Кіріспе

LGM 118 Peacekeeper, бастапқыда "Зымыран, эксперименталды" деген мағынадағы MX деп аталған, 1985 жылдан 2005 жылға дейін АҚШ-та өндірілген және орналастырылған, көп бас оқтарды тасымалдауға қабілетті (MIRV) континентаралық баллистикалық зымыран (ICBM) болды. Зымыран 12 Mark 21 қайта кіру аппараттарын тасымалдай алатын (бірақ келісімдер оның нақты жүк көлемін 10-ға дейін шектеді), олардың әрқайсысы 300 килотонналық W87 жарыққұрылымымен жабдықталған. Алғашқы жоспарлар 100 MX ICBM құрастыру және орналастыруды көздеген, бірақ бюджеттік мәселелер соңғы сатып алуды шектеді; қызметке тек 50 дана енгізілді. Peacekeeper-дің жасақталғаннан кейін қол қойылған қаруды шектеу туралы келісімдер 2005 жылы оны қызметтен шығаруға әкелді. Негізгі концепция бойынша зерттеулер 1960 жылдары басталды. Мақсаты – АҚШ-қа КСРО-ның күтпеген шабуылына тойтарыс беруге және шабуылдан аман қалған жеткілікті жарыққұрылыстармен қалған совет зымырандарына шабуыл жасауға мүмкіндік беру болды. Бұл үшін зымырандардың жоғары дәлдікте болуы, ядролық шабуылдан аман қалу үшін жеткілікті түрде орналастырылуы, көптеген жарыққұрылыстарды тасымалдауы (сонда аман қалғандары да үлкен зиян келтіретін болар еді) және қарсы шабуыл үшін мақсаттарды жылдам өзгерте алуы қажет еді, яғни советтер әлі ұшырмаған зымырандарға ғана бағытталатын болу керек еді. 1970 жылдардағы даму барысында MX жоғары дәлдікті, жылдам ату қабілеті мен тез қайта бағыттау мүмкіндігіне ие жүйе ретінде қалыптасты. Соңғы мәселе – базалық орналасу мәселесі толық шешілмеді. Бастапқы даму 1971 жылы басталды, толыққанды даму 1974 жылы күшінде болды. Президент Джимми Картер 1979 жылы бастапқы өндіріске тапсырыс берді, бірақ Конгресс оны қабылдамады. Жүйе туралы кең пікірталас болғаннан кейін, 1982 жылдың қазан айында президент Рональд Рейган жаңа аталған Peacekeeper-дің 50 данасы қолданыстағы LGM 30 Minuteman зымырандарының шахталарында орналастырылатынын, бұл соңғы базалық орналасуға дейін уақытша шара екенін мәлімдеді. Бірінші сынақ ұшырылысы 1983 жылы өтті, ол алты инертті қайта кіру аппараттарын сәтті ұшыруды қамтыды, олардың әрқайсысы алдын ала жоспарланған нысандарға тиді. Бұл АҚШ-тың суық ұшыру жүйесін қолданған тұңғыш ICBM-і болды. Peacekeeper 1986 жылы алғашқы операциялық қабілетке ие болды. Осы кезде АҚШ пен КСРО СНВ-II келісімін талқылап отырды, онда ICBM-дер әрқайсысы тек бір жарыққұрылысты тасымалдауға рұқсат етілді. Minuteman бір жарыққұрылысты тасымалдаса да, ол әлдеқайда арзан болғандықтан, АҚШ осы келісім бойынша Peacekeeper-ді ядролық күштерінен алып тастауға келісті. АҚШ-тың Баллистикалық ракеталарға қарсы келісімнен шығуына және Ресейдің 2002 жылдың 14 маусымында СНВ-II келісімінен шығуына қарамастан, соңғы Peacekeeper зымыраны 2005 жылдың 19 қыркүйегінде деактивацияланды. Олардың W87 жарыққұрылыстары Minuteman III-ке ауыстырылды. Жекеменшік ұшыру компаниясы Orbital Sciences Corporation ескі Peacekeeper компоненттерін пайдаланатын төрт сатылы азаматтық, қайта пайдаланбайтын Minotaur IV ұшыру жүйесін жасады. Minotaur IV жеті рет ұшырылды.

