Кіріспе
Американдық актер және кинорежиссер (1897–1936)
Джон Гилберт (нағыз аты Джон Сесил Прингл; 10 шілде 1897 – 9 қаңтар 1936) – американдық актер, сценарист және режиссер. Ол үнсіз кино дәуірінде танымал болды және "Ұлы ғашық" атымен белгілі болды. Оның шығармашылығындағы маңызды қадам 1925 жылы "Қуанышты жесір" және "Ұлы шеру" фильмдеріндегі басты рөлдері болды. Карьерасының шарықталу нүктесінде Гилберт кассалық жиынтықтары бойынша Рудольф Валентиномен бәсекелесті. Үнсіз фильмдер үнмен қосатын фильмдерге ұласқанда Гилберттің мансабы күрт төмендеді. Гилберт дыбысты фильмдерге көшуде сәтсіз болған актерлердің көрнекті мысалы ретінде жиі айтылса да, оның жұлдыздық мәртебесінің құлдырауы оның экран дауысының сапасынан гөрі студиялық саясат пен қаржылық мәселелерге байланысты болды, оның дауысы бай және ерекше еді.
Ерте өмір және сахналық шығармашылық
Джон Сесил Прингл Юта штатының Логан қаласында актерлер Джон Джордж Прингл (1865–1929) мен Ида Адаир Апперли Гилберт (1877–1913) отбасында дүниеге келді. Бала кезінде зорлық-зомбылық пен қараусыздыққа ұшырады, отбасы жиі көшіп тұрғандықтан, жас "Джек" АҚШ-тың әртүрлі мектептеріне қатысуға мәжбүр болды. Отбасы Калифорнияда қоныстанғаннан кейін, ол Сан-Рафаэльдегі Хитчкок әскери академиясына оқуға түсті. Мектепті бітірген соң Гилберт Сан-Францискода резеңке тауарларын сатушы болып жұмыс істеді, ал 1914 жылы Орегон штатының Портленд қаласында Бейкер акционерлік компаниясында өнер көрсетті. Одан кейін ол келесі жылы Вашингтон штатының Спокан қаласындағы тағы бір акционерлік компанияда сахна менеджері болып жұмысқа орналасты, бірақ компания жабылып қалған соң көп ұзамай жұмысынан айырылды.
Кино мансабы
1915 жылы сахнадағы жұмысынан айырылғаннан кейін Гилберт кинода актерлік өнерді сынап көруге шешім қабылдады және Гершель Майалл арқылы кинода эпизодтық рөлдерде жұмыс тапты. Гилберт алғаш рет Вилфред Лукас режиссерлік жасаған "Аналық сезім" (1915) қысқаметражды фильмінде пайда болды. Содан кейін ол Томас Инс студиясында "Қорқақ" (1915), "Алоха Оэ" (1915), "Цивилизация" (1915), "Соңғы акт" (1916) және Уильям Харттың "Тозақтың есігі" (1916) сияқты фильмдерде эпизодтық рөлдерде ойнады. Гилберт Кей Би студиясында одан да маңызды рөлдерге ие болды, ол оны "Джек Гилберт" ретінде "Арий" (1916), "Фантом" (1916), "Шелл 43" (1916), "Син Йе До" (1917), "Әлсіз жыныс" (1917) және "Жекапарсылық әйел" (1917) фильмдерінде көрсетті. Оның алғашқы басты рөлі - Энид Беннетпен бірге түскен "Қараңғылық ханшайымы" (1917) фильмінде болды, бірақ фильм үлкен сәттілікке жете алмады және ол "Қараңғы жол" (1917), "Бақыт" (1917), "Миллионер-саяхатшы" (1917) және "Адамдарды жек көруші" (1917) фильмдеріндегі қосалқы рөлдерге қайта оралды.
Triangle Films және басқа студиялар
Гилберт "Триангел" кинокомпаниясына "Аналық инстинкт" (1917), "Алтын ереже" Кейт (1917), "Жұрттан аулақ" (1917) (екінші рөлде), "Жоғарға ма, төменге ме?" (1917) және "Нэнси үйге оралады" (1918) фильмдерінде ойнады. "Paralta Plays" үшін Гилберт Андерсон үшін "Шекеленіп" (1918), "Бір долларлық бәсеке" (1918), "Неке" (1918) және "Көбірек қиындықтар" (1918) фильмдерін түсірді, бірақ компания банкротқа ұшырады.
