Кіріспе
Британдық теледидарлық ситком (1979–2007)
To the Manor Born – BBC теледидарлық ситкомы, алғаш рет 1979 жылдан 1981 жылға дейін BBC1 арнасында көрсетілді. 2007 жылы бір арнайы эпизод шығарылды. Пенелопа Кит пен Питер Боулз басты рөлдерде ойнады, алғашқы 20 эпизодты және 2007 жылғы арнайы эпизодты автор Питер Спенс жазды, ал 1981 жылғы соңғы эпизодты сценарий серіктесі Кристофер Бонд жазды. Атауы – Шекспирдің «Гамлет» пьесасынан алынған «to the manner born» фразасымен ойын ( «Мен мұнда туған және туған жолмен тәрбиеленген болсам да, осы салтты сақтаудан гөрі бұзу артық»). «To the Manor Born» сериалында Пенелопа Кит (бұрын «Жақсы өмір» ситкомындағы әлеуметтік өрлеуші Марго Лидбеттер рөлімен танымал болған) жоғары сыныптан шыққан Одри Форбс Хамильтон рөлін ойнайды. Күйеуі қайтыс болғаннан кейін Одри өзінің үлкен Grantleigh Manor имениесін сатуға мәжбүр болады. Бірақ ол содан кейін имениеге қарасты шағын, қарапайым үйге көшіп келеді (сол арқылы имениеге жаңа иесінің үстінен қадағалай алады) және өзінің үй шаруашылығын жүргізушісін және сүйікті Rolls Royce 20/25 көлігін сақтап қалуға тырысады. Имениеді Чехословакиядан шыққан, бай супермаркет иесі Ричард ДеВер (Питер Боулз ойнайды) сатып алады. ДеВер мен Форбс Хамильтонның арасында махаббат-дау аралас қарым-қатынас орнасады. Бағдарлама танымал болды және көптеген эпизодтары үшін жоғары көрермендер жиынына ие болды, әсіресе 1-ші маусымның соңғы эпизоды 1970-ші жылдардағы ең көп тамашаланған британдық теледидар бағдарламасы (тікелей эфирлерді есептемегенде) атанды.
Даму
Питер Спенс To the Manor Born идеясын алғаш рет 1970-ші жылдардың басында, BBC радиосында әзіл жазушы болып жұмыс істеген кезде ойлап тапты. Спенс жазған бағдарламалардың бірінде Кокни комедиясының актері болды, ол жақында ағылшын ауылдық жердегі үй сатып алған еді. Жаңа үйге той жасағанда, актер бұрынғы тұрғынын, үйді күтіп ұстауға шамасы келмей, ауылдағы кішкентай үйге көшіп кеткен жесірді шақырды.
Бастапқы серия
"Күйеужайға" оқиғасы Сомерсеттегі Марлбери қаласына жақын орналасқан, ойдан шығарылған Грантлей ауылында өтеді. Сериал Грантлей иелігінің мырзасы Мартон Форбс Хамильтонның қосылу рәсімімен басталады. Оның жесірі Одри (және, көрінеді, оның туысы да) аса қайғырмайды, себебі енді ол оның отбасы – Форбс Хамильтон 400 жыл бойы басқарып келген Грантлей иелігін басқара алады. Бірақ оның қуанышы ұзаққа созылмайды, өйткені оның адвокаты Арнольд Планкетт Мартонның банкрот болғанын және қарыздарды өтеу үшін сарайды сатуға тура келетінін хабарлайды. Полувикка ханым британдық ауылдық өмірге енуге тырысады, бірақ оның акценті жиі көптеген қате айтылуларға әкеледі және ол көбінесе "ескі Чехословакиядан" келген мақалдарды қолданады. Одри "Ескі қасқыр үйіне" көшеді, ол жолдың соңында орналасқан, сол арқылы сарайда болып жатқан жағдайды көре алады. Оныңмен бірге Форбс Хамильтон отбасы үшін өмірінің бар сағатын жұмыс істеген, қарт және адал үй қызметшісі Брейбингер және оның биглі тұқымды Берти тұрады. Одридің жақын досы және жиі келетін қонағы – жақсы ниетті Марджори Фробишер, ол ДеВерге тез ғашық болады. Марджори, Одримен бірге оқыған, әлі де бойжеткен қыз сияқты және ауылды қолдайтын белсенді адам. Марджоридің ынталандыруына қарамастан, Одри жұмыс істеуден бас тартады, оның жалғыз жұмысы Грантлей иелігін басқару және басқа да қоғамдық қызметтер атқару болуы мүмкін дейді, соның ішінде ол судья қызметін де атқарады. Пошташы, мистер Пурвис, екі эпизодта пайда болады. Үш маусым бойы Одри мен Ричард жақындасады. Бастапқыда бір-біріне жау болған олар, өзара түсінісуге және құрметтеуге үйренеді, екеуі де бір-бірінің салтына бейімделуге тырысады.
Эпизодтар
"Манарға туылған" телесериалы үш маусым және бір Рождестволық арнайы бағдарламадан тұрады, ол 1979 жылдың 30 қыркүйегінен 1981 жылдың 29 қарашасына дейін көрсетілді. Әр бөлімінің ұзақтығы жарты сағат. Бірінші маусым жексенбі күні сағат 20:45-те жеті бөлімнен, екінші маусым жексенбі күні сағат 20:35-те алты бөлімнен, ал үшінші маусым жексенбі күні сағат 19:15-те көрсетілді. Рождестволық арнайы бағдарлама кешкі сағат 20:00-де эфирге шықты. Барлық бөлімдер BBC1 арнасында көрсетілді. "Манарға туылған" сериалының тақырып әнін BBC-дің жеңіл ойын-сауық музыкасының директоры Ронни Хазлехерст жазған, ол сол кезде көптеген комедиялық телесериалдарға тақырып әндерін жазған.