Минутшы

Минутмен құрлық аралық баллистикалық зымыраны (ҚАБЗ) орналастыру 1962 жылы, суық соғыс кезінде басталды және қарқынды жүрді. Шамамен 1 мегатоннан аз салмақты соққылық бөлігі және 1 мегатоннан аспайтын дөңгелек қателікпен (CEP) шектеулі дәлдік жүйе зымырандық шахталар сияқты қоршалған нысаналарға шабуыл жасауға қабілетсіз болды. Бұл алғашқы модельдерді қалалар мен порттар сияқты стратегиялық мақсаттарға шабуыл жасаумен шектеді, ал жүйенің қарсы күштерге қарсы қару ретінде мүмкіндігі шамалы немесе болмады. Әуе күштері қоршалған нысаналарға шабуыл жасаудың негізгі құралы ретінде ұшқыштармен басқарылатын бомбалаушыларды қарастырды және ҚАБЗ-ды өзінің бомбалаушы паркіне шабуылдан қорғайтын, аман қалуға кепілдік беретін құрал ретінде қарастырды. Кеңес зымыраларының өте төмен дәлдікке ие екені, АҚШ зымырандық шахталарына тікелей шабуыл жасауға жеткіліксіз екені белгілі болды. Олардың дәлдігі мен қуаты АҚШ бомбалаушы базаларына шабуыл жасауға жететін деңгейде болды. Бұл қиын болғанымен, АҚШ бомбалаушы базаларына зымырандық шабуылдар мен зымырандық базаларға бомбалаушы шабуылдарының үйлесімі АҚШ-ты қолайсыз жағдайға түсіруі мүмкін еді. Зымыралар паркінің аман қалуы, әсіресе Кеннеди әкімшілігі билікке келгеннен кейін маңызды болды, ал жаңа Қорғаныс министрі Роберт Макнамараға АҚШ әскерін әлемдегі ең күшті етіп, шығындарын азайту міндеті жүктелді. Ол бұл мәселені бомбалаушыларға тәуелділікті азайту арқылы шешті, ал 1964 жылға қарай ядролық дайындық күйіндегі АҚШ ҚАБЗ-дары бомбалаушылардан басып өтті. 1960 жылдардың ортасына қарай зымыра АҚШ-тың басты стратегиялық қаруына айналды. Бұл түрлі соғыс сценарийлері туралы алаңдаушылықты күшейтті, әсіресе кеңестіктер зымыраларын жетілдірген кезде. Кеңес Одағы зымыра ұшырса, АҚШ зымыраларын дереу ату немесе кеңестік зымыралардың мақсаттарын анықтауды күту туралы қиын шешімге келуі керек еді. Ерте ату кеңестіктер әскери нысаналарды ғана атаған жағдайда бейбіт тұрғындарға (қарсы құн) соққы беруі мүмкін еді, бұл АҚШ саясаткерлері үшін маңызды мәселе болып саналды (жауапты шаралар доктринасының бір бөлігі). Тіпті егер кеңестіктер тек бомбалаушыларға шабуыл жасаса да, АҚШ қарсы күштерге қарсы шабуыл жасауға мүмкіндік таппайды, өйткені теңіз және әуе күштері зымыралары тек ірі нысаналарды ғана атауға қабілетті болды. АҚШ Әскери-теңіз күштері атап көрсеткендей, олардың "Поларис" флотының жасырындығы мен жылдамдығы кез келген жағдайда қарсы құнды күшті сақтайды. Бұл ядролық соғыс аренасында Әскери-әуе күштерінің басымдығына қауіп төндірді. Тіпті қарсы күштерге қарсы шабуыл жағдайында да, олардың бомбалаушылары миссияларын аяқтауға бірнеше сағат жұмсайды, сол уақытта кеңестіктер қалған зымыраларын ұшыруы мүмкін еді. Әуе күштері бұған жол бере алмады, және RAND корпорациясының кеңесіне сүйене отырып, 1962 жылы "Минутменді" қарсы күштерге қарсы миссияларға да қабілетті ету керек деп шешті. "Минутмен II" моделіне енгізілген өзгерістер екі бағытта болды. Біріншісі – NS 17 инерциялық навигациялық жүйені енгізу, бұл CEP-ті жақсартты және зымыраларға кеңестік шахталарға тікелей шабуыл жасауға мүмкіндік берді. Екіншісі – зымыралардың сегіз нысана арасында жылдам ауысу қабілетін беру, осылайша әлі ұшырылмаған кеңестік шахталарды ғана нысанаға алуға мүмкіндік берді.

