Кіріспе

Араб тіліндегі сәлемдесу "Сендерге амандық болсын" деген мағынаны білдіреді. "Ас-саламу алейкум" (ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ, as salāmu ʿalaykum), сондай-ақ "саламун алейкум" деп те жазылады және әдетте ағылшын тілінде "salam alaykum" деп аударылады. Бұл араб тілінде "Сендерге амандық болсын" дегенді білдіреді. "Салам" (سَلَام, "амандық" деген мағынада) бүкіл әлемдегі мұсылмандардың бір-бірімен сәлемдесуінде діни сәлемдесуге айналған, сондай-ақ басқа діндердің араб тілінде сөйлейтін адамдары (мысалы, араб христиандары және мизрахы еврейлері) арасында да кең таралған. Күнделікті сөйлеу тілінде көбінесе тек "салам" ғана қолданылады, ол "амандық" дегенді білдіреді. Бұл қысқа сәлемдесу, "салам" (سَلَام), басқа тілдерде де жалпы сәлемдесу ретінде қолданылады. Сәлемдесуге жауап ретінде әдетте "уа алейкум с-салам" (وَعَلَيْكُمُ ٱلسَّلَامُ, ' және сендерге де амандық болсын') айтылады. Құран дәуірінде "ас-саламу алейкум" қайталанып айтылған, бірақ кері жауап араб тілінде оның еврей тілінде пайда болғаннан кейін көп ұзамай қолданылған. Бұл фразаны (ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ ٱللَّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ, ) "Сендерге амандық болсын, Алланың мейірімі мен берекесі де сіздерге болсын" деп кеңейтуге болады. "Салам" сөзінің араб тілінде сәлемдесу ретінде қолданылуы Исламнан бұрынғы кездерге дейін барады, ал оған туыс ескі семиттік тілдердегі сөздер (арамей тіліндегі šlāmā ʿalḵōn (ܫܠܵܡܵܐ ܥܲܠܟ݂ܘܿܢ), және еврей тіліндегі shalom aleichem (שָׁלוֹם עֲלֵיכֶם shālôm ʻalêḵem)) мыңдаған жылдар бұрыннан белгілі.