Актер, сценарист және режиссер
Морис Турнер оны фильмдерге сценарий жазу және актерлікке келісімшартқа алды. Гилберт "Ақ шеңбер" (1920), "Ұлы құтқарушы" (1921) және "Телең сулар" (1921) фильмдерінде ойнады және олардың сценарийін бірлесіп жазды. Ол тек сценарист ретінде Хоуп Хэмптонның түсірген "The Bait" (1921) фильмінде жұмыс істеді. Гилберт Хэмптон үшін сценарий жазып, режиссерлік те жасады, бірақ "Сүйіспеншілік жазасы" (1921) фильмінде өзі ойнамады.
Түлкі мен жұлдыздық
1921 жылы Гилберт Fox Film Corporation компаниясымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды, ол оны романтикалық басты рөлдерге бекітіп, енді оны «Джон Гилберт» деп таныстырды. Актердің студиядағы тұңғыш басты рөлі «Ұят» (1921) фильмінде болды. Одан кейін ол «Араб махаббаты» (1922), «Глеам О’Даун» (1922), «Сары дақ» (1922), «Ар-намыс бірінші» (1922), «Монте-Кристо» (1922), «Кальверт аңғары» (1922), «Махаббатқа құмар» (1922) және «Калифорниялық романтика» (1922) фильмдерінде басты рөлдерді ойнады. Бұл фильмдердің көптеген сценарийлерін Жюль Фуртман жазды. Гилберт уақытша Турнерге оралып, Лон Чейнимен бірге «Париж ұйықтағанда» (1923) фильмінде түсті. Fox студиясына қайта оралғаннан кейін, ол «Тракстон Кинг» (1923), «Жастық шақтың ақымақтығы» (1923), «Сент-Эльмо» (1923) және «Шетте қалғандар» (1923) фильмдерінде ойнады. Сол жылы ол Джон Фордтың режиссерлігімен, Жан Артурдың қатысуымен түсірілген «Камео Кирби» (1923) фильмінде де ойнады. Ол Норма Ширермен бірге «Құпия адам» (1923) фильміне түсті, бұл қорқыныш фильм емес, бірақ мас күйінде келінінің інісін өлтіргеніне сенетін адамның тағдыры туралы фильм. Гилберт 1924 жылы Fox үшін түсірген соңғы фильмдеріне «Бродвейден сәл тыс», «Дос», «Жалғыз мүмкіндік» және «Романтикалы шаруашылық» кірді.
Metro-Goldwyn-Mayer киностудиясы
Ирвинг Тальбергтің қолдауымен Гилберт Fox компаниясымен жасаған келісім-шартынан босатылып, MGM-ге көшті, онда ол ірі жобаларда толыққанды жұлдызға айналды. Оның кино мансабының алғашқы қадамы 1924 жылы Кинг Видор режиссерлік еткен және Элинор Глин жазған "His Hour" фильмі болды. Осы жетістіктің артынан Чейни мен Ширердің қатысуымен, Виктор Сёстром режиссерлік еткен "Шалпақ жейтін" (1924), Ширермен бірге түсірілген "Сноб" (1924) және Видор үшін түсірілген "Кентаврдың әйелі" (1924) фильмдері келді. Келесі жылы Гилберт үнсіз кино дәуіріндегі MGM-нің ең танымал және сынға ұшыраған екі фильмінде ойнады: Эрих фон Строхаймның "Шат жесір" және Кинг Видордың "Ұлы шеруі".
