Кіріспе

Америкалық бизнесмен (1819–1892)

Сайрус Уэст Филд (30 қараша 1819 – 12 шілде 1892) – американдық бизнесмен және қаржыгер, ол басқа кәсіпкерлермен бірге Атлантикалық телеграф компаниясын құрып, 1858 жылы Атлантика мұхиты арқылы алғашқы телеграф кабелін төседі.

Ерте өмір

Филд Массачусетс штатының Стокбридж қаласында, конгрегациялық пастор Дэвид Дадли Филд пен Революциялық соғыс капитаны Ноа Дикинсонның қызы Сумит Дикинсон Филдтен дүниеге келді. Ол он баланың сегізіншісі болды және Дэвид Дадли Филд-кіші, Генри Мартин Филд және АҚШ Жоғарғы сотының 38-ші судьясы Стефан Джонсон Филдтің ағасы еді. 15 жасында Филд Нью-Йоркке келді, онда ол құрғақ тауарлар саудасымен айналысатын A. T. Stewart & Co. фирмасында шалғайшыл болып жұмысқа орналасты. Ол кәсіби оқудан өтті және қойма кезекшісі ретінде алғашқы жылы елу доллар тапты, келесі жылы оның жалақысы екі есеге артты. Үш жылдан кейін ол Стокбриджге оралды, бірақ кейін мансабының соңында Нью-Йоркке қайта келді. Жас қағаз саудагері тынымсыз еңбек етіп, ұзақ сағаттар бойы жұмыс істеу арқасында төленбеген қарыздарды өтеді, өркендеп келе жатқан газет индустриясына және акциялар мен облигацияларға сұранысқа қызмет көрсету арқылы бизнесте сәттілікке жетті, соңында Нью-Йорктегі ең бай адамдардың біріне айналды. 1853 жылдың наурыз айында ол E. Root & Co. фирмасының банкроттығына байланысты бұрын тоқтатылған барлық қарызын пайызбен толық көлемде төледі, бұл оған заңды міндеттеме болмаса да. 1853 жылы Филд суретші досы Фредерик Эдвин Черчпен бірге Оңтүстік Америкаға экспедиция ұйымдастырды, олар қазіргі Эквадор, Колумбия және Панаманы зерттеді. Олар Александр фон Гумбольдт 50 жыл бұрын барып өткен жолмен саяхаттады. Черч осы сапарда және 1857 жылы суретші Луи Ремі Миньомен жасаған келесі сапарда салған пейзаждар мен жанартаулардың эскиздері Нью-Йоркке оралғаннан кейін оның ең танымал картиналарының кейбіріне шабыт берді. Филдтің Оңтүстік Америкадағы "Көруге таңғажайып жерлер" тізімі оның, соның ішінде бизнес мүдделерін: көпірлер, жанартаулар, сарқырамалар және қалалар, алтын кен орындары және Музоның изумруд кен орындарына деген қызығушылықтарын көрсетті. Америкалық инвесторлар Гисборнның жобасын қолға алып, "Нью-Йорк, Ньюфаундленд және Лондон телеграф компаниясы" (Н.Я.Н.Л.Т.К.) атты жаңа компания құрды. Филд Кабель кабинетін Ньюфаундлендтен Ирландияға дейін желіні кеңейтуге көндіргеннен кейін келесі жылы сол инвесторлар "Америка телеграф компаниясын" құрып, басқа компанияларды сатып ала бастады, оларды Мэннен Ғасыр шығанағына дейін созылған бірыңғай жүйеге біріктірді, бұл жүйе "Уэстерн Юнионнан" кейін екінші орында тұрды. 1857 жылғы экономикалық дағдарыс кезінде Филдтің қағаз бизнесі тоқтап қалды, ал Граммерси Парктегі көршісі Питер Купер оны банкротқа ұшыраудан сақтап қалды. 1858 жылдың 26 тамызында Филд Массачусетс штатының Грейт-Баррингтон қаласына жеңіске толы қарсы алуға келді. "Бұл үлкен күн болды", - деп жазды The New York Times. "Мұрағаттау оқиғасы - әлемге танымал Атлантикалық телеграф кабель жобасының иесі Сайрус У. Филдтің құрметке толы қарсы алуы". Филдтің қызметі оны Атлантиканың екі жағындағы көптеген белгілі тұлғалармен, соның ішінде Лорд Кларендонмен және сол кездегі британдық қаржы министрі Уильям Эварт Гладстонмен байланыстырды. Филдтің Гладстонмен жүргізген хат алмасуы Американдық Азамат соғысының ортасында маңызды рөл атқарды, өйткені 1862 жылдың 27 қарашасы мен 9 желтоқсаны аралығында Гладстоннан алған үш хаты қызу пікірталас тудырды, себебі Гладстон Оңтүстік штаттарының сепаратистерінің Америка Конфедерациялық Штаттарын құруын қолдағандай көрінді. 1866 жылы Филд Брунельдің SS Great Eastern кемесін пайдалана отырып, жаңа, мықтырақ трансатлантикалық кабель салды. Сол кезде "Грейт-Истерн" әлемдегі ең үлкен теңіз кемесінің бірі болатын. Оның жаңа кабелі Атлантика арқылы дерлік бірден байланыс орнатуға мүмкіндік берді. Ньюфаундлендке оралғаннан кейін ол өткен жылы салуға тырысқан кабельді тартып алып, оны негізгі кабельге қосалқы сым ретінде пайдаланды. 1867 жылы Филд АҚШ Конгресінен алтын медаль және Париждегі Халықаралық көрмеде бас жүлде алды, оның трансатлантикалық кабельдегі еңбегі үшін.

Кейінгі жылдар

1870-80 жылдары Филд көлік бизнесіне қатысты. Ол 1877-1880 жылдары Нью-Йорк жоғары теміржол компаниясының президенті болды және Джей Гулдпен бірлесіп Уабаш теміржолын дамытуға жұмыс істеді. Филд Генри В. Грейдиге Атланта Конституциясы газетінің төрттен бір бөлігін сатып алуға жұмсалған 20 000 доллар қарыз берді. Ол сонымен қатар Нью-Йорктегі "Mail and Express" газетінің иесі болды. Тиімсіз инвестициялар Филдті оның байлығынан айырды. Өмірінің соңғы бес жылын ол туған жері – Массачусетс штатының Стокбридж қаласында қарапайым өмір сүріп, 1892 жылы 72 жасында қайтыс болды. Ол Стокбридж зиратында жерленген.

Еске алу

Филд пен оның әйелі Массачусетс штатының Стокбридж қаласындағы, Беркшир округындағы Стокбридж зиратында жерленген. Оның қабір тасында: "САЙРУС УЭСТ ФИЛД – Әлем Атлант мұхиты астындағы телеграф желісін оның батылдығы, күші және табандылығының арқасында алды" деп жазылған. 1884 жылдың желтоқсан айында Канадалық Тынық мұхит темір жолы оның құрметіне Канаданың Британ Колумбиясы провинциясындағы Филд деген елді мекенге ат қойды. Ол қайтыс болған Нью-Йорк штатының Ирвингтон қаласындағы Сайрус Филд жолы оның есімімен аталған. Филдтің есімімен кембрий дәуіріндегі қазылған құрт Филдья деп аталды. Ардсли, Нью-Йорк Сайрус Филдтің өтініші бойынша Филдтің атасы Захария Филдтің атымен аталды. Захария Филд Англияның Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Ист-Ардсли қаласында дүниеге келді және 1629 жылы Америкаға көшіп келді.