Қолтық саусақпен тартылатын банджо стилі

Кіріспе

Банжо ойнау стилі

Қаңқашақ, кейде төмен қарай тарту, үстінен немесе сынық деп аталатын стиль, ерекше банжо ойнау стилі және американдық ескі уақыт музыкасының жиі кездесетін құрауышы. Қаңқашақ стилі мен басқа стильдердің арасындағы басты айырмашылық – тарту бағыты. Дәстүрлі тарту стилі (классикалық банжо), соның ішінде фольклорлық, блюграсс және классикалық гитараға арналған стильдер, саусақтармен жоғары және бас бармақпен төмен қарай қозғалыстан тұрады; бұл банжодағы Скругс стилінде де қолданылатын техника. Ал қаңқашақпен тарту, негізінен, төмен қарай тарту стилі болып табылады. Қол тырнақ сияқты пішінге еніп, саусақтың икемделуі арқылы емес, білезік және/немесе шынтақта қолдың қозғалысымен ішекке соққы береді. Банжодағы ең көп таралған түрінде тек бас бармақ пен ортаңғы немесе көрсету саусағы қолданылады және саусақ әрқашан төмен қарай тартады, ішекке тырнақтың артқы жағымен тиеді. Керісінше, бас бармақ бесінші ішекте төмен қарай тарту кезінде тұрады және көбінесе жеңіл жоғары тартумен босатылады, бұл қаңқашақпен тартуға тән дыбысты тудырады. Көптеген дәстүрлі қаңқашақпен тарту ойнаулары жоғары ырғақты болғанымен, әдетте мелодия, гармония, ырғақ және перкуссия элементтерін қамтиды. Әртүрлі ойнау стильдері осы элементтерді әртүрлі дәрежеде баса көрсетеді, кейде бір пьесаны орындау кезінде баса назарды өзгертеді. Мүмкіндіктерге жеке мелодиялық ноталарды дыбыстау, гармониялық аккордтарды тарту, ырғақты және перкуссиялық эффекттерді жасау үшін тарту және соғу, сондай-ақ бас бармақты немесе саусақты банжоның қақпағына немесе терісіне үйкеп немесе соғып перкуссиялық эффекттер жасау кіреді. Бұл әртүрлі музыкалық дыбыстар мен эффекттер қаңқашақпен тартуға басқа музыканттарға ырғақты сүйемелдеу ретіндегі дәстүрлі рөлінен өзгеше, оның көркемдік жеке мүмкіндіктерін береді. Атап айтқанда, скрипкашының мелодияны ойнап, ал қаңқашақпен тартушының серпінді сүйемелдеуі Аппалачи би тобының негізгі құрамы болған, деп Ральф Стэнли өзінің «Тұрақты қайғының адамы» атты автобиографиясында еске алады.

Clawhammer, sometimes called down picking, overhand, or frailing, is a distinctive banjo playing style and a common component of American old time music. The principal difference between clawhammer style and other styles is the picking direction. Traditional picking styles (classic banjo), including those for folk, bluegrass, and classical guitar, consist of an up picking motion by the fingers and a down picking motion by the thumb; this is also the technique used in the Scruggs style for the banjo. Clawhammer picking, by contrast, is primarily a down picking style. The hand assumes a claw like shape and the strumming finger is kept fairly stiff, striking the strings by the motion of the hand at the wrist and/or elbow, rather than a flicking motion by the finger. In its most common form on the banjo, only the thumb and middle or index finger are used and the finger always downpicks, hitting the string with the back of the fingernail. By contrast, the thumb rests on the fifth string with the downpick motion, and is often released in a lighter up pick to create the distinctive clawhammer sound. Although much traditional clawhammer banjo playing is highly rhythmic, it typically includes elements of melody, harmony, rhythm and percussion. The varied playing styles emphasize these elements to different degrees, sometimes changing the emphasis during the performance of a single tune. The possibilities include sounding individual melodic notes, strumming harmonic chords, strumming and picking to produce rhythmic and percussive effects on the strings, as well as making percussive effects by brushing or thumping the thumb or fingers upon the banjo head or skin. This diverse range of musical sounds and effects gives clawhammer banjo its artistic solo potential in addition to its traditional role as a rhythmic accompaniment to other musicians. In particular, the duo of a fiddler playing melody alongside a driving clawhammer accompanist once served as a basic Appalachian dance band, as recalled by Ralph Stanley in his autobiography, Man of Constant Sorrow.