"Шат жесір" (1925)
Гилбертті австриялық-америкалық режиссердің қарсылығына қарамастан Ирвинг Тальберг Эрих фон Строхаймның "Шат жесір" фильміне басты рөлге тағайындады. Фон Строхайм өзінің наразылығын басты рөліндегі актерге ашық білдірді: "Гилберт, мен сізді фильмімде пайдалануға мәжбүрмін. Мен сізді қаламаймын, бірақ шешім менің қолымда болған жоқ. Сізге қолайлы жағдай жасау үшін бар күшімді саламын". Гилберт қатты ұялып, ашуланып, костюмін жыртып, түсірілім алаңынан кетіп қалды. Фон Строхайм оны гримеркасына дейін еріп барып, кешірім сұрады. Екеуі бірге ішімдік ішуге келісті. Сосын Гилберт өзі де кешірім сұрап, тағы бір стақан ішті. Дау басылып, жағдай жақсарды. Гилберттің айтуынша, бұл кикіріс "мен үшін ешқашан аяқталмайтын қарым-қатынасты нығайтуға" себеп болды. Гилберт өзінің өсіп келе жатқан даңқымен бірге жұрттан алған құрметке таң қалды: "Қайда болсам да, менің бар екенімді мойындаған сыбыстар мен демдерді естимін, бұл мен үшін түсініксіз болды. Мен жеті жыл бойы күресіп, сынап келген актерлік өнер маған табыс, байлық және атақ әкелді. Мен ұлы кино өнерпазы болдым. Ә, мен таңғалаймын!"
Үлкен парад (1925)
Гилбертті одан кейін Талберг король Видордың "The Big Parade" (1925) атты соғыс фильміне басты рөлге шақырды, ол үнсіз фильмдер арасында екінші орынды алып, үнсіз дәуірдің ең табысты фильміне айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияда американдық жаяу әскері ретінде Гилберттің "шабыттандырған ойыны" оның актерлік мансабының шыңы болды. Ол Джим Апперсон рөліне толыққанды еніп, оңтүстік азаматы екі жұмысшы сыныбындағы әріптесімен бірге окоп соғысының қасіретін бастан өткізеді. Гилберт: "Бұл картинаны түсірген кезде маған ешқандай махаббат осылай қызықтырмаған. Соңынан келгеннің бәрі бекер сөз" деді. Келесі жылы Видор Гилбертті сол фильмдегі екі әріптесі, Рене Адоре және Карл Дэйнмен, сондай-ақ Лиллиан Гишпен бірге "La Bohème" (1926) фильміне қайта шақырды. Одан кейін Видормен бірге "Барделис Великолепный" (1926) фильмін түсірді.
Грета Гарбо
1926 жылы Гилберт Грета Гарбомен бірге алғашқы фильмі "Ет пен шайтан" фильмін түсірді. Гилберт Гарбомен алғаш рет теміржол вокзалының түсірілім алаңында кездесті, және олардың арасындағы тартымдылық бірден сезілді. Режиссер Кларенс Браун оны мақұлдап: "Мен үшін керемет махаббат оқиғасы болды, оны ешқандай жолмен жеңе алмас едің" деді. Гарбо мен Гилберт көп ұзамай жанкүйерлерінің және MGM студиясының қуанышына айналған, көп талқыланған роман бастады. Ол Тод Браунинг үшін Адоре есімді актрисамен бірге "Шоу" (1927) фильмін, содан кейін Джоан Кроуфордпен "Он екі миль қашықтықта" (1927) және Жанна Иглспен "Адам, әйел және күнә" (1927) фильмдерін түсірді. Гилберт Гарбомен Толстойдың 19 ғасырдағы "Анна Каренина" романының қазіргі заманғы бейімделуінде қайта қауышты. Фильмнің атауы "Махаббат" (1927) деп өзгертілді, бұл жұлдыздардың жеке өміріндегі махаббат оқиғасын пайдаланып, MGM студиясы "Гарбо мен Гилберт махаббатта" деп жарнамалады. Ресми түрде режиссер Эдмунд Гулдинг болғанымен, Гилберт, титрде көрсетілмегенімен, Гарбо қатысқан махаббат сахналарын түсіруге жауапты болды. Ол индустриядағы жалғыз адам болған шығар, ол Гарбоның "көркемдік талғамын" толық құрметтеді. Сондықтан MGM осы келісімді мақұлдады. Гилберт Адоре есімді актрисамен бірге "Казактар" (1928) фильмін, Кроуфордпен "Төрт қабырға" (1928) фильмін, Видор үшін Марион Дэвиспен бірге "Шоу адамдары" (1928) фильмін түсірді, онда Гилберт тек эпизодтық рөлде болды, сондай-ақ Виктор Сёстрем үшін "Шайтанның бетперделері" (1928) фильмін түсірді. Гилберт пен Гарбо үшінші рет "Іс әйелі" (1928) фильмінде бірге түсті. Оның соңғы нұсқаусыз фильмі "Шөл түндері" (1929) болды.
