Кіріспе

Су құстарындағы рет

Anseriformes – үш туысқа жататын шамамен 180 тірі құс түрін қамтитын құстар тобы: Anhimidae (сыңғырлағандардың үш түрі), Anseranatidae (қаздар) және Anatidae – ең ірі туыс, оған 170-тен астам су құстары кіреді, олардың ішінде үйректер, қаздар және аққулар бар. Бұл реттегі қазіргі заманғы көптеген түрлер су бетінде сулы өмірге толық бейімделген. Сыңғырлағандардан басқа, аталықтарында жыныс мүшесі бар, бұл қасиет Neoaves құстарында жоғалған. Суда тіршілік етуіне байланысты, көптеген түрлердің аяқтары тымбатталған.

Эволюция

Ансериформдар – мезозой дәуірінде басқа динозаврлармен бірге кездескенін растаған, қазіргі құстардың екі түрінің бірі. Шындығында, олар өз туыстары галлиформдармен бірге жойылудан аман қалған санаулы құстардың ішінде болды. Бұл екі топ мезозой кезінде суда және жерде ғана екі экологиялық ортаны мекендеді, ал тісті энантиорниттер ағаштар мен ауада үстемдік құрды. Мезозой дәуірін аяқтаған астероид ағаштарды да, ашық кеңістіктегі жануарларды да жойды, осы жағдайдан қалпына келуге ғасырлар кетті. Ансериформдар мен галлиформдардың шұңқырлар мен судың ішінде жасырынып, азықтандыру мен көбею үшін ағаштарға мұқтаж болмаған деп саналады. Қазірге дейін табылған ең ерте креда кезеңінің ансериформы – Вегавис, бұл 66 миллион жыл бұрын өмір сүрген қазға ұқсас су құсы. Кейбір түрлері, көрінетіндей, KT жойылу оқиғасынан аман қалған, соның ішінде пресбиорниттер, қаз, аққу және айқайшылдардың ортақ ата-тегі екені айтылады. Соңғы топ бұрын галлиформға жатқызылған, бірақ қазір генетикалық тұрғыдан қаздармен тығыз байланысты екені анықталды. Алғашқы қаздың қазбалары шамамен 34 миллион жыл бұрын пайда болды. Су құстары – омыртқалы жануарлардағы жыныстық антагонизмге байланысты коэволюцияның ең жақсы мысалы, бұл жыныстық мүшелердің жұптасу және ұрықтандыруды бақылауға бағытталған коэволюциялық бейімделуіне әкеледі. Жыныстық антагонизмге байланысты коэволюция (немесе SAC) еркек және әйел арасындағы сексуалдық қақтығыстың салдарынан туындайды, нәтижесінде фитнес деңгейін төмендетуге немесе жыныстық қатынастың қиындығын азайтуға бағытталған коэволюциялық процестер пайда болады.

Филогения

Джон Бойдтың еңбегі негізінде тіршілік ететін үйрек тәрізділер. Соматерини кладының бір ғана туысы – Соматерия.