Алтын жебе

Совет зымырандарына ұқсас жақсартулар, нақты немесе қиял, АҚШ шенеуніктерін алаңдатарлық сценарий ұсынуға әкелді: Минутмен шахталарына немесе басқару бункерлеріне бағытталған шектеулі сандағы жарылғыш баспен Советтің алғашқы соққысы АҚШ-тың құрлық аралық баллистикалық зымырандарының (ҚАБЗ) флотын жойып жіберуі мүмкін. Сол кезде Советтер шектеулі шабуылға ғана қабілетті болды. Совет зымырандарының дәлдігі шектеулі болғандықтан, өте үлкен жарылғыш бас (көп мегатондық диапазон) тасымалдайтын аз ғана зымыранмен шабуыл жасау ғана мүмкін болды. Олардың АҚШ ҚАБЗ флотына зиян келтіретін, бірақ шешуші емес шабуыл жасауға жеткілікті күші болды. Бұл сценарий Әуе күштері үшін үлкен алаңдау тудырды, өйткені олар стратегиялық миссиялардың көп бөлігі үшін Минутменге көбірек тәуелді болды. Әуе күштерінің ҚАБЗ күштерін дамытудың алғашқы кезеңдерінде TRW компаниясынан инженерлік қолдау алды. 1960 жылы TRW және басқа да инженерлер ҚАБЗ бағдарламасына қатысқан «The Aerospace Corporation» компаниясын құрды, бастапқыда Меркурий ғарыш кемесі, X-20 Dynasoar және әртүрлі ҚАБЗ жобаларымен айналысты. 1964 жылы Әуе күштері оларды «Алтын жебе» деген атпен, ҚАБЗ-дың өміршеңдігін арттырудың әртүрлі тәсілдерін қарастыруға шарт жасады. Жобада автомобиль, теміржол, су асты және әуеден ұшырылатын қару-жарақтар қарастырылды. Олардың бірі әуеден ұшырылатын баллистикалық зымыранды ұсынды. Бұл ұсыныста екі күнге ұшуға қабілетті, артқы жағынан түсіріліп, парашютпен тік түсіріліп, содан кейін ұшырылатын сегіз зымыранға дейін тасымалдайтын үлкен (сол кезге қарағанда) турбовинттік ұшақ туралы сөз болды. Осы зерттеу аясында Aerospace компаниясы қолданыстағы C-141 Starlifter ұшақтарында тасымалдауға болатын кішкентай зымыран мен дөңгелекті шасси комбинациясын да қарастырды. Қауіпті жағдайларда олар кез келген әуежайға ұшып барып, орналасатын еді. Советтерге флотка шабуыл жасау үшін мыңдаған әуежайларды, ұшу-қону жолақтарын, тіпті топырақ жолдарды және ұзын автожолдарды нысанаға алу қажет болар еді. Соңында олар таулардың оңтүстік беткейіне көмілген «өте берік» шахталардағы конвенциялық зымырандарды да қарастырды. Жаудың жарылғыш бас жақындағанда солтүстіктен салыстырмалы түрде көлбеу бұрышпен келетінін ескере отырып, олар тікелей шахталарды шабуылдамас бұрын таулардың солтүстік беткейін соққыға ұшыратар еді. Дұрыс орналастырылған жағдайда, бұл жарылыстарды шахталардан кем дегенде 5000 фут (1524 м) қашықтықта ұстап тұруға болар еді; бір мильдегі көп мегатондық жарылыстарға төтеп бере алатын шахталар салуға болады деп саналды, бірақ бұл мәселеде белгілі бір белгісіздік болды. Бұл жүйенің артықшылығы – базаның шабуылдың дәлдігіне немесе жылдамдығына тәуелді болмайтыны, тек жарылыс қуатының өте үлкен артуы ғана бұл физикалық кедергіні жеңе алатыны еді. Олар әрқайсысы отыздан тұратын үш базаға 100 зымыранды ұсынды. Олар кем дегенде бір база тіпті толыққанды шабуылдан да аман қалады деп күтті. Алайда, егер шамамен 30 зымыраннан тұратын осындай күш сенімді қорқыныш тудырса, әр зымыран 20 немесе одан да көп жарылғыш бас тасымалдауы керек еді. Оларды іске қосу үшін зерттеуде «ҚАБЗ X» енгізілді, бұл жаңа диаметрлі дизайн, қазіргі LGM-30 Minuteman-нен екі еседен астам диаметрі бар, тіпті Titan II «ауыр» дизайнынан да үлкен. «Алтын жебе» тұжырымдамаларының кез келгені өте қымбатқа түсер еді, ал Роберт Макнамара басқарған АҚШ Қорғаныс министрлігінің кезеңінде құн кез келген басқа фактор сияқты маңызды болды. Ален Энтовен айтқандай, «Біздің жалпы ұлттық өнім үлкен болғанымен, шектеулі. Егер біз оннан астам түрлі ядролық қару жеткізу жүйелерін әзірлеуге және сатып алуға тырыссақ, біз ресурстарымызды ысыраптап, олардың ешқайсысымен жақсы жұмыс істемейтініміз анық». «Алтын жебе», басқа фирмалардың көптеген ұқсас ұсыныстарымен бірге, Minuteman II пайдасына тоқтатылды.