Дыбыс дәуірі
Дыбыс пайда болған кезде Гилберттің вокалдық таланты жақсы әсер қалдырды, бірақ студия дауыс сынағын өткізбеген еді. Сол кездегі қалыпты пікір бойынша, жаңа үнді фильмдердегі актерлер «дұрыс сахналық дикцияны» үлгілеуі керек еді. Гилберттің табиғи сөйлеу ерекшеліктері емес, көрермендерді күлдірген, әсерлі айтуын қамтамасыз ететін осы әдіске қатаң ұстануы себеп болды. Шындығында, «оның дауысының сапасы, дыбысқа ең жақсы дауыстардың бірі деп есептелетін Конрад Найгелдің дауысымен салыстырғанда жақсырақ болды». Гилберт 1928 жылы MGM компаниясымен 1,5 миллион долларлық өте табысты көп фильмдік келісімшартқа қол қойды. Келісім шарттары бойынша, MGM басшылары Ирвинг Тальберг пен Николас Шенк, екеуі де актерге жақсы көзбен қарап, оның мансабын бақылауға тағайындалды. Алайда Гилберт студия басшысы Луис Б. Майермен шығармашылық, әлеуметтік және қаржылық мәселелер бойынша жиі келіспеушіліктер тудырды. Екі адам арасындағы жанжал, физикалық төбелес күйінде, Гарбо мен Гилберт және режиссер Кинг Видор мен актриса Элеонора Бордманның жоспарланған екі тойында болды. Майер Гилбертке Гарбо туралы сырлы сөз айтқан, ал Гилберт оған жұдырықтап соққы беріп, жерге құлатқан. Бұл оқиға кейбір тарихшылар тарапынан күмәндануға немесе әңгіме-дүміл ретінде қарастырылса да, Видордың әйелі Элеонора Бордман бұл төбелесге өзі куә болғанын мәлімдеді. 1929 жылғы «Голливуд ревюі» атты музыкалық комедияда Гилберт пен Норма Ширер Шекспирдің «Ромео мен Джульетта» пьесасының балкондағы сахнасын алдымен жазылған түрінде, содан кейін сахнаның сленг нұсқасында ойнады. Бұл комедиялық эффект Гилберттің бастапқы «қылыштық» айтуынан туындаған «жаман әсерді сейілтуге» көмектесті.
Оның салтанатты түні
Көрермендер Гилберттің сөйлейтін экранда тағы да романтикалық рөлдерін күтті. Келесі туындысы – Лионель Бэрримор режиссерлік еткен "Оның жарқын түні" (1929) руританиялық романтикасы болды. Сынақшылардың пікірінше, көрермендер Гилберттің ойынына ұялып күлді. Кінә Гилберттің дауысында емес, еңбектеп айтылатын сценарийде және шамадан тыс құштар махаббат көріністерінде жатты. Бір көріністе Гилберт басты әйел рөліндегі (Кэтрин Дейл Оуэн) қасына жабысып, қайта-қайта "Мен сені жақсы көремін" деп айтып, сүйіп тұрады. Бұл көрініс MGM музыкалық фильмі "Жаңбырда ән салып" (1952) фильмінде пародияланды, онда ойдан шығарылған "Дуэльдесуші кавалер" фильмінің алдын ала көрсетілімі ойдан шыққандай сәтсіздікке ұшырады, сондай-ақ "Вавилон" (2022) фильмінде де қайталанды. Режиссер Кинг Видор, егер тірі болғанда, Гилберттің үнсіз кезеңдегі романтикалық рөлдердегі басты бәсекелесі болған марқұм Рудольф Валентино, сөйлейтін кезеңде де осындай тағдырға ұшырар еді деп болжады. Гилберттің дұрыс айта алмауы, "қорқынышты дикциясы" және "мағынасыз" сценарий оның нашар ойынының нағыз себебі болды, соның салдарынан көрермендер "күлді".
