Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
26 желтоқсан батыс шіркеуінде Иерусалимнің шейіті әулие Степанның мерекесі.
26 December in the Western church
the feast day of Saint Stephen, the martyr of Jerusalem
Әулие Степан күні, сондай-ақ Әулие Степан мерекесі деп те аталады, – христиан қасиетті күні. Бұл күнді батыс христиандығында 26 желтоқсанда, ал шығыс христиандығында 27 желтоқсанда тойлайды. Юлиан күнтізбесін ұстанатын шығыс православие шіркеулері бұл күнтізбе бойынша 27 желтоқсанда Әулие Степан күнін тойлайды, бұл Грегориан күнтізбесі бойынша 9 қаңтарға сәйкес келеді. Латын христиан дінтерінде Әулие Степан күні Рождество мерекесінің екінші күні болып саналады. Бұл күн Эльзас-Мозель, Австрия, Балеар аралдары, Босния және Герцеговина, Каталония, Хорватия, Чехия, Дания, Эстония, Финляндия, Германия, Венгрия, Ирландия Республикасы, Италия, Люксембург, Черногория, Солтүстік Македония, Норвегия, Польша, Румыния, Сербия, Словакия, Словения, Швеция, Украина, Швейцария және Ньюфаундлендте ресми мемлекеттік мереке болып табылады. Бұл күн сондай-ақ, Австралия, Канада, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка және Ұлыбритания сияқты елдерде Әулие Степан күнімен бірге немесе оның орнына Боксинг күнін тойлайтындықтан мемлекеттік мереке болып есептеледі.
Saint Stephen's Day, also called the Feast of Saint Stephen, is a Christian saint's day to commemorate Saint Stephen, the first Christian martyr or protomartyr, celebrated on 26 December in Western Christianity and 27 December in Eastern Christianity. The Eastern Orthodox churches that adhere to the Julian calendar mark Saint Stephen's Day on 27 December according to that calendar, which places it on 9 January of the Gregorian calendar used in secular contexts. In Latin Christian denominations, Saint Stephen's Day marks the second day of Christmastide. It is an official public holiday in Alsace Moselle, Austria, the Balearic Islands, Bosnia and Herzegovina, Catalonia, Croatia, the Czech Republic, Denmark, Estonia, Finland, Germany, Hungary, the Republic of Ireland, Italy, Luxembourg, Montenegro, North Macedonia, Norway, Poland, Romania, Serbia, Slovakia, Slovenia, Sweden, Ukraine, Switzerland and Newfoundland. The date is also a public holiday in those countries that celebrate Boxing Day on the day in addition to or instead of Saint Stephen's Day, such as Australia, Canada, New Zealand, South Africa and the United Kingdom.
Тарих
Әулие Степан күні – Рождество мерекесінің екінші немесе үшінші күні және 36 жылы таспен өлтірілген алғашқы христиан шейіті әулие Степанның құрметіне тойланады.
Saint Stephen's Day is the second or third day of Christmastide and is celebrated in honour of one of the first Christian martyrs, Saint Stephen, who was stoned to death in 36 AD.
Ирландия
Ирландия Республикасында бұл күн он ресми мерекелердің бірі болып табылады. Оның атауы кейде, әсіресе бейресми жағдайда, "Стефан күні" деп қысқартылады. Ирланд тілінде бұл мереке Lá Fhéile Stiofáin (Қасиетті Степан күні) немесе Lá an Dreoilín (Қарға күні) деп аталады. Бұл жағдайда "wren" сөзі "ран" деп айтылады. Lá an Dreoilín атауы бірнеше аңызға сілтеме жасайды, соның ішінде Ирландия мифологиясында Исаның өміріндегі эпизодтарды қарғамен байланыстыратын аңыздар бар. Адамдар ескі киім киіп, сабаннан тоқылған бас киімдер тағып, үйден үйге жалған қарғалармен (дәстүр бойынша жақында өлтірілген нағыз қарғалардың орнына) жүріп, би билейді, ән айтады және музыка ойнайды. Бұл дәстүр бірнеше буын бұрынғыдан гөрі аз таралған. Елдің қай айманына қарай, оларды "wrenboys" және "mummer-лер" деп атайды. Муммер фестивалі осы уақытта жыл сайын Нью-Инн ауылында, Галвей графтығында және Керри графтығындағы Дингл ауылында өткізіледі. Муминг сонымен қатар Ольстердегі Фермана графтығында кең таралған дәстүр. Сент-Степан күні - туыстарды аралау және пантомима көру үшін театрға баруға қолайлы күн. Солтүстік Ирландияның және Донегал графтығының Үлстер аймағының көп бөлігінде бұл күн әдетте "Боксинг күні" деп аталады.