WS-120A

1966 және 1967 жылдары Қорғаныс министрлігі осы мәселелердің көпшілігін қарастыру үшін STRAT X зерттеуін жүргізді. Бұл бағдарламаның бір бөлігі ретінде олар 10-20 оқ-дәрісі бар ICBM X зымыранының кіші нұсқасын ұсынды. Бастапқыда WS 120A және кейіннен BGM 75 AICBM деп аталған зымыран, Титан II сияқты қолданыстағы үлкен шахталарға сыюға жеткілікті кішкентай болды, бірақ түсінік жағынан ICBM X-ке ұқсас болды, оның дөңгелек қателік ықтималдығы (CEP) шамамен 0,1 миль (0 км) және ең бастысы, қажетті кез келген нысананы шабуылдау үшін жылдам қайта бағдарламалау мүмкіндігіне ие болды. Қарама-қарсылығында, Minuteman II сегіз нысанадан таңдау мүмкіндігіне ие болды, олардың кез келгенін шабуыл үшін жылдам таңдауға болады, бірақ басқа жағдайда, осы алдын ала есептелген тізімнен тыс нысананы таңдау "ұшқында" мүмкін болмады. WS 120A үшін ең қолайлы орналасу режимі – аса қатты қоршалған бекініс болды, бірақ мобильді, шашыраңқы нұсқалар да қарастырылды. Алайда, бұрынғы Golden Arrow сияқты, WS 120A-ның артықшылықтары жаңа Minuteman III-тің пайдасына жойылды. Minuteman III жаңа NS 20 инерциялық навигациялық жүйені (INS) қолданды, оның CEP-і 300 метр, үш оқ-дәрісі және соғыс басының баллистикалық зымыранға қарсы шабуылдан аман қалуын қамтамасыз ететін радарлық қарсы шаралар жиынтығы болды. Жүйе жылдам қайта бағдарлау мүмкіндігін қамтымаса да, бұл мүмкіндік әзірлену үстінде болды және WS 120A-ның 1975 жылға жоспарланған енгізілуінен бұрын 1972 жылы қолданысқа енгізіле бастады. Толықтай қолданысқа енгізілгеннен кейін, 1978 жылы, барлық ICBM паркі 10 сағат ішінде толығымен қайта бағдарламалана алатын болды.

INS-тің аванстары

1950 жылдардың соңынан бері Чарльз Старк Дрейпер зертханасының инженерлері механикалық гимбалдарды фторкарбон сұйықтығының жұқа қабатында қозғалатын шармен алмастыратын инерциялық платформаның жаңа түрін жасап келді. "Флимбал" деп аталған (көрінетіндей, "Floated Measurement BAL" деген сөздердің қысқартылған түрі) бұрын-соңды болмаған дәлдікті ұсынатын және дәстүрлі платформалардың "құлауына" және олардың дәлдігін жоғалтуына себеп болатын "гимбал құлыпталуынан" азат болатын еді. ICBM X сияқты, флимбалдың қамтамасыз ететін дәлдік қажет болмағандықтан, оның дамыту жұмыстары шектеулі болды, ал жүйені дамыту өте қымбатқа түсер еді. Ресми қызығушылық болмаса да, 1960 жылдардың соңында Кеннет Фертиг Әскери Әуе Күштері арқылы "SABRE" INS жобасына ("Self Aligning Boost and REentry" – Өзін-өзі бағдарлайтын үдеу және қайта кіру) қаржыландыруды ұйымдастырды. Атау жүйенің механикалық соққылар мен дірілдерге төтеп беретіндей дәлдікке ие болғандықтан, ұшу кезінде қосымша "түзетуге" мұқтаж болмайтынына сілтеме жасады. Бұл Әскери-теңіз күштері мен басқалар жасап жатқан жұлдыздық инерциялық жүйелерден өзгеше еді. Ол тіпті қайта кіру кезіндегі қиын жағдайларда да дәлдігін сақтай алатын, маневрлік қайта кіру аппараттарын құруға мүмкіндік беретін еді.

