Жорж дю Морье: Француз-британ суретшісі мен жазушысы
George du Maurier
Жорж дю Морье (1834-1896) – француз-британ суретші, жазушы, «Трилби» романымен және «Свенгали» кейіпкерімен танымал. Әулеті өнер мен әдебиетте белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз-британдық карикатурист және романист (1834–1896)
French British cartoonist and novelist (1834–1896)
Джордж Луис Памелла Буссон дю Мориер (6 наурыз 1834 – 8 қазан 1896) – франко-британдық карикатурист және жазушы, ол «Панч» журналындағы жұмыстарымен және «Свенгали» кейіпкері бар «Трилби» готикалық романымен танымал. Оның ұлы – актер сэр Джеральд дю Мориер. Жазушылар Анжела дю Мориер мен Дафна дю Мориер, сондай-ақ суретші Жанна дю Мориер – Джорджтың немере қыздары болды. Ол Сильвия Льюэллин Дэвистің әкесі және Дж. М. Барридің «Питер Пэн» шығармасына шабыт берген бес ұлдың атасы еді.
George Louis Palmella Busson du Maurier (6 March 1834 – 8 October 1896) was a Franco British cartoonist and writer known for work in Punch and a Gothic novel Trilby, featuring the character Svengali. His son was the actor Sir Gerald du Maurier. The writers Angela du Maurier and Daphne du Maurier and the artist Jeanne du Maurier were all granddaughters of George. He was also father of Sylvia Llewelyn Davies and grandfather of the five boys who inspired J. M. Barrie's Peter Pan.
Ерте өмір
Джордж дю Мориер Францияның Париж қаласында Луи Матурин Буссон дю Мориер мен Регенттік кезеңнің куртизан әйелі Мэри Энн Кларктың қызы Эллен Кларктың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол өзінің аристократиялық әулеті Франция революциясы кезінде Франциядан қашып, Англияға эмигранттар ретінде көшіп, үлкен мүліктерін қалдырып кеткеніне сенді. Шындығында, дю Мориердің әкесі Роберт Матурин Буссон 1789 жылы алаяқтық айыпталуынан қашу үшін Париж қаласын қалдырған саудагер еді, кейіннен ол отбасының тегін дұрыс айтылатын дю Мориер деп өзгертті. Дю Мориер Францияның Париж қаласында Шарль Глейр студиясында сурет өнерін оқыды, содан кейін Бельгияның Антверпен қаласына көшіп, сол жерде сол көзінің көру қабілетін жоғалтты. Ол Германия Конфедерациясының Рейнланд аймағындағы Пруссияның Дюссельдорф қаласында офтальмологқа қарады. 1851 жылы Лондон университетінің колледжінде химияны оқығандығы айтылады. Ол 1861 жылғы Англия халық санағында Мэрилебондағы 85 Ньюман көшесінде тұрғын ретінде тіркелген. Ол 1853 жылы Эмма Уайтвикпен танысты және он жылдан кейін, 1863 жылдың 3 қаңтарында Вестминстердегі Сент-Мэрилебонда оған үйленді. Некелерінің барысында жиі көшіп-қонып жүрген бұл жұбайлар алғаш рет 1869 жылы Хэмпстедке қоныстанды, бастапқыда Уайтстоун көлінің жанындағы Ганг Мурда үш жыл бойы тұрды, содан кейін 27 Шіркеу қатарына, ал 1881 жылы Хэмпстед Гроувтағы Нью Гроув үйіне көшіп барды. 1891 жылы отбасы Паддингтондағы 2 Порчестер көшесінде тұрғаны тіркелген. Олардың бес баласы болды: Беатрикс (Трикси деп аталды), Гай, Сильвия, Мари Луиза (Мэй деп аталды) және Джеральд.