Қаңқашаң мен әлсіздік

"Клоухаммер" және "фрейлинг" терминдерінің мағынасы шамалас болғанымен, кейбір көне дәуірдегі музыканттар олардың арасында ажырату жасауға тырысады. Ал кейбіреулері "бармақты түсіру" мен "клоухаммер" арасында да ерекшелік байқайды. "Қос бармақпен ойнау" термині кейде "бармақты түсіру" терминімен бірдей қолданылса да, қос бармақпен ойнау – әрбір соққыдан кейін бесінші ішекке тиізгенді білдіреді, ал бармақты түсіру – бесінші дрон ішегінен төмен бармақты түсіріп, әуенді нотаға тигізуді білдіреді. Бұл терминологияны одан әрі шатастыратын көптеген ескі дәстүрлі атаулар бар, мысалы "үстінен ойнау", "төмен қағу", "би кеші", "төменнен тарту", "шапалақтау", "соғу", "стильдік ойнау" және "соққымен ойнау". Мұның бәрі көне дәуірдегі музыканың ресми емес екенін көрсетеді, себебі әр музыкант өзінің ерекше стильін қалыптастырады.

Гитарада

"Клоухаммер" және "фрейлинг" екеуі де негізінен банжо стиліне қатысты қолданылса да, бұл терминдер гитараға қатысты да кездеседі. Джоди Стечер – бұл стильде жазған алғашқы гитарист, ол Кейт Брислинмен бірге "Red Rocking Chair" әніне қосымша ретінде жазған. Fingerstyle гитарисі Стив Баугман фрейлинг пен клоухаммерді былай ажыратады: фрейлингте, меңзеу саусағының ұшы әуенді тартып алады, ал ортаңғы тырнақ ырғақты төмен қарай сыпырып алады. Clawhammer-де тек төмен қарай тартылулар қолданылады, және олар әдетте банджодағы дәстүрлі техникаға сәйкес бір тырнақпен орындалады. Алек Стоун Свит "Tumblin' Gap: Clawhammer Guitar Solos" жинағында клоухаммер техникасын былай сипаттайды: "Мен клоухаммерді ойнаудың бес ерекшелігі бар. Біріншіден, оң қолмен ойналатын әрбір нотаны меңзеу саусағы немесе бас бармағы тудырады. Екіншіден, ешқандай нота тартылмайды; әрқайсысы бас бармақпен немесе меңзеу саусағының тырнағымен сырға соғылады. Үшіншіден, меңзеу саусағы ешқашан ритмнен тыс ойнамайды, ал бас бармағы ритмге қарама-қарсы ойнамайды. Бұл ерекшелік музыкаға күштірек және, менің құлағыма, басқа баспен алмаса, немесе әуен ретінде ойналса, одан да табиғи қозғалыс береді. Бұл ережеден бір ерекшелік бар: қарапайым клоухаммер банджоның вариациялары (Полли Пут дөңгелектің екінші бөлігінің және Иткенің үшінші бөлігінің биік ноталарында еститіндей), онда бас бармақ ритмде ойнайды. Төртіншіден, кез келген музыкалық шығармада ноталардың көп бөлігі сол қолмен слайдтар, балғалар және тартылулар арқылы орындалады; соққылар ритмде немесе одан тыс болуы мүмкін. Бесіншіден, мен түрлі қосымшалармен ойнаймын және кейде алтыншы бас жіпті жоғары алтыншы жіппен ауыстырамын (бірінші жіпке қолданылатын бірдей өлшемде). Банжо ойнаушылар мен бас жіптерде гул шығару үшін бас бармағымды қолданатынымды түсінетін болар, дәл банджодағы биік бесінші жіпті пайдаланғандай; шындығында, егер мен гитараны жоғары жіппен алмастырсам, онда бұл банджоның бесінші жіпін имитациялау үшін істеледі. Көптеген пьесаларда мен әртүрлі жіптерде бірнеше гулдарды сақтаймын. Қорыта айтқанда, менің клоухаммер гитарамда бас бармақ гармониялық бас ноталарын немесе бас сызықтарын ойнағанда да ритмнен тыс ойнайды; ешқандай жіп тартылмайды; оң қолға қатысты, тек меңзеу саусағы мен бас бармағы дыбыс шығарады, бірақ ешқашан бір уақытта емес. Бір саусақтың, бір бас бармақтың және сол қолдың соққылары қаншалықты толық дыбыс тудыра алатыны таң қалдырады". Бұл стильде ойнайтындарға Джоди Стечер, Барбекю Боб, Ола Белл Рид, Алек Стоун Свит, Стив Баугман және Майкл Штадлер жатады. Гитара ортасында "клоухаммер" терминінің тағы бір мағынасы – кішкентай саусақ немесе кішкентай және сақина саусақтарын қолды бекіту үшін, ал меңзеу саусағы, ортаңғы саусағы және бас бармағы жіптерді тарту үшін қолданылатын стиль. Меңзеу және ортаңғы саусақтар тырнақ пішінде ұсталады және олар тырнақ балғаның екі ұшын еске салады, бірақ бұл "клоухаммер" терминінің сирек және күмәнді қолданылуы. Баяғыда бармақпен тартуды қараңыз.