Қарсы күшті ескертулер

1970 жылдардың соңында Кеңес Одағы SS-18 сияқты MIRV бас жауып тасталатын ауыр континенттер аралық баллистикалық зымырандардың (КБЗ) көптеген даналарын қаруландырды. Бұл зымырандар 10-ға дейін жеке жарылғыш бөлік пен 40-қа дейін алдау құрылғысын тасымалдайтын, яғни шағын шабуылдар Әуе күштерінің КБЗ паркіне қауіп төндіре алатын, сонымен қатар резервте үлкен күшті сақтай алатын еді. Егер Кеңес Одағы бірінші соққы берсе және АҚШ дереу жауап бермесе, олардың зымырандары мен стратегиялық бомбалаушыларының көп бөлігі жерде тұрған күйінде қырылуы мүмкін еді. Бұл жағдайда, қалған совет паркіне, қалаларға және басқа да әскери нысандарға шабуыл жасауға жеткілікті жарылғыш бөлік қалмауы мүмкін еді. Мұндай жағдайда АҚШ-қа екі қиын таңдау қалар еді. Егер олар қарсы шабуыл жасап, қалған совет зымыран паркін жоюға тырысса, советтер бірден АҚШ қалаларына шабуыл жасаған жағдайда, жауап беруге шамалары жетпес еді. Екінші нұсқада АҚШ-тың азаматтық нысандарға шабуыл жасаған алғашқы ел болуы қажет болар еді, бұл шабуыл моральдық тұрғыдан да, жарияланған саясатқа да қайшы келер еді. Осы алаңдатарлық сценарий жаңа КБЗ-ды жасауға әкелді, ол қарсы күш қаруы ретінде тиімді болу үшін қажетті дәлдікке, советтердің бірінші соққысын қабылдауға қабілетті болу үшін қажетті қорғалу деңгейіне және тіпті аздаған саны ғана аман қалған жағдайда да қалған совет зымыран паркін жоюға мүмкіндік беретін MIRV мүмкіндіктеріне ие болуы керек еді. Minuteman III мұндай қасиеттердің барлығына ие болған жоқ. Бұл мәселе шын мәнінде бар ма жоқ деген мәселе пікірталас тудыруы мүмкін. Minuteman салыстырмалы түрде жылдам ұшыру уақытына ие болды, ал ерте ескерту спутниктері командирлерге советтердің ұшыруы туралы дерлік бірден хабардар етуге мүмкіндік берді, соның салдарынан жауапты жоспарлауға жеткілікті уақыт болды. Алайда, оқиғалардың барысында жерге орналасқан радарлар кіретін жеке жарылғыш бөліктерді қадағалап, нысаналарын анықтауға тек кейін ғана мүмкіндік алатын еді. Шектелген қарсы күш шабуылы кезінде, мақсатталған жеке шахталарды анықтағанша күту, қай совет зымырандары ұшырылмағанын анықтау және содан кейін ұшырылмаған совет зымырандарына қарсы мақсатталған зымырандарды ұшыру дұрыс болар еді. Бұл өте нақты уақытты талап ететін шара еді. Практикалық су асты зымырандарының (САЗ) дамуы ядролық теңдеуді күрт өзгертті. Бұл қарулар теңізде жүргенде дерлік зардап шекпейтін, және негізінен азаматтық нысандарға қарсы сенімді қарсы шабуыл күшін ұсынды, өйткені UGM-27 Polaris және UGM-73 Poseidon сияқты алғашқы үлгілер совет шахталарын жоюға қажетті дәлдікке ие болмағандықтан, қарсы күш қабілеті шектеулі болды. Бұл Әуе күштеріне белгілі бір деңгейде көмектесті, өйткені олар қарсы күш сценарийлеріне назар аудара алды, сонымен қатар теңіз күштерінен қарсы шабуыл әрқашан қол жетімді болатынын білді. Алайда, САЗ-дың дәлдігінің артуы оларға қарсы күшті де басқаруға мүмкіндік беруі мүмкін еді, соның салдарынан құрлықтағы барлық КБЗ паркін артық ететін еді. Әуе күштері стратегиялық рөлді Теңіз күштеріне беруге мүдделі емес еді. Қорғалатын КБЗ бұл мәселені шешер еді.

MX

1971 жылы Әскери-әуе күштері ICBM X және SABRE тұжырымдамаларын біріктіріп, бір платформаға – "Зымыран, тәжірибелік" немесе MX құру бойынша талаптарды әзірлеу процесін бастады. Жаңа зымыранның дәлдігі мен оқ-дәрісі жеткілікті болатын, тіпті аман қалған бірнешеуі де қалған кеңес әскерлерінің көп бөлігін жоя алатын еді. MX-тің техникалық талаптары 1972 жылдың ақпанында бекітілді, 4 сәуірде Ғарыш және зымырандық жүйелер ұйымының (SAMSO) бағдарламалық кеңсесі құрылды, ал озық әзірлеу бағдарламасы 1973 жылдың соңында басталды. Зымыранның тірі қалу мәселесін шешу үшін көптеген тұжырымдамалар мен зерттеулер жүргізілді. 1973 жылы Стратегиялық әуе күштері ұтқыр базаны жоғары құн мен ұшыру құрылғысын орнату қажеттілігіне байланысты реакция уақытының баяу болуына байланысты қабылдамады. 1974 жылдың 24 қазанында SAMSO C-5A көліктік ұшағынан Minuteman I зымыранын тастау арқылы аэродромдық тұжырымдаманы сынақтан өткізді. Қараша айында Қорғаныс министрі бастапқы пайдалану мерзімін 1983 жылдан 1985 жылға дейін ықпалдастырып, ICBM және SLBM үшін бір зымыранды жасау мүмкіндігін зерттеуді тапсырды. 1977 жылы алты айлық зерттеуде зымыран алаңдарындағы шағын ракетаға қарсы зымырандарды пайдаланатын "Төмен биіктіктегі қорғаныс" (LoAD) жүйесі ұсынылды, бұл Sprint жүйесіне ұқсас, бірақ нәтижесіз Sentry бағдарламасына айналды. MX үшін Draper зертханасы SABRE-ді "Advanced Inertial Reference Sphere" (AIRS) деп өзгертті. AIRS-тің ауытқу жылдамдығы сағатына тек 1,5 x 10−5 градус болатын, бұл оны силос қабырғасы сияқты сыртқы нүктеге мерзімді түрде сілтеме жасауға және содан кейін ұзақ уақытқа қалдыруға мүмкіндік беретін еді. Ұшу барысында ауытқу соншалық аз болатын, платформадағы кез келген қателіктер оқ-дәрінің соңғы дәлдігінің 1% - ына дейін ғана әсер ететін еді, ал қалғаны ракета қозғалтқыштарының іске қосылу уақытына, оқ-дәрінің құрылысындағы шағын айырмашылықтарға және атмосферадағы болжамсыздыққа байланысты болатын. Әскери-әуе күштері Autonetics компаниясымен механикалық гимбалдарды қолданатын қосалқы жобаны жасауға келісім шарт жасады, ол "Advanced Stable Platform" (ASP) деп аталды. 1975 жылдың мамырында бірінші қолмен жасалған AIRS Draper зертханасынан Northrop-қа одан әрі дамыту үшін жіберілді.

