Кіріспе

Француз журналисі және драма сыншысы (1827–1899)

Франсиск Сарси (8 қазан 1827 – 16 мамыр 1899) – француз журналисі және драма сыншысы.

Мансап

Сарси Эссон облысының Дурдан қаласында дүниеге келген. Бірнеше жыл мектеп мұғалімі болғаннан кейін, осы қызметке оның мінезі сай емес еді, ол 1858 жылы журналистикаға қадам басты. Le Figaro, L'Illustration, Le Gaulois, Le XIXe Siècle және басқа да мерзімді басылымдарға мақалалар жазды; бірақ оның басты қызығушылығы драмалық сын болды, алғашқы тәжірибесін 1859 жылы L'Opinion nationale басылымында алды. 1867 жылы ол Le Temps газетіне "фуейльтон" жазуды бастады, осы жанрмен есімі өлгенше байланысты болды. Оның драмалық сынның диктаторы ретіндегі орны бірегей деп есептелді. Ол халықтың сенімін жеңіп алудың жолын білген, ал жаңа пьесалар туралы оның пікірлері соңғы шешім ретінде қабылданатын. Британ энциклопедиясының он бірінші басылымында айтылғандай, ол актерлік шеберлігі мен сахналық эффектілерді тамаша бағалаған; алайда, драма өнеріне қатысты көзқарасы тар және өнердегі прогреске бейжай болды. Мысалы, 1896 жылы ол Альфред Жарридің "Убу-Рой" пьесасының тұсаукесерін қарады – абсурд театрының белгісі – және оны "нағыз алаяқтық, жек көруден басқа ештеңеге лайық емес" деп атады. Мұндай пікірлер оны Монмартрдағы бүлікшіл жас суретшілер мен жазушылардың сықаққа алуына себеп болды. 1886 және 1893 жылдар аралығында жазушы және юморист Альфонс Алле Сарси есімімен "Мен қалай ақымаққа айналдым" деген тақырыппен газет беттерінде әйгілі мақалалар сериясын жариялады. Сарси бірнеше әртүрлі еңбектер жариялады, олардың ішіндегі ең қызықтысы – оның күнделігінен жинақталған "Париж қамалы" (1871), "Актерлер мен актрисалар" (1878-1884), "Жастық шақ естеліктері" (1884) және "Ересек шақ естеліктері" (1892; ағылш. аудармасы, 1893) еңбектері. "Театрдың қырқ жылы" (1900) – Адольф Бриссон редакциялаған оның драмалық фуейльтондық мақалаларынан таңдап алынған (8 томдық) жинақ. Ол Парижде қайтыс болды.

Вегетариандық

Сарси 1893 жылы ет жеуден бас тартып, өзін "орташа вегетариан" (қазір пескатариан деп атайтын) деп сипаттады. Ол ет жемеді, бірақ май, ірімшік, жұмыртқа, сүт және балық жеді. Ол осы диета оның шаршауға қарсы тұру қабілетін арттырып, денсаулығын жақсартқанын мәлімдеді.