Арабша емес тілдерде

Семит тілдеріндегі ұқсас тілдер арамей/классикалық сирия тіліндегі шлāмā ʿalḵōn (ܫܠܵܡܵܐ ܥܲܠܟ݂ܘܿܢ) және еврейше Shalom aleichem (שָׁלוֹם עֲלֵיכֶם shālôm ʻalêḵem) тілдерін қамтиды. Иран, Ауғанстан, Әзірбайжан және Тәжікстанда Салам көбінесе жеке қолданылады, кейде Salam o aleykom және жиі қолданылатын beh salâmat қолданылады, яғни "[сапармен] аман болыңыз". "Құдай сақтасын" деген мағынаны білдіретін Khudâ hâfez сөзі "қош бол!" сөзінің орнына қолданылады. Албания мен Косовода албан тіліндегі Selamun Alejkem немесе Selamun Alejqum сөзі сирек қолданылады, ондағы 'q' Балқан және Тракия түркі тілдерінің фонетикасына тән дауыссыз лабиалды тоқтау болып табылады. Босниялықтар мен македондық мұсылмандар да "selam alejkum" (кириллицада: селам алејкум) фразасын қолданады. Амхар тілінде "Tadias" сөзіне балама ретінде туған тілдегі "Selam" сөзі қолданылады. Түркия, Қазақстан және Қырғызстанда көптеген діндарлар Äs sälamwaleykum немесе selamun aleyküm сөздерін қолданып, қол алысады, бұл "сәлемдесу" үшін де қолданылады; көбірек секулярлы және дінсіз адамдар Selam дейді, ал Қазақстанда Sälem немесе Sälemetsız сөздерін "сәлем" немесе "сәлемдесу" дегенге балама ретінде қолданады. Дегенмен, көптеген түріктер оны Селамун алейкум деп атайды. Пәкістанда сәлемдесу оң қолмен қол алысумен байланысты, ал сирек кездесетін жағдайларда құшақтасумен бірге жүреді (тек бір жынысты адамдар арасында). Кейбір жерлерде қол алысқанда және сәлемдескенде адамдар жүректеріне қол қояды. Сондай-ақ, толық сәлемдесу (As salamu alaykum) "салам" немесе "salamu alaykum" деген қысқа сәлемдесуден артық көрінеді. "Қош бол!" сөзінің орнына "Khuda Hafiz" немесе "Allah Hafiz" сөздері қолданылады, екеуі де "Құдай сені қорғасын" дегенді білдіреді. Үндістанда, әсіресе мұсылмандар арасында сәлемдесу әдетте қол алысу немесе құшақтасу болып табылады, ал бейресми жағдайларда As salamu alaykum немесе "Salam" сөздері қолданылады. "Қош бол!" сөзінің орнына "Khuda Hafiz" немесе "Allah Hafiz" сөздері қолданылады. Бангладеште "Assalamu alaikum" мұсылмандардың ең көп қолданылатын сәлемі болып табылады. Кейбір мұсылмандар қарттарына сәлемдескенде осы сөздерді айтып, оң қолын маңдайға көтереді. "Assalamu alaikum" сөзі қоштасу ретінде де қолданылады, ал көптеген басқалары "Khoda Hafez" немесе "Allah Hafez" деп айтады, яғни "Құдай сені қорғасын". Өзбекстан мен Түрікменстанда "Assalomu aleykum" бейресми сәлемдесу ретінде қолданылады. Индонезияда сәлемдесуді басқа діндердің сәлемдесу фразаларымен араластыру кездеседі. "A. S.", "As'kum" (Малайзияда) немесе "AsA" сияқты аббревиатураларға сәлемдесуді қысқарту интернет қолданушыларының чаттарында және SMS пайдаланушылары арасында кеңінен таралды. Бұл үрдіс саллаллаху алейхи уа саллам орнына (С) немесе САУС жазуға ұқсас. Чечня мен Кавказдың басқа да аймақтарында Salamun Alaykum сәлемдесу үшін қолданылады, ал Осетияда Salam сөзінің бұзылған түрі қолданылады. Сенегалда, мұсылмандардың көпшілігі тасаввуф бағытында, бұл кең таралған сәлемдесу. Волоф тілінде "a sala māleykum" деп жазылып, айтылады, ал жауабы "må lekum salām" болады. Қытайдың Синьцзян аймағында ұйғырлар "Essalam eleykum" деп сәлемдесе, "We eleykum essalam" деп жауап береді. Португалияда "Salamaleque" сөзі ерекше және қызықты мағынаға ие: Иберия арабтарының сәлемдесу кезінде иіліп, қол сілтеу әдетінен туындап, "Salamaleque" сөзі формальды, көңілді немесе әсем көріну үшін асыра қозғалыстарға немесе іс-әрекеттерге қолданылады. Мысалы: "Os rapazes chegaram cheios de salamaleques". Италияда "Salamelecco" сөзінің мағынасы ұқсас, ол шектен тыс сыпайылықты білдіреді. Францияда "salamalec" сөзінің мағынасы ұқсас, ол шамадан тыс жағымпаздануды білдіреді. Мальтада Is sliem għalikom католик шіркеуінің миссаларында "сендерге амандық болсын" деп айту үшін жиі қолданылады. Мальта тілі араб тілінен шыққандықтан, ол дін және басқа да салаларда араб терминдерін мұра етіп, әлі де қолданады. Мальдив аралдарында "އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް" (assalaam 'alaikum) "сәлем" сөзіне ұқсас ресми сәлемдесу ретінде қолданылады. Нигерияда assalamu alaikum фразасы мұсылмандармен ресми сәлемдесу ретінде қолданылады. Курд тілінде "selam eleykum" фразасы ресми сәлемдесу ретінде қолданылады, көбінесе "selam" деп қысқартылады. Ресейде мұсылмандар "салам алейкум" (орысша), "салам алейкум" немесе "ассаламу алайкум" (шешенше), "әссәләмәғәләйкүм" (башқұртша) және "әссәламү галәйкүм" (татарша) сияқты фразалардың түрлерін қолданады.