Базалық опциялар

1976 жылдың шілдесінде Конгресс MX зымыраларын силос негізінде орналастыруға қаржы бөлуден бас тартты, себебі олардың осалдығына байланысты, және жоба тоқтатылды. Бірнеше жаңа ұсыныстар жасалды, соның ішінде, қауіп деңгейі жоғарылаған кезде елдің теміржол желісіне жіберілетін теміржол вагондарында мобильді базалар, және шабуылдан кейін жылдам қазу жүйесін қамтитын, тау үстіндегі терең жерленген силостардың күрделі жүйелері. Ақырында, бағдарлама 1979 жылдың 12 маусымында президент Картердің шешімімен қайта жаңартылды. 1979 жылдың 7 қыркүйегінде ол 200 MX зымырасын шығыс Невада мен батыс Ютаның барлық аймақтарына орналастыратынын мәлімдеді. Орналастыру жер асты және жер үсті жолдарымен байланыстырылған көптеген қорғаныс баспаналары жүйесі арқылы жүзеге асырылатын болды, бұл жоба "Жүгіру жолы" деп аталды. Невададағы жергілікті халықтың қарсылығы күшті болды, және сенатор Пол Лаксальт осы тұжырымдамаға күшті қарсылас атанды. Бастапқыда Ютада, әсіресе Бивер округінде қолдау жоғары болды, бірақ Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің басшыларының наразылық білдіргенінен кейін қарсылық күрт өсті. Рональд Рейган билікке келген кезде Лаксальт пен Рейганның жақын байланысы тиімді болды. Рейган 1981 жылы жаңа баспана жүйесін тоқтатты, оны "Руб Голдберг машинасы" деп атады. 1981 жылдың 2 қазанында ол қазіргі Титан II силостарының шамамен 60-ында зымыралардың бастапқы күшін орналастыруды ұсынды, сондай-ақ ескірген зымыраларды қызметтен шығаруды көздеді. Силостар күштілігін едәуір арттыру үшін жаңартылып, Minuteman III силостары да уақыт өте келе күшке 100 зымыраны жеткізу үшін ұқсас бейімдемелерге ие болды. Сонымен қатар, ол үш қосымша тұжырымдаманы дамытуға қаржы бөлуді ұсынды: жүк көлігінен әуеде түсіру, қысқа қашықтықтағы баллистикалық ракеталарды қолдана отырып "белсенді қорғаныс", немесе жаңа силостарды жер астында немесе таулардың оңтүстік беткейінде орналастыру ("кері бұрылыс базасы"). Соңғы екеуі әр түрлі себептермен тез арада қабылданбады, ал әуеден түсіру тұжырымдамасын сынау жалғастырылды. 1982 жылдың 22 қарашасында Рейган жүйені жаңа силостарға орналастыратынын жариялады, ол кезде "Тығыз араласқан база" деп аталған, бірақ кейіннен "тығыз топтама" деп белгілі болды. Осы сөзінде ол алғаш рет "Бейбітшіл" деген атауды қолданды. Тығыз топтама идеясы өте мықты силостар салуды қамтиды, олар жоғары қысымға төтеп бере алады, бұл қазіргі силостардың көрсеткіштерінен де, ұсынылған жаңартудан да асып түседі. Бұл қосымша мықтылықты оқ-дәрілердің дәлдігін аздап арттыру арқылы өтеуге болады. Тығыз топтаманың басты мақсаты – силостарды бір-біріне жақын, шамамен 549 метрге орналастыру болды. Бұл бір-бірінен жеткілікті қашықтықта болды, сондықтан бір ғана оқ-дәрі бірден көп силосқа зиян келтіре алмайды; ешқандай мүмкін емес оқ-дәрі олардың арасындағы нүктеден, әр силосқа 274 метр қашықтықта орналасқан силосқа зиян келтіре алмайды. Тығыз топтамаға шабуыл жасау үшін әр силосқа жеке жарылыс оқтары бағытталуы керек еді. Бір оқ жарылғанда, жарылыс толқыны мен ауаға лақтырылған топырақ жақын маңдағы оқтарды жояды. Бұл "бауыр өлтіру теориясы" кеңестік тараптың қару-жарағын өзгерту және осы жобаны айналып өтудің салыстырмалы оңайлығына байланысты қатты сынға ұшырады. Барлық қажеттілік – бірнеше оқтардың бірнеше миллисекунд ішінде келіп, жарылуы, сондықтан жарылыс толқындары силос толық жойылғанша бір-біріне жетпеуі керек еді. Мұндай уақытты бір зымырадан барлық оқтарды ұшыру арқылы оңай жетістікке жетуге болады. Конгресс бұл жүйені тағы да қабылдамады.

