Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литвалық-американдық ғылыми фантастика жазушысы, редактор және сыншы Алгирдас Йонас "Альгис" Будрис (9 қаңтар 1931 жыл - 9 маусым 2008 жыл) – литвалық-американдық ғылыми фантастика жазушысы, редактор және сыншы. Ол Франк Мейсон, Алжер Рим (Джером Биксбимен бірлесіп), Джон А. Сентри, Уильям Скарф және Пол Янвьер аттарымен де белгілі болды. 1960 жылы ол "Жұмбақ ай" романын жазды.
Lithuanian American science fiction author, editor, and critic
Algirdas Jonas "Algis" Budrys (January 9, 1931 – June 9, 2008) was a Lithuanian American science fiction author, editor, and critic. He was also known under the pen names Frank Mason, Alger Rome in collaboration with Jerome Bixby, John A. Sentry, William Scarff, and Paul Janvier. In 1960, he authored Rogue Moon, a novel.
Ерте өмір және білім
Будрис Германияның Шығыс Пруссиядағы, қазіргі Калининград қаласындағы Кенигсбергте дүниеге келді. Оның әкесі Юнас Будрис Литваның бас консулы болған. 1936 жылы, Будрис бес жасқа толғанда, Юнас Нью-Йорк қаласындағы бас консул қызметіне тағайындалды. Кеңес Одағының Литваға басып кіргеннен кейін, Будрис отбасына Нью-Джерсиде тауық шаруашылығын жүргізуге көмектесті, ал әкесі Литваның эмиграциядағы дипломатиялық қызметінің құрамында болды, себебі АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі литвалық дипломаттарды мойындауын жалғастырды. Будрис Майами университетінде, содан кейін Нью-Йорктегі Колумбия университетінде білім алды.
Budrys was born in Königsberg in present day Kaliningrad in East Prussia, Germany. His father Jonas Budrys was the consul general of Lithuania. In 1936, when Budrys was five years old, Jonas was appointed as the consul general in New York City. After the Soviet Union's occupation of Lithuania, Budrys helped his family run a chicken farm in New Jersey while his father was part of the exiled Lithuanian Diplomatic Service, since the United States continued to recognize the pre World War II Lithuanian diplomats. Budrys was educated at the University of Miami, and later at Columbia University in New York City.
Мансап
Өзінің отбасылық тәжірибесін қамти отырып, Будрис шығармалары оқшауланған және зардап шеккен адамдарды бейнелейді және жеке басының, өмір сүрудің және мұраның тақырыптарын зерттейді. Ол алты жасында Робинзон Крузоны оқып, өзіндік күштерімен ағылшын тілін үйренді. Флэш Гордон комикстері арқылы Будрис Х.Г. Уэллстің "Уақыт машинасы" романымен танысты; ал "Astounding Science Fiction" журналы оны 11 жасында ғылыми фантастика жазушысы болуға ынталандырды. Оның алғашқы жарияланған ғылыми фантастикалық әңгімесі "Жоғары мақсат" болды, ол 1952 жылы "Astounding" журналында жарық көрді. 1952 жылы Будрис "Gnome Press" және "Galaxy Science Fiction" сияқты ғылыми фантастика баспаларында редактор және менеджер болып жұмыс істеді. Будристің 1950-ші жылдардағы ғылыми фантастикалық шығармаларының бір бөлігі "Джон А. Сентри" деген псевдониммен жарияланды, бұл оның литвалық есімінің ағылшын тіліне бейімделуі. 1950-ші жылдардағы және басқа да ғылыми фантастика журналдарындағы оның басқа псевдонимдерінің арасында, "Tomorrow Speculative Fiction" журналындағы шағын әңгімелері үшін қайта қолданылған "Уильям Шарф" та бар. Будрис "Иван Янвье" немесе "Пол Янвье" аттарымен бірнеше әңгімелер жазды, ал Джером Биксбимен бірлескен жұмыстарында "Алжер Рим" псевдонимін пайдаланды. Будристің 1960 жылғы "Жұмбақ ай" повесі Хьюго сыйлығына ұсынылып, кейіннен "Ғылым фантастикасының даңқ залы", 2 том (1973) антологиясына енді. Оның "Суық соғыс" тақырыбындағы "Кім?" романы 1973 жылы экранға түсірілді. Көптеген Хьюго және Небюла сыйлықтарына ұсынылғаннан бөлек, Будрис 2007 жылы Ғылыми фантастика зерттеу қауымдастығының "Пилигрим" сыйлығын