Әлемдік қорының анықтамасы бойынша тропикалық және субтропикалық ылғалды жапырақты орман түрлері

Кіріспе

Дүниежүзілік табиғат қоры анықтаған тіршілік ортасының типі – тропикалық және субтропикалық ылғалды кең жапырақты ормандар (ТПЖО), сондай-ақ тропикалық ылғалды орман деп те аталады.

Сипаттама

ТММҚ әдетте экваторлық белдеуде орналасқан үлкен, үзіліссіз кеңістіктерде кездеседі және Қатерлі тропигі мен Көктем тропигі арасында таралады. ТММҚ жылдық температураның аз өзгеретіндігімен және жылдық жауын-шашынның жоғары деңгейімен (аса көп жауын-шашынмен) сипатталады. Орман құрамында мәңгі жасыл және жартылай жапырақты ағаш түрлері басым. Мұндағы ағаш 5 жылдың ішінде 22,86 метрден астам биіктікке жете алады. Жоғарыдан қарағанда орман аяқталмайтын жасыл теңіздей көрінеді, оны кейде ғана биік "көкжарған" ағаштар бұзады. Осы биік ағаштар – бұталы құстар, тукандар мен гарпия бүркітінің мекені. Орманның көптеген жануарлары, соның ішінде маймылдар мен гориллер, орман қапталында тіршілік етеді. Орман қапталының астындағы төменгі жапырақ қабаттарында жыландар мен ірі мысықтар кездеседі. Орман төңірегіндегі өсімдіктердің тығыздығы жоғары орман қапталының арқасында, орман төңірегінде гориллалар мен бұғылар сияқты жануарлар қозғалады. Бұл ормандар экватордың айналасындағы белдеуде орналасқан, ең ірі аумақтары Оңтүстік Американың Амазонка бассейнінде, Африканың орталық бөлігіндегі Конго бассейнінде, Австралияның Квинсленд ылғалды тропиктерінде және Малай архипелагының бір бөлігінде кездеседі. Әлемдегі тропикалық жаңбырлы ормандардың шамамен жартысы Оңтүстік Американың Бразилия және Перу елдерінде орналасқан. Жаңбырлы ормандар қазіргі таңда Жер бетінің 6 пайыздан аз бөлігін құрайды. Ғалымдардың пікірінше, әлемдегі өсімдіктер мен жануарлардың жартысынан астамы тропикалық жаңбырлы ормандарда тіршілік етеді. Тропикалық маусымдық ормандар, сондай-ақ ылғалды жапырақты, муссондық немесе жартылай мәңгі жасыл (аралас) маусымдық ормандар деп те аталады, муссондық немесе ылғалды саванналық климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша): жоғары жауын-шашын мөлшерімен, жылы жазғы жаңбырлы маусымымен және (көбінесе) салқын қысқы құрғақ маусымымен сипатталады. Бұл ормандардағы кейбір ағаштар қысқы құрғақ маусымда жапырақтарының бір бөлігін немесе барлығын қырып тастайды. Бұл ормандар Оңтүстік Флоридада, Оңтүстік Американың кейбір аймақтарында, Орталық Америкада және Кариб бассейнінде, Батыс Африканың жағалауында, Үнді субконтинентінің кейбір бөліктерінде, Солтүстік Австралияда және Индокитайдың көп бөлігінде кездеседі. Таулық жаңбырлы ормандар салқын климатты таулы аймақтарда орналасқан. Төменгі деңгейдегі бұлтпен жиі жабылатын биік таулы ормандар бұлтты ормандар деп аталады. Су басқан ормандар, оның ішінде тұщы су батпақты ормандар мен торф батпақты ормандар. Манигуа – тығыз, көбінесе өтпес, аралас тропикалық бұталар мен кішігірім ағаштардан тұратын орман. Ол әдетте батпақты жерлерде, бірақ кейбір жерлерде құрғақ жерде де кездеседі. Бұл термин Кубада, Доминикан Республикасында, Пуэрто-Рикода және Колумбияда қолданылады.

TSMF is generally found in large, discontinuous patches centered on the equatorial belt and between the Tropic of Cancer and Tropic of Capricorn, TSMF are characterized by low variability in annual temperature and high levels of rainfall of more than annually. Forest composition is dominated by evergreen and semi deciduous tree species. A tree here may grow over 22.86 m in height in just 5 years. From above, the forest appears as an unending sea of green, broken only by occasional, taller "emergent" trees. These towering emergents are the realm of hornbills, toucans, and the harpy eagle. The canopy is home to many of the forest's animals, including apes and monkeys. Below the canopy, a lower understory hosts to snakes and big cats. The forest floor, relatively clear of undergrowth due to the thick canopy above, is prowled by other animals such as gorillas and deer. These forests occur in a belt around the equator, with the largest areas in the Amazon basin of South America, the Congo basin of central Africa, the Wet Tropics of Queensland in Australia and parts of the Malay Archipelago. About half of the world's tropical rainforests are in the South American countries of Brazil and Peru. Rainforests now cover less than 6% of Earth's land surface. Scientists estimate that more than half of all the world's plant and animal species live in tropical rainforests. Tropical seasonal forests, also known as moist deciduous, monsoon or semi evergreen (mixed) seasonal forests, have a monsoon or wet savannah climates (as in the Köppen climate classification): receiving high overall rainfall with a warm summer wet season and (often) a cooler winter dry season. Some trees in these forests drop some or all of their leaves during the winter dry season. These forests are found in South Florida, parts of South America, in Central America and around the Caribbean, in coastal West Africa, parts of the Indian subcontinent, Northern Australia and across much of Indochina. Montane rain forests are found in cooler climate mountainous areas. Those with elevations high enough to regularly encounter low level cloud cover are known as cloud forests. Flooded forests, including freshwater swamp forests and peat swamp forests. Manigua a low, often impenetrable dense forest of tangled tropical shrub and small trees. It is usually found in marshy areas but also on dry land in certain places. The term is used in Cuba, the Dominican Republic, Puerto Rico and Colombia.