Скоукрофт комиссиясы

Рейган бұл кері соққыға жауап ретінде генерал-лейтенант Брент Скоукрофтты Стратегиялық күштер жөніндегі комиссияны басқаруға тағайындады, бұл комиссия Скоукрофт комиссиясы деп белгілі болды. Жалпы алғанда, Скоукрофт комиссиясының ең маңызды қорытындысы – кеңестік қабілетке қатысты, АҚШ-тың құрлыққа орналастырылған баллистикалық ракеталарына (МБР) шабуыл жасау мүмкіндігіне байланысты "әлсіздік терезесі" басында мүлдем болған емес. Есепте әртүрлі шабуыл сценарийлері зерттелді және олардың ешқайсысы да кеңес одағының АҚШ-тың жауабын күрт әлсіретуіне немесе икемді жауап беру саясатындағы мүмкіндіктерін шектеуіне мүмкіндік бермейтіні көрсетілді. 1983 жылдың 6 сәуірінде жарияланған есепте "ұлттық құдіретті көрсету" мақсатында 100 MX ракетасын қолданыстағы Minuteman шахталарына орналастыру ұсынылды, бірақ басқа жағынан MX және Minuteman ракеталарын жоюды және оларды бір соққыға арналған, жылдам қозғалатын МБР-мен алмастыру ұсынылды. 10 тамызда Қорғаныс министрі Уайоминг штатындағы Уоррен әуе базасына 100 "Peacekeeper" ракетасын орналастыруға бұйрық берді және MGM 134 "Midgetman" әзірлеу жұмыстарын бастады.

SLBM-тердің жастары

Бұл уақытта АҚШ және КСРО үшінші буын SLBM-дерін айтарлықтай жақсартылған дәлдікпен қаруландыра бастады. Бұл зымырандар енді құрлықтағы ICBM-дердің барлық мүмкіндіктеріне ие болды және қарсы күштерді орындауға дайын еді. АҚШ-тың теміржол желісіндегі континентаралық баллистикалық зымырандарды жылжыту жоспары болды. Вагон-платформалар ядролық соғыс қаупінің артуы жағдайында, Совет Одағының алғашқы соққыға қарсы шабуылынан құтылу үшін елдің теміржол желісіне таратылуы тиіс еді. Алайда, Суық соғыс аяқталғаннан кейін қорғаныс шығындарын қысқарту аясында бұл жоспар тоқтатылды, ал "Peacekeeper" зымырандары LGM-118 ретінде шахталық-ұшыру құрылғыларына орнатылды.

