), southern boobooks (Ninox boobook) and even powerful owls (Ninox strenua). Wedge tailed eagles are apex predators and have no well documented predators, although presumably they have some nest predators, likely including ravens and currawongs, especially when displaced by human disturbance from their nests. Most of the large falcons, including peregrine, brown and black falcons, and at times large owls nest in unused or abandoned wedge tailed eagle nests. Allopreening occurs occasionally between pairs but is seldom observed, although at times has been considered a “regular” part of the courtship process. Mating tends to occur on a bare branch or dead tree in the nest area, and may continue into the nestling period. Contrary to old accounts, the species does not mate in flight. Aerial displays may go on for a while normally early in the breeding season, between 3 months and 3 weeks prior to egg laying. Territorial aggression can extend towards hang gliders and aircraft, advances noisily, bill open and talons extended until flying just above and behind or slightly ahead of pilot then swoops repeatedly after making contact with the hang glider. Not far from that in Mutawintji National Park density was around a pair per At Fowlers Gap, there were 9–10 pairs per In the Fleurieu Peninsula in South Australia during the early to mid 2000s, there was a pair per , active nest sites were apart, while the average home range around the nest is roughly. In the Perth area, it was projected that the mean home range was about .

Ұялар

Ұяны құрастыруға еркек және әйел екеуі де қатыса алады, бірақ аналық көбірек жұмыс істейді, көбінесе ортада тұрып, сыртқа қарай салады. Үлкен ұялардың салмағы 200 кг-нан асып кетеді, кейде олар кішкентай ағаштарда, сондай-ақ электр тіректері мен телеграф тіректерінде ұялайды. Тынық мұхитының қара қаздары (Anas superciliosa), сұңқарлар мен сұрғындар сияқты басқа да түрлер белсенді кенелі құйрықты бүркіттер ұясының тамырындағы таяқтар арасында ұялай алады, мүмкін, бүркіттердің қасында болуынан қорғаныш алып, әсіресе ашық жерде ұсталған жағдайда кішкентай құстарға қарағанда осалрақ. Басқа түрлер, мысалы, Тынық мұхитының қара қаздары (Anas superciliosa), сұңқарлар мен сұрғындар да пайдаланылмаған ұяларды өз көбею мақсаты үшін пайдалана алады, бірақ көбінесе сұңқарлар оларды салыстырмалы түрде тұрақты пайдаланады. Аналық 3 күндей аралықпен бірнеше жұмыртқа салады. Әрбір жұмыртқаның салмағы шамамен 300 грамм, шамамен үш тауық жұмыртқасының салмағына немесе аналық бүркіттің салмағының шамамен 3% -ына тең, ал жұмыртқа саны 3 болғанда 10% -қа жетеді, бұл Aquila бүркіті үшін қалыпты, бірақ кіші жыртқыштарға қарағанда аз пайыз. Дегенмен, аталық та кейде, кем дегенде бір сағатқа дейін жұмыртқаны жабатын болады. Қоршаған ортаның қолайлы жағдайлары бауырластар арасындағы агрессияны азайтуы мүмкін. Бір зерттеуде, емделушілердің көп бөлігі бастапқы емделу орнынан жақын жерде таралған, көбінесе жас жастағы жасөспірімдер, бірақ кейбіреулері 200 км-ге дейін таралған. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Бюррендонг су қоймасында 1993 жылдан 2003 жылға дейін 15 жұптан әр аймақта орта есеппен бір балапан шыққан, бірақ 1998 жылы құрғақшылық жағдайларына байланысты бұл көрсеткіш аумақта 0,4 балапан ғана болды. Батыс Австралияның оңтүстік-батысында жылына 0,73 жұптан балапан шыққан. Батыс Австралияда құрғақшылық кезінде кейбір кенелі құйрықты бүркіттер 4 жылға дейін көбеюден бас тартады. Батыс Австралиядағы жауын-шашынның көп болуы, құрғақ аймақтарға қарағанда ылғалды аймақтарда көп болуы жұптардың өнімділігіне үлкен әсер етті, құрғақ аймақ жұптарының 12% -ы балапан шығарды немесе бір жұпқа 0,13 балапан, бұл өте төмен өнімділік, ал ылғалды аймақта жұптардың 69% -ы балапан шығарды немесе бір жұпқа 0,77 балапан. Осы талдаудан кейін Birdlife ұйымы кенелі құйрықты бүркіттердің жалпы санының "көбеюі мүмкін" деп санайды. Кенелі құйрықты бүркіттер көбінесе кең таралғаннан гөрі сирек кездесетін болса да, олардың жалпы таралуы 10,5 миллион шаршы километрден асады және