In the Republic of Ireland, the day is one of ten official public holidays. Its name is sometimes shortened to "Stephen's Day", particularly in informal contexts. In the Irish language, the holidat is called Lá Fhéile Stiofáin (Saint Stephen's Day) or Lá an Dreoilín (Wren Day). When used in this context, "wren" is often pronounced "ran". The name Lá an Dreoilín alludes to several legends, including those found in Irish mythology which link episodes in the life of Jesus to the wren. People dress up in old clothes, wear straw hats and travel from door to door with fake wrens (instead of the real, recently killed wrens that were used traditionally), and they dance, sing and play music. This tradition is less common than it was a couple of generations ago. Depending on which region of the country, they are called "wrenboys" and mummers. A Mummer's Festival is held at this time every year in the village of New Inn, County Galway, and Dingle in County Kerry. Mumming is also a big tradition in County Fermanagh in Ulster. Saint Stephen's Day is a popular day for visiting family members and going to the theatre to see a pantomime. In most of Ulster in the north of Ireland, the day is usually known as Boxing Day, especially in Northern Ireland and County Donegal.
Уэльс
Уэльстегі Киелі Степан күні Gŵyl San Steffan деп аталады, және ол жыл сайын 26 желтоқсанда тойланады. XIX ғасырда тоқтатылған ежелгі уэльс дәстүрінің бірі – малдың қанын төгу және кеш тұрғандар мен қызметші әйелдерді шомыр бұтақтарымен ұру ("holming") болған. Осы рәсімге сәттілік әкеледі деген сенім болған.
Saint Stephen's Day in Wales is known as Gŵyl San Steffan, celebrated every year on 26 December. One ancient Welsh custom, discontinued in the 19th century, included bleeding of livestock and "holming" by beating with holly branches of late risers and female servants. The ceremony reputedly brought good luck.
Каталония, Балеар аралдары, Валенсия (Испания)
26 желтоқсан күні Каталониядағы Әулие Стефан күні мерекелік күн. Бұл күн дәстүрлі түрде каннеллони дайындалатын тойлық аспен аталып өтеді. Макароннан жасалған түтікшелер ұсақталған етпен толтырылады, оның ішінде алдыңғы күнгі escudella i carn d'olla, түйеқұс немесе capon қалдықтары болуы мүмкін. Каталон тілінде сөйлейтін аймақтарда бұл күн Екінші Рождество күні немесе Festa Mitjana деп те аталады. Валенсия аймағында 25 желтоқсанда анасының, ал 26 желтоқсанда әкесінің жағынан туыстармен бірге тамақтану дәстүрі бар. Тарихи тұрғысынан алғанда, Каталониядағы Рождестводан кейінгі күнгі мереке, Рождество күні жиналғаннан кейін үйге қайтуға уақыт беру қажеттігімен байланысты болуы мүмкін және бұл мереке Каролингтер империясы заманына дейін соңғы жол тартады. Дегенмен, мұның тарихи дәлелдері жоқ және бұл ревизионизм деп қарастырылуы мүмкін.
Saint Stephen's Day (Sant Esteve) on 26 December is a holiday in Catalonia. It is traditionally celebrated with a festive meal that includes [[cannelloni. The pasta tubes are stuffed with ground meat that may include the leftovers of the previous day's escudella i carn d'olla, turkey, or [[capon. In Catalan speaking territories the day is also known as the Second Christmas Day or the Festa Mitjana. In the Valencia area a tradition is to eat with the mother's side of the family on 25 December, and on the 26th with the father’s side. Historically, the Catalan holiday on the day after Christmas may be related to the practical need for time to return home after a Christmas Day gathering and may date back to the days of the Carolingian Empire. Although this lacks historical evidence and may be construed as revisionism.
Италия
Италияда Киелі Степан күні 1947 жылы мемлекеттік мереке болып жарияланды, бұрын ол қалыпты жұмыс күні еді; Католик шіркеуі де оны діни мереке ретінде тойлайды, бірақ Германия мен басқа неміс тілді елдердегідей міндетті емес. Италиядағы мемлекеттік мерекеге себеп, католик шіркеуінің әулиенің даңқына қарамастан, талап етпейтін себебі – Рождество мерекесін ұзарту ниеті, нәтижесінде екі күн қатарынан мемлекеттік мерекелер құрылды, осыған ұқсас жағдай Пасха дүйсенбісінде де болады, ол діни мереке емес, бірақ тек Пасханы ұзарту мақсатында. 1947 жылға дейін бұл екі күн жұмыс күндері болып, банктер мен кеңселер жұмыс істеген.
In Italy, Saint Stephen's Day became a public holiday in 1947, where previously it was a normal working day; the Catholic Church also celebrates it as a religious holiday, even if not as a precept, as it is in Germany and other German speaking countries. The reason for the public holiday in Italy, not required by the Catholic Church despite the fame of the saint, is to be found in the intention of prolonging the Christmas holiday, creating two consecutive public holidays, which also happens in the case of Easter Monday, a non religious holiday, but which only wants to lengthen Easter. Before 1947 the two days were working days, with banks and offices open.
Эльзас және Мозель
Сент-Этьен күні (la Saint Étienne) Германиямен ортақ мәдениетінің бір бөлігі ретінде, Рейн өзенінің екі жағында да мемлекеттік мереке ретінде тойланады.
