Кіріспе

Француз тарихшысы, филологы және сыншысы (1772–1844)

Клод Шарль Фауриэль (21 қазан 1772 – 15 шілде 1844) – француз тарихшысы, филологы және сыншы.

Өмірбаян

Ол Сент-Этьенде, Луар департаментінде, кедей ағаш шеберінің ұлы ретінде дүниеге келді, бірақ Турнон мен Лиондағы ораториан колледждерінде жақсы білім алды. 1793 жылы Перпиньян қаласында және 1796–1797 жылдары Брайансон қаласында генерал Ж. Серван де Гербейдің (1741–1808) жеке хатшысы ретінде екі рет әскерде болды; бірақ ол мемлекеттік қызметті және достары мен кітаптарының қосылуын артық көрді. 1794 жылы ол Сент-Этьенге оралды, бірақ қысқа мерзімге ғана қалалық кеңседе жұмыс істеді; ал 1797 жылдан 1799 жылға дейін Грекия мен Италияның ежелгі және заманауи әдебиеті мен тарихын, әсіресе, жан-жақты зерттеуге берілді. 1799 жылы Парижге сапармен келген кезде ол полиция министрі Жозеф Фушемен танысып, оның жеке хатшысы болды. Ол осы лауазымды Фушеге қанағаттандырарлықтай орындаса да, оқудан шаршап, 1801 жылы үш айлық сапарға шығуға мәжбүр болды. Оның денсаулығы келесі жылы лауазымынан кетуіне себеп болды, бірақ оның бұл қадамы Наполеонның үкімдігі астында ұзақ қызмет етуге қатысты ойларымен де байланысты болды, өйткені соңғысы, жарияланған республикалық принциптерін бұза отырып, өмір бойына консул атанды. Бұл туралы 1886 жылы Людовик Лаланн тапқан және жариялаған "Естеліктер" фрагменттерінде айқын көрінеді. Фауриелдің 1800 жылы "Философиялық онжылдық" журналында жариялаған мақалалары Мадам де Стальдің "Әлеуметтік институттармен байланыстағы әдебиет туралы" еңбегіне байланысты олардың достығына әкелді. Мэм де Кондорсе салоны республикашылдардың бас қосып әңгімелесетін орны болды. Фауриелді Мадам де Сталь Аутейдегі әдеби ортамен таныстырды, ол Антуан Дестут де Трейсидің төңірегіне жиналды. Оның ең жақын достары физиолог Кабанис (Мадам де Кондорсетің күйеу інісі), ақын Алессандро Манцони, публицист Бенжамин Констан және Франсуа Гизо болды. Кейін Дестут де Трейси оған Августин Тьерриді (1821) және, мүмкін, Адольф Тьер мен Франсуа Мигнетті таныстырды. Ол 1801 жылы маркиз де Кондорсенің жесірі Софимен қарым-қатынас бастады және ол қайтыс болғанға дейін, 1822 жылға дейін онымен ашық түрде өмір сүрді. 1822 жылдың маусым айында Мэри Кларк және оның анасы Англия мен Шотландияға сапар шекті. Фауриел Мэриге Огюст Сири туралы жазған хатында, оның Мэридің күйеуі болуы мүмкін екенін айтты. Сиридің олармен Англияға баруы ұсынылды. Кейін Мэри Юлиус фон Мольге тұрмысқа шықты. Аутейльмен байланысы кезінде Фауриелдің назары философияға ауды және ол стоицизм тарихы бойынша жұмыс істей бастады, бірақ ол ешқашан аяқталмады, оған қатысты барлық қағаздар 1814 жылы кездейсоқ жойылды. Ол сонымен қатар араб, санскрит және оңтүстік француз диалекттерін зерттеді. Ол 1810 жылы даниялық ақын Баггесеннің "Партена" поэмасын, поэзияның түрлері туралы алғы сөзбен; 1823 жылы Манцонидің екі трагедиясын, "Драмалық өнер теориясы туралы" алғы сөзбен; және 1824–1825 жылдары қазіргі Грекияның халық әндерін, халық поэзиясы туралы "Алғы сөзбен" жариялады. Шілде революциясы, оның достарын билікке жеткізген, оған жоғары білім беруге мүмкіндік берді. 1830 жылы ол Сорбоннада шетел әдебиеті профессоры болды. "Герман жаулаушыларының үстемдігі астындағы Оңтүстік Галлия тарихы" (4 том, 1836) – ол жоспарлаған Оңтүстік Франция тарихының аяқталған жалғыз бөлімі болды. 1836 жылы ол Жазулар академиясының мүшесі болып сайланды, ал 1837 жылы Альбиген соғысы туралы провансальдық өлеңнің аудармасын жариялады (оның тұжырымдары қазір толығымен қолдау таппайды). Оның өлімінен кейін оның досы Мэри Кларк (кейіннен мадам Дж. Мёль) оның "Провансаль поэзиясының тарихы" (3 том, 1846) және 1831–1832 жылдардағы дәрістерін жариялады. Фауриелдің Прованстың chansons de geste және тіпті Дөңгелек үстел романдарының отаны деген алдын ала ойластырылған және біршама қиялға толы теориясы болды; бірақ ол көне француз және провансаль тілдерін ғылыми тұрғыдан зерттеуге үлкен серпіліс берді. "Данте және итальян тілі мен әдебиетінің көкжиегі" (2 том) 1854 жылы жарық көрді. Кондорсе қағаздарымен бірге табылған Фауриелдің "Естеліктері" Институты кітапханасында сақталады. Олар ең соңғы 1804 жылы жазылған, және консулдықтың аяқталуы, Моро және т.б. туралы қызықты фрагменттерді қамтиды. Анонимді болған Лаланн, оларды жариялаған (Les Derniers Jours du Consulat, 1886), олардың 1803 жылғы Фауриел хатымен бірдей қолжазбада екенін дәлелдеді.