олардың саны жүздеген мыңға жетеді. Мәйіттердің айналасына аңшылардың қақпақтары орнатылған, ал Хелиголанд тұзақтары кейде бірнеше бүркітті бірден ұстап алады, бұл ұзақ уақыт бойы ату мен улануға әкелмейді. Мұндай таңғаларлық жоғары қуғын-сүргін деңгейіне қарамастан, кенелі құйрықты бүркіт адамдардың салған кездейсоқ қуғын-сүргініне басқа көптеген австралиялық жануарлар, әсіресе аймақтағы эндемикалық сүтқоректілер, тіпті басқа жерлердегі бүркіттерге қарағанда төзімдірек болды. Көбінесе бұл түрге адам тарапынан жерді дамыту арқылы, әсіресе ауыл шаруашылығы мен заманауи қоныстарды күшейту арқылы аз зиян келтіріледі, бұл өз кезегінде жетілген ағаштардың жойылуына, ұядағы бұзылыстарға және жергілікті олжа түрлерінің азаюына әкелуі мүмкін, олардың барлығы тікұйрықты бүркіттерге теріс әсер етеді. Жұмыртқа қабығының қалыңдығы ДДТ қолдану арқылы айтарлықтай төмендеуі мүмкін емес, бұл түрдің сүтқоректілерге негізделген тамақтануына байланысты, ал құс немесе балықты жейтін жыртқыш аңдар ДДТ-ге пропорционалды түрде әсер етеді. Кейде бұл түр әлі де заңсыз атулар мен улануларға ұшырайды, алайда соңғы онжылдықта түрді қуғын-сүргін едәуір төмендеді. Флеуриу түбегіндегі жел электр станциясының жарылысынан 1,74 бүркіт өледі. Жақында Австралия астанасының аумағындағы кенелі құйрықты бүркіттерде құрғақшылыққа төзімділік байқалды, онда жұптық орналасу кенелі құйрықты бүркіттер үшін құрғақшылық кезінде тұрақты болды, бірақ кішкентай бүркіттер үшін емес, бірақ бұл кенелі құйрықты бүркіттердің кішкентай бүркітке қарағанда құйрықты қоянға тәуелділіктен сәтті ажыратуымен байланысты болуы мүмкін. 84 бүркіт өлімінен немесе зақымдануынан 52% -ы соқтығысудан немесе электр тогынан зақымданудан, 15,5% -ы қуғын-сүргіннен, 11% -ы табиғи себептерден және 15% -ы белгісіз себептерден болды. Аралдың халқының саны өте аз және оның төмендеуі жалғасуы мүмкін, бұл жоғалған жұп мүшелерінің баяу алмасуынан көрінеді, бұл түрдің түрін құрып кету қаупі бар деп саналады. Сонымен қатар, 1977-1981 жылдардағы және 1998-2001 жылдардағы деректерді салыстырған зерттеулер аралдағы бүркіт санының шамамен 28% -ға азаюын көрсетті. Зерттеулер Тасманиялық бүркіттердің көбінесе таңертеңгі күн сәулесінің әсеріне ұшыраған және күшті жел мен көктемгі салқын желден қорғалған ескі орманның пайда болған ағаштарында ұя салатындығын көрсетті, бұл жергілікті климаттың Австралияның құрлық бөлігінің көп бөлігінен гөрі қолайлырақ болуына байланысты. Бұл түрдің көбеюі үшін 100 гектардан асатын орман аумақтары қажет, және ұясы бұзылған жағдайда оны тастап кетуге бейім. Сонымен қатар, Тасманияда қалпына келтірілген 109 бүркіт мәйітінің барлығында бауыр мен сан сүйектерінде қоршап тұрған қорғасынның белгілі бір деңгейі болды, оның бір бөлігі қорғасыннан жасалған оқ-дәрілерден келген болуы мүмкін. Сонымен қатар, барлық бүркіттер сияқты, Тасманиялық кенелі құйрықты бүркіттер электр тогынан зақымдануға, көліктермен, жоғары сымдармен және қоршаулармен соқтығысуға және улануға ұшырайды, көбінесе Тасмания дөңгелектері мен орман қарғаларын (Corvus tasmanicus) браконьерлердің заңсыз өлтіруі арқылы. Қорғалатын аумақтарда Тасманиялық бүркіттердің ұяларын қорғау және кемінде 10 гектарлық ұялық резерват құру бойынша шаралар қабылданды, ал көбею маусымында орман шаруашылығы операциялары ұяға дейінгі 500 метрлік буферлік аймақтан тыс жерде жүргізіледі, егер жұмыс ұялайтын бүркіттердің көру сызығында болса, бұл көрсеткіш 1000 метрге дейін ұзарады. Белгілі жұптардың шамамен 20% -ы қорғалатын аумақтардан тыс және жеке жерде орналасқан, сондықтан мемлекеттік орман жеріндегідей қатаң заңдық қорғаудан тыс. Кенелі құйрықты бүркіт Австралия Қорғаныс күштерінің символы болып табылады, ADF туында маңызды орын алады, ал Корольдік Австралия Әуе күштері мен Австралия Әуе күштерінің кадеттері өздерінің белгілерінде кенелі құйрықты бүркітті пайдаланады. Корольдік Австралия Әуе күштері бұл құстың атынан ауада ерте ескерту және басқару ұшағын атады, яғни Boeing E-7 Wedgetail. 