Saint Stephen's Day (la Saint Étienne) is marked as a public holiday as part of its shared culture across the Rhine River with Germany.
Австрия, Германия, Нидерланды, Чехия, Словакия және Польша
Стефанитаг – негізінен католиктік Австриядағы мемлекеттік мереке. Вена архиепископтығында әулие Стефанның қамқоршы күні тіпті Киелі Отбасы мерекесі күні де аталып өтіледі. Баварияның көршілес аймақтары сияқты, көптеген ежелгі дәстүрлер бүгінге дейін сақталған, мысалы, салтанатты түрде атқа міну және аттарды баталау, немесе жас жігіттердің миссадан кейін "тас лақтырып" ішу рәсімі. 26 желтоқсан – Рождествоның екінші күні (Зветер Вайхнахтсфеертаг, Tweede kerstdag, drugi dzień świąt) Польшада, Германияда, Нидерландыда және Чехияда мемлекеттік мереке болып табылады.
Stephanitag is a public holiday in mainly Catholic Austria. In the Archdiocese of Vienna, the day of patron saint Saint Stephen is even celebrated on the feast of the Holy Family. Similar to the adjacent regions of Bavaria, numerous ancient customs still continued to this day, such as ceremonial horseback rides and blessing of horses, or the "stoning" drinking rite celebrated by young men after attending Mass. The 26th of December is – as Second Day of Christmas (Zweiter Weihnachtsfeiertag, Tweede kerstdag, , drugi dzień świąt) – a public holiday in Poland, Germany, The Netherlands and the Czech Republic.
Венгрия, Секелек Трансильваниясы, Чанго жері
Бұл күні ауыл еркектері қыздардың үйіне Стефан күніне арналған regélés (жылдың әртүрлі уақыттарында түрлі нұсқаларда кездесетін дәстүр) үшін барды. Олар қой терісінен тігілген тон киіп, музыка жасау үшін сыбызғы мен тізбекті таяқ қолданды. Бұл рәсім – көбейту сиқыры, ежелгі жазықшылдықтан тараған дәстүр. Олар жақсы тілектерін айтып, жастарға лайық әндер орындады, ал басқа ұлдар үй иелерінен сыйлық сұрады, ал қыздар бокрета сыйлады.
On this day, the men of the villages went to the girls' houses for a Stephen's Day regélés (a custom that also appears in different versions at various times of the year). They wore sheepskin furs and used a bagpipe and a chained stick to make music. The ritual was also a fertility charm, a custom of ancient pagan origin. They told their good wishes, and sang songs to match the young, while the other boys asked for donations from the hosts and girls gave bokrétas.
Серб Республикасы
Әулие Стефан Босния және Герцеговинаның екі құрамының бірі – Серб Республикасының қасиетті қамқоршысы. Әулие Стефан күні, 9 қаңтар, Серб Республикасы күні немесе Дан Републике деп тойланады, бірақ бұл күн 1992 жылғы оқиғалардың жылдығы ретінде, діни мереке ретінде емес, көбірек атап өтіледі.
Saint Stephen is also the patron saint of Republika Srpska, one of two entities of Bosnia and Herzegovina. St. Stephen's Day, 9 January, is celebrated as the Day of the Republika Srpska or Dan Republike, though mainly as an anniversary of the 1992 events rather than as a religious feast.
Финляндия
Степан күнімен байланысты ең танымал дәстүр – «Степан күні саяхаты», ол жылқымен шана тебуді білдіреді. Бұл көңілді саяхаттар ауыл көшелерінде өткізіліп, алдыңғы Рождество күндерінің тыныш, құдайға адал көңіл күйіне қарсы қойылды. Тағы бір ежелгі дәстүр – әншілер мен Рождестволық киімдер киген адамдардың шерулері. Кей аймақтарда бұл шерулер болашақ күйеу жігіттерді бағалаумен байланысты болған. Степан күні бұрын үйлену тойларын өткізуге де танымал болды. Бүгінде осымен байланысты Степан күні билері бірнеше мейрамхана мен би залдарында ұйымдастырылады.
The best known tradition linked to the Stephen's Day is "the ride of Stephen's Day" which refers to a sleigh ride with horses. These merry rides along village streets were seen in contrast to the silent and pious mood of the preceding Christmas days. Another old tradition was parades with singers and people dressed in Christmas suits. At some areas these parades were related to checking forthcoming brides. Stephen's Day used to be a popular day for weddings as well. These days a related tradition is dances of Stephen's Day which are held in several restaurants and dance halls.
Болгария
Болгарияда православие шіркеуі 27 желтоқсанда, Рождестводан кейінгі үшінші күні, Қасиетті Стефан күнін, сондай-ақ Стефанов ден деп те аталатын күнді тойлайды. Осы күні, туған күні тойланатын адамдарға сыйлықтар тартады.
In Bulgaria, the Orthodox Church celebrates Saint Stephen's Day, also called Stefanov Den , on the third day after Christmas December 27. On this day, the ones who have a nameday are given gifts.