George du Maurier was born in Paris, France, son of Louis Mathurin Busson du Maurier and wife Ellen Clarke, daughter of the Regency courtesan Mary Anne Clarke. He was brought up to believe his aristocratic grandparents had fled from France during the Revolution, leaving vast estates behind, to live in England as émigrés. In fact, du Maurier's grandfather, Robert Mathurin Busson, was a tradesman who left Paris, France, in 1789 to avoid charges of fraud and later changed the family name to the grander sounding du Maurier. Du Maurier studied art in Paris, France, in the studio of Charles Gleyre, and moved to Antwerp, Belgium, where he lost the vision in his left eye. He consulted an oculist in Düsseldorf, Rhineland, Prussia, German Confederation. He was reportedly studying chemistry at University College, London, in 1851. He is recorded in the 1861 England Census as a lodger at 85 Newman St in Marylebone. He met Emma Wightwick in 1853 and married her a decade later, on 3 January 1863, at St Marylebone, Westminster. Moving frequently over the course of their marriage, the couple first settled in Hampstead in 1869, initially at Gang Moor near the Whitestone Pond for three years, before moving to 27 Church Row and later at New Grove House in Hampstead Grove in 1881. In 1891, the family is recorded as residing at 2 Porchester Rd in Paddington. They had five children: Beatrix (known as Trixy), Guy, Sylvia, Marie Louise (known as May) and Gerald.
Мультфильм түсіруші
1865 жылы Дю Мориер британдық "Панч" журналының штаттық қызметкері болды, аптасына екі карикатура салды. Оның ең көп таралған нысаналары – Викториялық қоғамның, буржуазияның және әсіресе Ұлыбританияның өсіп келе жатқан орта тап өкілдерінің әдет-ғұрыптары болды. Оның ең мәшһүр карикатурасы "Нағыз көңілжайлылық" (1895) "жақсы тұстарында" және "пастордың жұмыртқасы" деген тіркестерді танымал етті. Онда епископ ертеңгілікке шақырған қарапайым пасторға: "Сізге жаман жұмыртқа тиген сияқты, мырза Джонс" дейді. Пастор жауап береді: "Жоқ, ием, сізге уәде беремін – оның кейбір бөліктері өте жақсы!" Алайда, бұл әзіл Дю Мориерге тән емес, себебі осыған ұқсас карикатура бірнеше ай бұрын "Панчқа" қарағанда аз таралған "Джуди" журналында жарияланған. 1884 жылғы бұрынғы карикатурасында Дю Мориер "дәрігерлік тәсіл" деген сөзді қолданды, осы арқылы медициналық қызметті сатиралады. Оның тағы бір атақты карикатурасында 1879 жылы "Эдисонның телефоноскопы" деп аталатын құрылғы арқылы бейнебайланыс көрсетілген. "Панч" журналы үшін қара-ақ суреттер жасағанда, Дю Мориер басқа да бірнеше танымал басылымдарға иллюстрациялар салған: Harper's, The Graphic, The Illustrated Times, The Cornhill Magazine және діни басылым Good Words. Сонымен қатар, ол Чарльз Уоррен Адамстың "Ноттинг-Хилл құпиясы" романының бөлім-бөлім жариялануы үшін иллюстрациялар жасады, ол көбінесе ағылшыз тіліндегі алғашқы, роман көлеміндегі детективтік әңгіме деп есептеледі. Ол суреттеген көптеген романдардың ішінде Флоренс Монтгомеридің 1873 жылғы "Түсініксіздік" романы да бар.