спекулятивтік фантастика ғылымына өмір бойы қосқан үлесі үшін жеңіп алды. 2009 жылы ол ғылыми фантастика саласына қосқан үлесі үшін SFWA ұсынған алғашқы үш "Солстис" сыйлығының бірін алды. 100-ге жуық әңгіме және жарты ондаған роман жариялаған, сондай-ақ отбасын асырап отырған Будрис 1960 жылдан кейін аз көркем әдебиет жазып, баспа, редакция және жарнама салаларында жұмыс істеді. Ол жазушы ретінде емес, ғылыми фантастиканың ең жақсы сыншыларының бірі ретінде танымал болды, "Galaxy Science Fiction" және "The Magazine of Fantasy and Science Fiction" журналдарына рецензия жазды, "Playboy" журналының кітап редакторы, "Clarion Writers Workshop" шеберханасының ұзақ жылдар бойы оқытушысы, сондай-ақ "Writers of the Future" сыйлығының ұйымдастырушысы және төрешісі болды. Будрис публицист ретінде де жұмыс істеді; бірнеше дау тудырған кезде Чикагодағы Пикассо мүсіні орнатылатын орынға алып қияр орнату арқылы танымал жарнамалық акция жасады.
Incorporating his family's experience, Budrys's fiction depicts isolated and damaged people and themes of identity, survival, and legacy. He taught himself English at the age of six by reading Robinson Crusoe. From Flash Gordon comic strips, Budrys read H. G. Wells's The Time Machine; Astounding Science Fiction caused him at the age of 11 to want to become a science fiction writer. His first published science fiction story was "The High Purpose", which appeared in Astounding in 1952. In 1952, Budrys worked as editor and manager for such science fiction publishers as Gnome Press and Galaxy Science Fiction. Some of Budrys's science fiction in the 1950s was published under the pen name "John A. Sentry", a reconfigured Anglification of his Lithuanian name. Among his other pseudonyms in the SF magazines of the 1950s and elsewhere, several revived as bylines for vignettes in his magazine Tomorrow Speculative Fiction, is "William Scarff". Budrys also wrote several stories under the names "Ivan Janvier" or "Paul Janvier", and used "Alger Rome" in his collaborations with Jerome Bixby. Budrys's 1960 novella Rogue Moon was nominated for a Hugo Award, and was later anthologized in The Science Fiction Hall of Fame, Volume Two (1973). His Cold War science fiction novel Who? was adapted for the screen in 1973. In addition to numerous Hugo Award and Nebula Award nominations, Budrys won the Science Fiction Research Association's 2007 Pilgrim Award for lifetime contributions to speculative fiction scholarship. In 2009, he was the recipient of one of the first three Solstice Awards presented by the SFWA in recognition of his contributions to the field of science fiction. Having published about 100 stories and a half dozen novels, with a wife and children to support, after 1960 Budrys wrote less fiction and worked in publishing, editing, and advertising. He became better known as among science fiction's best critics than as writer, reviewing for Galaxy Science Fiction and The Magazine of Fantasy and Science Fiction, a book editor for Playboy, a longtime teacher at the Clarion Writers Workshop, and an organizer and judge for the Writers of the Future awards. Budrys also worked as a publicist; in a famous publicity stunt, he erected a giant pickle on the proposed site of the Chicago Picasso during the time the newly arriving sculpture was embroiled in controversy.
Жеке өмір
Будрис Эдна Дунаға үйленді; олардың төрт ұлы болған.
Budrys was married to Edna Duna; they had four sons.
Өлім
Ол соңғы рет Иллинойс штатының Эванстон қаласында тұрды, ол 2008 жылдың 9 маусымында 77 жасында метастаздық қатерлі меланома салдарынан қайтыс болды.
He last resided in Evanston, Illinois, where he died from metastatic malignant melanoma on June 9, 2008, at age 77.