Although both "clawhammer" and "frailing" are primarily used to refer to banjo styles, the terms do appear with reference to guitar. Jody Stecher was the first guitarist to record in the style, as accompaniment for the song "Red Rocking Chair" on his recording, A Song that Will Linger, with Kate Brislin. Fingerstyle guitarist Steve Baughman distinguishes between frailing and clawhammer as follows. In frailing, the index fingertip is used for up picking melody, and the middle fingernail is used for rhythmic downward brushing. In clawhammer, only downstrokes are used, and they are typically played with one fingernail as is the usual technique on the banjo. Alec Stone Sweet describes the clawhammer technique in the liner notes to "Tumblin' Gap: Clawhammer Guitar Solos": "There are five characteristics of the way I play clawhammer. First, every specific note played by the right hand is produced either by the index finger or the thumb. Second, no note is ever plucked; each is played either with the thumb, or by striking down on a string with the nail of the index finger. Third, the index finger never plays off the beat, and the thumb never plays on the beat. This feature of clawhammer technique gives the music a heavier – and, to my ear, more natural – drive than it would have if it were played, say, as melody over an alternating bass. There is one exception to this rule: variations on a common clawhammer banjo lick (that you can hear on the climatic high notes of the second part of Polly Put the Kettle On, and the third part of Joke on the Puppy) when the thumb plays on beat. Fourth, for any piece, most of the notes are produced by the left hand, in combinations of slides, hammers, and pull offs; slurs can occur on or off the beat. Fifth, I play in multiple tunings, and sometimes replace the sixth string bass with a high sixth string treble (of the same gauge employed for the first string). The banjo player will realize that I use my thumb on the bass strings to obtain drones, much as a clawhammer player uses the banjo’s high fifth string; indeed, when I string the guitar with a high treble in place of the sixth string bass, it is partly to imitate the fifth string of the banjo. In many of the tunes, I keep multiple drones going, on different strings. To sum up, in my version of clawhammer guitar, the thumb plays off the beat, even when it plays harmony bass notes or bass lines; no strings are ever plucked; with respect to the right hand, only the index finger and the thumb sound notes, but never at the same time. What is incredible is how much full textured sound one finger, one thumb, and left hand slurs can generate." Players in this down picking style include Jody Stecher, Barbecue Bob, Ola Belle Reed, Alec Stone Sweet, Steve Baughman, and Michael Stadler. Another usage of "clawhammer" in guitar circles refers to a style in which the pinky finger or the pinky and ring fingers are used to brace the hand and the index finger, middle finger, and thumb are used to pluck the strings. The index and middle fingers are held in a claw shape and they do resemble the two prongs of a claw hammer, but this is an uncommon and arguably incorrect usage of the term "clawhammer". See fingerpicking.

Укулеледе

Clawhammer банжо техникасы стандартты GCEA құрамындағы укулеледе де жақсы жұмыс істейді, әсіресе C немесе G тональностьларында ойнағанда. 5 кыллы банжо сияқты, қарсы бетінде жоғары дыбысты шығаратын кыллысы болғандықтан, сол техникамен бірдей дыбыс алуға болады.