Кіріспе

Касабланка класындағы эскорт-тасымалдаушы USS Munda (CVE 104) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет ету үшін салынған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің 50 кемесінің соңғысы. Ол 1943 жылы Соломон аралдарының бір бөлігі – Жаңа Джорджия аралында өткен Мунда Пойнт шайқасының құрметіне аталған. Кеме 1944 жылдың мамыр айында суға түсіріліп, шілдеде қолданысқа берілді және Тынық мұхитында авиациялық тасымалдаушы және эскорт-тасымалдаушы ретінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол "Солдаттарды үйге қайтару" (Magic Carpet) операциясына қатысып, Тынық мұхитындағы әртүрлі базаларда орналасқан АҚШ күштерін елге қайтарып әкелді. 1946 жылдың сәуір айында қызметтен босатылды және Тынық мұхиты резервтік флотында сақтауға қойылды. Ақырында, 1960 жылдың маусым айында металл тескілеуге сатылды.

Дизайн және сипаттама

Мунда – Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыш, ең көп салынған әуе кемелерінің түрі. Ол соғыстың басындағы ауыр шығындарды толықтыру үшін, алдын ала дайындалған бөліктерді пайдаланып, жаппай өндірілу үшін арнайы жобаланған. Өзімен бірдей кемелермен стандарты сақталған, жалпы ұзындығы 156,06 м, су сызығы бойынша ұзындығы 149,35 м, ең кең жері 32,92 м, ал суға батып тұрған бөлігі 6,10 м тереңдікте. Ол стандартты, толық жүктемемен белгілі бір салмаққа ие болды. Оның ангарлық палубасы 78,33 м, ал ұшу палубасы 145,39 м ұзындықта болды. Кеме екі Uniflow поршеньді бу машинасымен жабдықталған, ол екі валды қозғалтады, соның арқасында белгілі бір жылдамдыққа ие болып, кеме ұшу қашықтығына қол жеткізді. Оның ықшам өлшемі кеме мұртында әуе кемесін ұшыруға арналған катапультаны орнатуды талап етті, сонымен қатар ұшу және ангар палубалары арасындағы ұшақтардың қозғалысын жеңілдету үшін екі лифт болды: біреуі алдында, біреуі артқы жағында. Кеменің арт жағында 38 калибрлі қос мақсатты зеңбірек орнатылған. Ұшаққа қарсы қорғаныс сегіз Bofors ұшаққа қарсы зеңбірек және палуба периметрі бойынша орналасқан он екі Oerlikon зеңбірегімен қамтамасыз етілді. Соғыс аяқталған кезде Касабланка класындағы кемелер 30 мм-лік 20 зеңбірек тасымалдауға бейімделді, ал 40 мм-лік зеңбіректердің саны екі есеге артып, 16-ға жетті. Бұл өзгерістер камикадзе шабуылдарынан салдарынан туындаған өлім-жұлымның өсуіне жауап ретінде жасалды. Касабланка класындағы эскорт-тасымалдауыштар 27 ұшақ тасымалдауға арналған, бірақ ангарлық палуба одан да көп ұшақты қабылдай алатын.