"Скрипик дауысы" мифы
Джон Гилберттің "сыңғырлаған дауысы" бар деген тұрақты миф, ол оның дыбысты фильмдердегі мансабын қиратты, алғаш рет 1929 жылы "Оның жарқын түнінде" оның өнерінен пайда болды. Тіпті Луис Б. Майер Гилберттің дауысын жоғарылатып, еркектік қасиеттерін азайту үшін дыбыс жолағын өңдеуге бұйрық берген деген қауесет тарады. Кейін британдық кинотарихшы Кевин Браунлоу фильмнің дыбыс жолағын талдағаннан кейін, Гилберттің "Оның жарқын түніндегі" сөйлеу сахналарының тембрі мен жиілігі оның келесі дыбысты фильмдерінен ешқандай айырмашылығы жоқ екенін анықтады. Осы талдаудың нәтижесінде Браунлоу Гилберттің дауысының жалпы алғанда "өте төмен" екенін хабарлады. Гилберттің түсірілген кадрларын Майер немесе басқа біреудің манипуляциялауы туралы 1960 жылдардағы теледидар техниктері актердің дауысы сол нұсқадағы басқа орындаушылардың дауысына сәйкес келетінін анықтады, бұл Гилберттің дауысына бағытталған "саботаж" болды деген күмәнді тудырды. Киносыншы Джон Бакстер Гилберттің "жеңіл дауысы" болғанын айтты, бұл MGM мен актердің "көңіліне тоққан" ұсақ кемшілік еді. Актердің дауысына қатысты түрлі пікірлер мен мифтерге қарамастан, Майердің Гилбертке деген ашуы мен жаугершілігі айқын болды, әсіресе MGM жұлдызы әрқайсысы 250 000 долларлық алты фильмге жаңа келісімшартқа қол қойғаннан кейін. Бұл жағымсыз сезімдер Майердің Гилбертке келісімшартты бұзу үшін әдейі нашар сценарийлер мен тиімсіз режиссерлерді тағайындады деген қосымша болжамдарға себеп болды.
Құлдырау
Metro Goldwyn Mayer кинокомпаниясы Гилбертті Толстойдың "Тірі дене" ромасы негізінде түсірілген "Құтқарылу" (1929) фильміне тартып алды. Сұмдық атмосфера мен көңілсіз диалогтар жұлдыздың жеке өміріндегі және мансабындағы апаттың жақындасатынын болжады. Гилберттің экрандағы сенімді бейнесі жоғалып, көрермендерді күлдірген, артық сахналық тілді қолдануы жалғасты. Бір көріністе Гилберт алаңдатып: "Бүкіл әлемге не жоғалтқанын білдіру үшін мен өзімді өлтіремін" дейді. MGM оны Уоллес Биримен бірге "Теңізшіге жол" (1930) атты қиын фильмге түсірді. Одан кейін "Джентльменнің тағдыры" (1931) фильмі шықты. Гилберт фильмдердің сапасы нашарлағандықтан және түсірілімдер арасындағы бос уақыт көбейгендіктен көңілі күйреп, депрессияға түсті. MGM студиясының басшылары оның келісімшартын бұзуға тырысқанына қарамастан, Гилберт Луис Б. Майерге қарсы тұрып, алты фильмді аяқтауға бел буды. Гилберттің бақыты уақытша жақсарды, өйткені MGM-нің өндіріс жетекшісі Ирвинг Тальберг оған екі кейіпкерлік зерттеу жобасын берді, бұл Гилбертке өзінің жан-жақтылығын көрсетуге тамаша мүмкіндік берді. "Парижтің шайыры" (1931) фильмінде (бұрын Лон Чейниге арналған, ол 1930 жылы рактан қайтыс болды) Гилберт әдемі сиқыршы мен шоумен рөлінде ойнады, ол жаңсақ айыпталып, нағыз қылмыскерді табу үшін өз маскировка шеберлігін пайдаланады. "Төменгі қабатта" (1932) фильмі Гилберттің түпнұсқа әңгімесіне негізделген, актер схемалық, шантаж жасаушы шафёр рөлінде ойнады. Фильмдер сыншылар мен жанкүйерлер тарапынан жақсы қабылданды, бірақ оның мансабын жандандыра алмады. Оның арасында "Бродвейдің батысында" (1931) фильмінде де ойнады. "Төменгі қабатта" фильмін түсіргеннен кейін көп ұзамай ол әріптесі Вирджиния Брюске үйленді, бірақ 1934 жылы ажырасты. Гилберт Браунинг режиссерлік еткен "Fast Workers" (1933) атты "B" класты фильм арқылы MGM-мен келісімшартын орындады. 1933 жылы студиядан кетіп, аптасына 10 000 долларлық келісімшартын бұзды. MGM-дегі қорлықтарынан және кассадағы табысының төмендеуінен шаршап, көңілі күйреген Гилберт көп іше бастады, бұл оның физикалық және психикалық денсаулығының нашарлауына себеп болды.