Du Maurier became a member of staff at the British satirical magazine Punch in 1865, drawing two cartoons a week. His commonest targets were the affected manners of Victorian society, the bourgeoisie and members of Britain's growing middle class in particular. His most enduring cartoon, True Humility (1895), popularised the expressions "good in parts" and "a curate's egg". In it, a bishop addresses a humble curate, whom he has invited to breakfast: "I'm afraid you've got a bad egg, Mr. Jones." The curate replies, "Oh no, my Lord, I assure you – parts of it are excellent!" The gag was not original to du Maurier, however, as it had appeared in a similar cartoon a few months earlier in Judy, a less widely read competitor to Punch. In an earlier (1884) cartoon, du Maurier coined the expression "bedside manner", with which he satirised medical care. Another of his notable cartoons depicted a fanciful videophone conversation in 1879, using a device he called "Edison's telephonoscope". While producing black and white drawings for Punch, du Maurier created illustrations for several other popular periodicals: Harper's, The Graphic, The Illustrated Times, The Cornhill Magazine, and the religious periodical Good Words. Furthermore, he did illustrations for the serialisation of Charles Warren Adams's The Notting Hill Mystery, which is often seen as the first detective story of novel length to have appeared in English. Among several other novels he illustrated was Misunderstood by Florence Montgomery in 1873.
Жазушы
Оның нашарлап бара жатқан көру қабілеті 1891 жылы ду Мориердің "Панч" журналымен айналысуын азайтты және ол Хэмпстедке қоныс аударды, онда үш роман жазды. Оның алғашқысы, "Питер Иббетсон" (1891), сол кезде шамалы жетістікке жетті, кейін сахна мен экранға бейімделді, ең белгілісі 1935 жылғы фильм және опера болды. 1894 жылы жарық көрген екінші романы "Трилби" жаңғыру үстінде болған готикалық қорқыныш жанрына жатты. Өте танымал болған бұл роман кедей суретшінің моделі Трилби О'Ферраллдың зұлым музыкалық гений Свенгалидің ықпалымен диваға айналуы туралы айтады. Оның есімімен сабын, әндер, билер, тіс пастасы және тіпті Флорида штатындағы Трилби қаласы аталды, сондай-ақ романның лондондық сахналық қойылымында тағылған жұмсақ киімнің түрі де оның атымен байланысты. Бұл сюжет Гастон Лерудың 1910 жылғы "Операның шамы" романына және одан туындаған көптеген туындыларға әсер етті. Ду Мориер ақырында романға көрсетілген тұрақты назардан жиренді. Үшінші роман – 1898 жылы жарық көрген, көбінесе автобиографиялық сипаттағы, "Марсиан" атты ұзақ еңбек болды.
His deteriorating eyesight caused du Maurier to reduce his involvement with Punch in 1891 and settle in Hampstead, where he wrote three novels. His first, Peter Ibbetson (1891), was a modest success at the time and later adapted for stage and screen, most notably in a 1935 film, and as an opera. His second novel, Trilby, published in 1894, fitted into the gothic horror genre that was undergoing a revival. Hugely popular, it tells of a poor artist's model, Trilby O'Ferrall, transformed into a diva under the spell of an evil musical genius, Svengali. Soap, songs, dances, toothpaste, and even the city of Trilby, Florida, were named after her, as was the variety of soft felt hat with an indented crown worn in the London stage dramatisation of the novel. The plot inspired Gaston Leroux's 1910 novel Phantom of the Opera and innumerable works derived from it. Du Maurier eventually came to dislike the persistent attention the novel was given. The third novel was a long, largely autobiographical work entitled The Martian, published posthumously in 1898.
Өлім және мұра
Дю Мориер 1896 жылғы 8 қазанда қайтыс болды және Хэмпстедтегі Сент-Джон шіркеуінің қорымдарына жерленді. Оның жазулары мен иллюстрацияларының табысы ду Мориерге өсиетінде сол кезде үлкен сома болған 47 555 фунт стерлинг қалдыруға мүмкіндік берді. Дю Мориер романшы Генри Джеймстің жақын досы болды; олардың қарым-қатынасы Дэвид Лодждың "Автор, автор" (2004) романында көркемделіп суреттелген.
Du Maurier died on 8 October 1896 and was buried in St John at Hampstead churchyard in Hampstead. The success of his writings and illustrations allowed du Maurier to leave a then staggering amount of £47,555 in his will. Du Maurier was a close friend of Henry James, the novelist; their relationship was fictionalised in David Lodge's Author, Author (2004).