Құрылыс

Ол 1944 жылғы 29 наурызда, Теңіз комиссиясының шарты бойынша, MC корпус 1141 нөмірімен, Kaiser Shipbuilding Company, Ванкувер, Вашингтон қаласында салынды. Кеме бастапқыда ACV 104 деп аталған, бірақ 1943 жылғы 15 шілдеде CVE 104 деп қайта аталды. Ол алғашқыда 1943 жылғы 23 қыркүйекте Аляска штатындағы Уэльс Принсі аралындағы Тоновек шығанағының атымен аталып, 1943 жылғы 6 қарашада Соломон аралдарындағы Мунда нүктесі шайқасының құрметіне Мунда деп қайта аталды, бұл шайқас сол жылдың шілде және тамыз айларында болған. Мунда 1944 жылғы 27 мамырда Джеймс Э. Дайердің демеушілігімен суға түсіріліп, капитан Л. А. Поуптың басқаруымен 1944 жылғы 8 шілдеде қабылданып, қолданысқа енгізілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Тапсырыс алғаннан кейін Мунда Батыс жағалау бойымен сынақ сапарына шықты. Содан кейін ол Батыс Тынық мұхитындағы базаларға ұшақтар мен экипаждарды тасымалдаумен айналысқан Тынық мұхиты тасымалдау эскадрильясына бекітілді. 16 тамызда ол 71 ұшақ пен 251 әскери жолаушыны алып, Батыс жағалаудан аттанды. Жаңа Гебрид аралдарындағы Эспириту-Санто аралына 1 қыркүйекте жетті. Батыс жағалауға оралу алдында ол Жаңа Гвинея территориясының бір бөлігі болған Финшхафен және Манус аралдарында тоқтады. Ол Калифорния штатындағы Аламедаға барып, қысқа тоқталыс жасады. Содан кейін тағы бір тасымалдау рейсін орындап, 5 желтоқсанда қайта оралды, ал 12 желтоқсанда үшінші рейсін жасады. 1945 жылдың ортасына дейін тағы үш рейс жасады, барлығы алты тасымалдау миссиясын орындады. Осы рейстердің бірінде капитан Велтон Дана Роули 1945 жылдың 13 мамырында кеменің басқаруын өз қолына алды. 3 шілдеде ол Маршалл аралдарындағы Эниветокке бағыт алды, онда ол үшінші флоттың алдыңғы қатардағы жылдам тасымалдаушы күштерін қолдау үшін, 30.8 жұмыс тобының бір бөлігі ретінде, қайта жабдықтау эскорт тасымалдаушысы болып тағайындалды. Мунда сияқты қайта жабдықтау эскорт тасымалдаушылары майдан шебіндегі тасымалдаушыларға ұрыс кезіндегі шығындарды толықтыруға және теңізде ұзақ уақыт қалуға мүмкіндік берді. Мунда 20 шілдеде 30.8 жұмыс тобымен кездесіп, жапондық аралдарға қарсы шабуылдар кезінде туған шығындарды өтеу үшін ұшақтарды беруге кірісті. Қайта жабдықтау эскорт тасымалдаушыларының флоты жылдам тасымалдаушы күштерімен белгіленген кездесу күндері кездесіп, жабдықтар, оқ-дәрілер және ұшақтарды тасымалдайтын. Осы кезеңде ол Гуам аралының жағасында тоқтады, онда ұшақтар, оқ-дәрілер және басқа да жабдықтарды алды. 26 шілдеде Гуамда тоқтағаннан кейін 3 тамызда өзінің жұмыс тобына қосылды. Ол 3, 7 және 11 тамызда үшінші флотпен кездесіп, оны қайта жабдықтады. 13 тамызда Гуамға қайту үшін құрамынан шығып, Жапонияның капитуляциясы жарияланған кезде жолда болды. Өзінің жұмыс тобымен қайта қосылғаннан кейін ол Жапонияны басып алу кезінде одақтас күштердің десанттарын қолдады және басып алудың алғашқы аптасында өз орнында қалды. 10 қыркүйекте ол ресми капитуляция құжатына қол қойылғаннан кейін Токио шығанағына кірді. Мунда 2 қазанда Токио шығанағынан шығып, Тынық мұхиты айналасындағы АҚШ әскери қызметшілерін елдеріне қайтарумен айналысқан "Magic Carpet" операциясының флотына қосылды. 1946 жылға дейін бірнеше "Magic Carpet" рейсіне қатысты, содан кейін флоттан босатылды. Ол Вашингтон штатындағы Порт-Анджелес қаласына барып, 18 қаңтарда 1946 жылы жетті. Мұнда оның деактивация жұмыстары жүргізілді, содан кейін ол 13 қыркүйекте қызметтен шығарылды және Тынық мұхиты резервтік флотының бір бөлігі ретінде сақталды. 1955 жылдың 12 маусымында CVU 104 болып қайта жіктеліп жіберілді. 1958 жылдың 29 сәуірінде Вашингтон штатының Бремертон қаласына ауыстырылды. Ол 1 қыркүйекте Әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды және 1960 жылдың 17 маусымында General Ore Co., Нью-Йорк компаниясына металлға қайта өңдеу үшін сатылды. 1960 жылдың қазан айында ол Жапонияда демонтаждалды. Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін бір ұрыс жұлдызымен марапатталды.