Кристина патшайым (1933)
Гилберт актерлік қызметтен зейнетке шыққандығын жариялады және 1933 жылдың тамызында MGM компаниясымен жеті жылдық келісімшартқа қол қойғанын хабарлағанда, Fox компаниясында "құрметті" режиссер ретінде жұмыс істеп жүрген еді. Бұның себебі Грета Гарбо Рубен Мамулиан режиссерлік еткен "Королева Кристина" (1933) фильмінде оның басты рөлде ойнауын қалады және Гилберттің MGM-ге қайта оралуын талап етті. Гарбоның аты фильм атауынан жоғарырақ көрсетілді, ал Гилберттің аты атаудың астында жазылды. "Королева Кристина" сыншылар тарапынан жоғары бағаланғанымен, Гилберттің өзіне деген көзқарасын жақсартпады және оның мансабын жаңғыртпады. Гарбо жас Лоренс Оливьерді бұл рөлге алғысы келгені хабарланды, бірақ режиссер Рубен Мамулиан Оливьердің экрандық сынақтарынан кейін ол рөлге ие бола алмағанын еске алды.
Жеке өмір
Гилберт төрт рет үйленген. Оның алғашқы үйленуі 1918 жылғы 26 тамызда Миссисипи штатының тумасы Оливия Бервеллмен болды. Олар келесі жылы ажырасып, Бервелл біраз уақыт Миссисипиге қайтып оралды. Ол 1921 жылы Лос-Анджелесте ажырасу туралы өтініш берді. 1921 жылғы ақпанда Гилберт актриса Леатрис Джойға үйленеceğini жариялады. Олар 1921 жылғы қарашада Тихуанада үйленді. Гилберт бірінші әйелінен ажыраса алмағандықтан және Гилберт пен Джойдың Мексикадағы некесінің заңдылығы күмәнді болғандықтан, жұбайлар ажырасып, жаңжалдың алдын алу үшін некені жойды. Олар 1922 жылғы 3 наурызда қайтадан үйленді. Неке қиын болды, 1923 жылғы маусымда Джой Гилберттің мас күйде бетін сапалағанын айтқаннан кейін заңды түрде ажырасуға өтініш берді. Бірнеше айдан кейін олар қайта табысты. 1924 жылғы тамызда, қызын күтіп жүрген Джой ажырасуға өтініш берді. Кейін Джой Гилберттің актриса Лорет Тейлормен қарым-қатынаста болғанын білген соң кетіп қалғанын айтты. Джой сонымен қатар Гилберттің Барбара Ла Маррмен (Джойға үйленбес бұрын роман болған), Лайла Ли және Бейби Дэниелспен де қарым-қатынаста болғанын мәлімдеді. Гилберт пен Джойдың Леатрис Гилберт (кейін Фонтан; 4 қыркүйек 1924 – 20 қаңтар 2015) атты қызы болды. Джойға 1925 жылғы мамырда ажырасу рұхсаты берілді. 1929 жылы Гилберт актриса Ина Клэрмен Лас-Вегасқа қашып кетті. Олар 1931 жылғы ақпанда ажырасып, алты айдан кейін ресми түрде ажырасты. Гилберттің төртінші және соңғы үйленуі 1932 жылғы 10 тамызда актриса Вирджиния Брюспен болды, ол жақында MGM фильмінде онымен бірге түскен. Көңілдесу саласындағы «The Film Daily» газеті олардың «шапшаң» үйленуі Гилберттің MGM студиясындағы гримеркасында өткенін, ал Брюс басқа студиялық жоба – «Конго» фильмінде жұмыс істеп тұрғанын хабарлады. Шағын салтанатқа