Бастапқы серия
Бұл бағдарлама көрермендердің арасында өте танымал болды. Бірнеше бөлім өте жоғары көрермендер санын көрсетті, әсіресе бірінші сезон. Бұл, ішінара, Біріккен Корольдіктегі BBC1 арнасының басты бәсекелесі – ITV арнасының 1979 жылдың тамызында басталған, ұзаққа созылған ереуілдің кезінде болғандығымен байланысты. Осы ереуіл кезінде ITV-ның жергілікті компанияларының көбі эфирден тоқтатылды, желіден ешқандай бағдарлама көрсетілмеді (Channel Television, Channel Islands арнасынан басқа), нәтижесінде британдық көрермендерге тек BBC 1 және BBC 2 арналары ғана қалды. ITV арнасы 1979 жылдың 24 қазанында, жалақы мәселесі шешілген соң эфирге қайта оралды. Алайда, көптеген көрермендер BBC арнасында қалып, "To the Manor Born" сияқты бағдарламаларды тамашалады, себебі ITV арнасы жаңа бағдарламалармен толыққандай жұмыс істеуіне бірнеше ай уақыт керек болды. Ереуіл аяқталғаннан кейін алғашқы айда ITV-ға BBC арнасында қалуды жөн көрген көрермендерді қайта тартып алу қиын болды, өйткені ITV 1979 жылдың қарашасынан бастап жаңа мазмұн дайындалғанша қайта көрсетілімдер мен толтыру бағдарламаларын көрсетіп тұрды. Бұл "To the Manor Born" бағдарламасына көрермендер арасында үлкен артықшылық берді. 1979 жылы бірінші сезонның соңғы бөлімін 23,95 миллион көрермен тамашалады, бұл 1970 жылдардағы Ұлыбританиядағы кез келген бағдарлама үшін төртінші ең жоғары көрсеткіш, ал тікелей эфирде көрсетілмеген іс-шаралар үшін ең жоғары көрсеткіш. Келесі жылы екінші сезонның соңғы бөлімін 21,55 миллион адам көрді, бұл 1980 жылдардағы бесінші ең жоғары көрсеткіш. 1981 жылы өткен соңғы бөлімді 17,80 миллион көрермен тамашалады. 2007 жылғы Рождестволық арнайы бағдарлама 10,25 миллион көрерменді жинады және сол аптада Ұлыбританияда ең көп тамашаланған алтыншы бағдарлама болып тіркелді.
2007 жылғы Рождестволық арнайы
2007 жылдың 30 желтоқсанында "Sunday Express" газетінде жазған Маршалл Джулиус 2007 жылғы Рождестволық арнайы бағдарламаны "өте жылы да, көне стильде болғандықтан, цинизммен жеңіл теріске шығарар едім" деп сипаттады. Бірақ ол, "шамалы уақыттан кейін" оны ұнатып қалғанын айтты және "Питер Боулз бен Пенелопа Китті, екеуіне де зор құрметім бар, кішкентай экранда қайтадан тартысқанын көру шынайы ләззат болды" деді. Джулиус шолуын "Бүкіл сериясын қалағаным жоқ, бірақ бір реттік шара ретінде күтпегендей жақсы болды" деп аяқтады. Британдық комедиялық нұсқаулық одан да сыншыл болды, "көрермендер саны жоғары болғанымен, бұл түпнұсқа бөлімдерге ең аз ұқсады" деді.
Новелизациялар
Жазушы Питер Спенс "Балалық үйге" қоса екі кітап жазды. Олар телеэпизодтарға негізделгенімен, екі кітапта да қосымша әңгімелер, өзгертілген сюжеттік желілер және кейіпкерлерге басқаша мінез-құлық сипаттары берілді. 1979 жылы Arrow Books баспасынан шыққан бірінші кітап "To the Manor Born" деп аталады және бірінші маусымның 1, 2, 4, 6 және 7-ші эпизодтарына негізделген. Осы кітапта телесериалда есімдері аталмаған Брабингердің есімі Бертрам екені, ал Недтің фамилиясы Пизлейк екені белгілі болады. Екінші кітап, "To the Manor Born. 2-кітап" деп аталып, 1980 жылы сол баспагерден жарық көрді. Бұл 1979 жылғы Жаңа жылдық арнайы эпизодтың романына негізделген, сондай-ақ екінші маусымның 5, 4, 3, 2 және 6-шы эпизодтары мен жаңадан құрастырылған оқиғаны қамтиды.
Фильм нұсқасы
Ранк ұйымы 1980 жылы Канн кинофестивалінде фильмге түсірілім жасау жоспарын жариялады, бірақ Ранк кино өндірісінен шыққан соң ол жоспардан бас тартылды.
Радио нұсқасы
1997 жылы, "Күйеужайға туған" сериалының теледидардағы түпкілікті көрсетілімінен кейін 16 жыл өткен соң, бағдарламаның бастапқыда арналған медиасы – радио үшін 30 минуттық он эпизод жазылды. Барлық он эпизодты Audible және iTunes арқылы сатып алуға болады.
Дау
Ричард де Вэр кейіпкері және оның құрастырылған компаниясы Кавендиш Фудс, бизнесмен сэр Джеймс Голдсмит пен оның Кавенхам Фудс компаниясына жасалған ишара екені айтылады.