1967 жылдың басында Австралия армиясының 2-атқыштар полкі өздерінің жаңа белгісін алды, ол қанжарды ұстап, "Батылдық" деген ұран жазылған кенелі құйрықты бүркіт. Полктің талпынымы - "Батылдық" аталған кенелі құйрықты бүркіт. Оның құрылғаннан бері екі талпынымы болды, Батылдық I және Батылдық II. 1997 жылы ұшқылармен оқу кезінде Батылдық II ынтымақтасудан бас тартып, қашып кетті, кең ауқымды іздеуден кейін екі күннен кейін табылған. Ол қашқандық үшін айыпталды және әскерге төмендетілді. 1998 жылы ол қайтадан сержант рөліне көтерілді. Батыс Австралиядан шыққан AFL футбол клубы "West Coast Eagles" өздерінің клуб эмблемасы ретінде стилденген кенелі құйрықты бүркітті пайдаланады. Соңғы жылдары олар "Auzzie" аталған нағыз кенелі құйрықты бүркіттің ойынға кірмес бұрын трюктер жасауына мүмкіндік берді.

Both sexes may participate in building the nest but the female takes the greater share, often standing in the middle and building outwards. Good sized nests can weigh well over Occasionally they may nest in dwarf trees at as low as Additionally they've been known to nest on power pylons and telegraph poles. Other smaller animals may nest among the sticks at the base of active wedge tailed eagle nests such as finches, pardalotes and even possums (which more so than the small birds are presumably vulnerable to the eagles if caught in the open), perhaps gaining some protection from the presence of the eagles. Other species, such as Pacific black ducks (Anas superciliosa), falcons and owls, may also benefit by utilizing unused nests for their own breeding purposes, although typically only the falcons usually use them with relative regularity. The female lays multi egg clutches by some 3 days or so apart. Each egg normally weighs about , the equivalent to about three chicken eggs or about 3% of the female eagle's body weight, 10% when the clutch number is 3, which is typical for an Aquila eagle but a small percentage relative to smaller raptors. However, the male will incubate at times as well, at least up to an hour at a time. Sufficient environmental conditions can largely reduce sibling aggression. Potential predators such as goannas are struck when found to be approaching the nest, although the eagles usually abandon the nest when a human approaches. Most recoveries in one banding study were distributed under from their original banding site, mostly as fledgling age juveniles, but some meandered up to away. In a further study in New South Wales at Burrendong Dam, from 1993 to 2003, 15 pairs produced an average of one fledgling per territory but 1998 due to drought conditions, the rate was only 0.4 chick per territory. 0.73 fledglings were produced pair per year in south west Western Australia. During periods of drought in Western Australia, some wedge tailed eagles may forgo breeding for up to four years. Higher annual rainfall in Western Australia, higher in mesic than arid areas, made a big difference in pair productivity, with 12% of arid zone pairs producing young, or 0.13 fledglings per pair, a very low productivity, while the mesic zone 69% of pairs produced fledglings, or 0.77 fledglings per pair. As of that analysis, Birdlife considers the overall population of wedge tailed eagles to be “possibly increasing”. Although wedge tailed eagles are often scarcer than those large distribution suggests, their total distribution covers more than 10.5 million square kilometres and the population is quite likely within hundreds of thousands. Steel jawed rabbit traps were set around carcasses and Heligoland traps could sometimes trap several eagles at once, beyond sustained shooting and poisoning efforts. Despite such stunningly high rates of persecution, the wedge tailed eagle was remarkably resilient to the haphazard persecution inflicted by humans in a way many other Australian wildlife, especially the regionally endemic mammals, and even other eagles elsewhere often are not. Often the species is less intentionally harmed via human disturbance via land development particularly intensifying agricultural and modern settlements, which can in turn lead to clearing of mature