Қатысу

Жаңа құрлық аралық баллистикалық зымыран бастапқыда "Peacemaker" деп аталатын болды, бірақ соңғы сәтте ресми түрде LGM 118A Peacekeeper деп тағайындалды. Оның алғашқы сынаққа ұшырылуы 1983 жылдың 17 маусымында Баллистикалық зымыран кеңсесі (Нортон әуе базасы, Калифорния), 6595-ші зымыран сынақ тобы (Ванденберг әуе базасы, Калифорния стратегиялық әуе қолбасшылығы) және Мартин Мариетта компаниясымен, Калифорниядағы Ванденберг әуе базасының 01 сынақ алақанынан жүзеге асырылды. Зымыран Тынық мұхитындағы Кваджалейн сынақ алаңына сәтті соққы беру үшін саяхаттады. Алғашқы сегіз сынақ ұшуы TP 01 жер үсті контейнерінен іске қосылды, ал қалған сынақ және операциялық Стратегиялық әуе қолбасшылығының ұшулары Солтүстік Ванденберг әуе базасында орналасқан силос арқылы (LF 02, −05, & 08) жүргізілді. Барлығы 50 ұшу сынағы орындалды. Операциялық зымыран алғаш рет 1984 жылдың ақпанында өндірілді және 1986 жылдың желтоқсанында Вайоминг штатының Шайен қаласындағы Фрэнсис Э. Уоррен әуе базасындағы 90-шы стратегиялық зымыран қанатының стратегиялық әуе қолбасшылығына қайта жабдықталған Минутман силосдарына орналастырылды. Алайда, AIRS әзірге дайын болмады және зымырандар операциялық емес басқару бірліктерімен орналастырылды. AIRS 19 000 бөліктен тұрады, олардың кейбіреулері 11 000 сынақ қадамын қажет етеді. Үкіметтік сатып алу саясатына байланысты көптеген құжаттармен айналысқан менеджерлер ресми арналарды айналып өтіп, оларды табуға болатын кез келген жерден қосалқы бөлшектерді сатып ала бастады, тіпті кейбір бөлшектер Radio Shack-тен алынған деген қауесет тарады. Басқа жағдайларда менеджерлер қажетті сынақ жабдықтарын тапсырыс беру үшін жалған компаниялар құрды. Бұл айыптаулар "60 минут" және "Лос-Анджелес Таймс" басылымдарында жарияланғаннан кейін салдары бірден сезілді. Northrop компаниясына кешігуі үшін 130 миллион доллар айыппұл салынды, ал олар қызметкерлерге қарсы шаралар қолданғанда, оларға қарсы шағымдану ісі қозғалды. Әуе күштері де орналастырылған 29 зымыранның 11-і іске қосылмағанын мойындады. Конгресс баяндамасында "Нортроп тіпті бастағанға дейін жоспардан қалып қойды" делінген және Әуе күштері 1985 жылдың өзінде "жүйедегі күрделі кемшіліктер және тиімді прогрестің болмауы" туралы білгенін атап көрсетті. Олар Әуе күштерінің шындықты айтып, орналастыру мерзімін кейінге шегергені жөн еді дейді, бірақ оның орнына, прогресс иллюзиясын тудыру үшін зымырандар жұмыс істемейтін күйде орналастырылды. AIRS прототипі, сол кезде жалпыға бірдей Инерциялық өлшеу бірлігі (IMU) ретінде танымал болды, 1986 жылдың мамырында 203 күн кешіктіріліп жеткізілді. 1987 жылдың шілдесінде ғана алғашқы өндіріс AIRS кемеге дайын болды, ал алғашқы 50 зымыранға қажеттің бәрі 1988 жылдың желтоқсанына дейін толықтырылмады. Осы кешігулерді және UGM 133 Trident II-нің өнімділігінің артуын ескере отырып, Конгресс 1985 жылдың шілдесінде 100 зымырандық опцияны жойды. Бұл шешімде Конгресс Peacekeeper құрлық аралық баллистикалық зымырандарының орналастырылуын 50 зымыранмен шектеді, осы уақытқа дейін "қорғанысқа" арналған базалық жоспар әзірленгенше. Теміржол гарнизоны жүйесін әзірлеу параллель түрде жүргізілді. Алайда, бюджеттік шектеулер мен Кеңес Одағының тарауы оның тоқтатылуына әкелді. Америка Құрама Штаттарының Әуе күштері мұражайында теміржол гарнизоны вагоны қойылған, ал бағдарламаның даму қалдықтарын әлі де Ванденберг әуе күштері базасында табуға болады. Жоба 1998 жылға дейін шамамен 20 миллиард долларға бағаланды және 114 зымыран өндірілді, олардың әрқайсысының операциялық құны 400 миллион долларға жетті. Әр жарылыс басының "ұшып кету" құны 20-дан 70 миллион долларға дейін бағаланды.

Зейнеткерлікке шығу және әрекетсіз қалдыру

Ракеталар біртіндеп қызметтен алынды, 2003 жылы 17 данасы алынып тасталды, 2004 жылдың басында 29 ракета дайын күйде қалды, ал 2005 жылдың басында олардың саны 10-ға дейін азайды. Соңғы "Peacekeeper" ракетасы 2005 жылдың 19 қыркүйегінде, 400-ші зымыран эскадрильясы таратылған соңғы деактивация рәсімінде дайындықтан шығарылды. Салтанатты шарада Әскери-әуе күштерінің орынбасары "Peacekeeper" ракетасының Қышқы соғысты аяқтауға көмектескенін айтты. "Peacekeeper" ракеталары Orbital Sciences компаниясымен "Minotaur IV" (OSP 2) спутниктік тасымалдағышқа түрлендірілді, ал олардың жарылғыш бөліктері қолданыстағы "Minuteman III" ракеталарына қайта орналастырылды. Зымыранның Ролл басқару жүйесінің (RoCS) бөліктері "Constellation" бағдарламасы үшін "Ares I X" сынағы кезінде қайта пайдаланылды.

Оператор

АҚШ Әуе күштері «Тыныштық сақтаушы» зымыралық жүйесінің жалғыз операторы болды. 400-ші стратегиялық зымыран эскадрильясы (кейін 400-ші зымыран эскадрильясы), Фрэнсис Э. Уоррен Әуе базасы, Вайоминг штаты (1987–2005). Жер астындағы ұшыруды басқару орталықтары қабілетсіз болған жағдайда, «Тыныштық сақтаушы» құрлық аралық баллистикалық зымырасын қашықтан басқару және ұшыру мүмкіндігін қамтамасыз ететін, әуедегі зымыран жасаушылар, Әуедегі ұшыруды басқару орталығы ұшақтарындағы ортақ әуедегі ұшыруды басқару жүйесін пайдаланды. Orbital Sciences: Minotaur IV азаматтық ұшыру платформасының нұсқасын пайдаланады.