MGM өндірісінің жетекшісі Ирвинг Тальберг (Гилберттің куәгері), сценарист Дональд Огден Стюарт (оның әйелі Беатрис Брюстің құрметті куәгері), MGM арт-директоры және декораторы Седрик Гиббонс және оның әйелі, актриса Долорес дель Рио қатысты. Өлімінен бұрын Гилберт 1935 жылдан 1936 жылы қайтыс болғанға дейін актриса Марлен Дитрихпен, сондай-ақ 1926 жылдан 1927 жылға дейін Грета Гарбомен кездесті. Ол қайтыс болған кезде Дитрихтің «Тілек» фильмінде маңызды рөлде ойнауға келісім берген еді.
Өлім
1934 жылға қарай, алкоголизм Гилберттің денсаулығына ауыр зиян келтірді. 1935 жылдың желтоқсанында ол ауыр жүрек талмасына ұшырады, бұл оның жағдайын одан да нашарлатты. 1936 жылдың 9 қаңтарында Бель-Эйрдегі үйінде болған екінші жүрек талмасы өлімге алып келді. 11 қаңтарда Беверли-Хиллстегі Б.Э. жаназа бюросында жекеленген жерлеу рәсімі өтті. Қайғы жегендердің арасында Гилберттің бұрынғы екі әйелі – Леатрис Джой мен Вирджиния Брюс, оның екі қызы, сондай-ақ Марлен Дитрих, Гэри Купер, Мирна Лой және Ракель Торрес сияқты жұлдыздар болды. Гилберт кремацияланды және оның күлі Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Форст Лон еске алу паркіне жерленді. Гилберт өзінің мүлкінің басым бөлігін, құны 363 494 долларға бағаланған (1936 жылы 0,363494 доллар, ал қазіргі шақта шамамен миллион долларға тең), соңғы бұрынғы әйелі Вирджиния Брюске және олардың қызы Сьюзан Эннге қалдырды. Ол үлкен қызы Леатриске 10 000 доллар, ал достарына, туыстарына және қызметшілеріне басқа да сомада ақша қалдырды. Киноиндустриясына қосқан үлесі үшін Гилберттің 1755 Vine Street мекенжайындағы Голливуд Даңқ аллеясында жұлдызы бар. 1994 жылы карикатурист Аль Хиршфельд салған АҚШ пошта маркасында оның суреті бейнеленді.
Танымал мәдениетте
Джон Гилберт – «Джон Гилбертті қайта ашу» (2010) атты шағын деректі фильмнің тақырыбы, онда Джон Гилберттің қызы және оның өмірбаянын жазған Леатрис Гилберт Фонтанмен түсірілген сұхбат бар. Фильм тарихшысы Джеффри Вэнс режиссерлік етіп, продюсерлік жасаған бұл қысқа фильм Turner Classic Movies кабельдік арнасында көрсетілді және үй видеосы таратушысы Flicker Alley-ден DVD форматында қолжетімді.
Шығармалық бейнелер
Гилберт бірнеше фильмде бейнеленген. Барри Боствик 1980 жылы алғаш көрсетілген "The Silent Lovers" телефильмінде актер рөлінде ойнады. Оның немересі Джон Фонтайн "Күн батуы" (1988) фильмінде, Кристофер Ренстром "La Divina" (1989) фильмінде және Аднан Талетович "Бабилға оралу" (2012) фильмінде ойнады. Гилберт Жан Дюжардин сомдаған Джордж Валентин кейіпкеріне шабыт берді ("Суретші", 2011) және Брэд Питт сомдаған Джек Конрадқа ("Вавилон", 2022).