trees, disturbances at the nest and decline of native prey species, all of which have a net negative effect on the wedge tailed eagles. Eggshell thickness was not significantly decreased by the use of DDT likely due likely to the largely mammal based diet of the species, whereas raptors which consume birds or fish are disproportionately effected by DDT. On occasion, the species is still subject to illegal shootings and poisonings, however persecution of the species is significantly less prevalent in recent decades. Within the Fleurieu Peninsula, some 1.74 eagles on average are claimed by wind farm turbine collisions. Surprising resilience even to drought was found recently in the wedge tailed eagles in the Australian Capital Territory where pair occupancy remained consistent through drought for wedge tailed eagles but not for little eagles, but this is may have more to do with the wedge tails more successful uncoupling from a dependence on declining rabbits as prey than the little eagle. Of 84 eagle deaths or debilitating injuries, 52% were attributable to collisions or electrocutions, 15.5% due to persecution, 11% due to natural causes and 15% were due to unknown causes. With the island's population numbering quite low and likely continuing its declining, as evidenced by slow replacement of lost pair members, the subspecies is listed as state endangered. Furthermore, surveys contrasting 1977–1981 with 1998–2001 data found a decline of around 28% in the island's reported number of eagles. Studies indicate that Tasmanian eagles mostly nest in emergent trees in old growth native forest exposed to early morning sun and sheltered from prevailing strong winds and cold spring winds, given the more temperate climate there relative to most points in mainland Australia. The subspecies requires forest areas greater than in which to breed and is very prone to desert its nest when disturbed. Furthermore, of 109 eagle carcasses recovered in Tasmania, all of them had trace levels of lead in their livers or femurs with at least part of the exposure likely from lead ammunition. In addition, like all eagles, Tasmanian wedge tailed eagles are vulnerable to electrocutions, and collisions with vehicles, overhead wires, and fences and poisonings, largely via illegal killings by poachers of Tasmanian devils and forest ravens (Corvus tasmanicus). In protected areas, protocols are in place to protect Tasmanian eagle nests and protect them by creating an obligatory nest reserve of at least 10 ha and forestry operation have been restricted during the breeding season to outside a buffer zone of , extending further to if the proposed work is in the line of sight of the nesting eagles. About 20% of known pairs are outside protected areas and on private land, so are largely outside the strict legal protection the subspecies has on governmental forest land. The wedge tailed eagle is also a symbol of the Australian Defence Force, featuring prominently on the ADF Flag, and the Royal Australian Air Force and Australian Air Force Cadets both use a wedge tailed eagle on their badges. The Royal Australian Air Force has named its airborne early warning and control aircraft after the bird, the Boeing E 7 Wedgetail. Early in 1967, the Australian Army 2nd Cavalry Regiment received its new badge, a wedge tailed eagle swooping, carrying a lance bearing the motto "Courage" in its talons. The regiment's mascot is a wedge tailed eagle named "Courage". Since its formation, there have been two, Courage I and Courage II. In 1997, while on flight training with his handlers, Corporal Courage II refused to cooperate and flew away, not being found for two days following an extensive search. He was charged with being AWOL and reduced to the rank of trooper. He was promoted back to corporal in 1998. The West Coast Eagles, an AFL football club from Western Australia, uses a stylised wedge tailed eagle as their club emblem. In recent years, they have had a real life wedge tailed eagle named "Auzzie" perform tricks before matches.