Кіріспе

Литвалық-американдық ғылыми фантастика жазушысы, редактор және сыншы Алгирдас Йонас "Альгис" Будрис (9 қаңтар 1931 жыл - 9 маусым 2008 жыл) – литвалық-американдық ғылыми фантастика жазушысы, редактор және сыншы. Ол Франк Мейсон, Алжер Рим (Джером Биксбимен бірлесіп), Джон А. Сентри, Уильям Скарф және Пол Янвьер аттарымен де белгілі болды. 1960 жылы ол "Жұмбақ ай" романын жазды.

Ерте өмір және білім

Будрис Германияның Шығыс Пруссиядағы, қазіргі Калининград қаласындағы Кенигсбергте дүниеге келді. Оның әкесі Юнас Будрис Литваның бас консулы болған. 1936 жылы, Будрис бес жасқа толғанда, Юнас Нью-Йорк қаласындағы бас консул қызметіне тағайындалды. Кеңес Одағының Литваға басып кіргеннен кейін, Будрис отбасына Нью-Джерсиде тауық шаруашылығын жүргізуге көмектесті, ал әкесі Литваның эмиграциядағы дипломатиялық қызметінің құрамында болды, себебі АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі литвалық дипломаттарды мойындауын жалғастырды. Будрис Майами университетінде, содан кейін Нью-Йорктегі Колумбия университетінде білім алды.

Мансап

Өзінің отбасылық тәжірибесін қамти отырып, Будрис шығармалары оқшауланған және зардап шеккен адамдарды бейнелейді және жеке басының, өмір сүрудің және мұраның тақырыптарын зерттейді. Ол алты жасында Робинзон Крузоны оқып, өзіндік күштерімен ағылшын тілін үйренді. Флэш Гордон комикстері арқылы Будрис Х.Г. Уэллстің "Уақыт машинасы" романымен танысты; ал "Astounding Science Fiction" журналы оны 11 жасында ғылыми фантастика жазушысы болуға ынталандырды. Оның алғашқы жарияланған ғылыми фантастикалық әңгімесі "Жоғары мақсат" болды, ол 1952 жылы "Astounding" журналында жарық көрді. 1952 жылы Будрис "Gnome Press" және "Galaxy Science Fiction" сияқты ғылыми фантастика баспаларында редактор және менеджер болып жұмыс істеді. Будристің 1950-ші жылдардағы ғылыми фантастикалық шығармаларының бір бөлігі "Джон А. Сентри" деген псевдониммен жарияланды, бұл оның литвалық есімінің ағылшын тіліне бейімделуі. 1950-ші жылдардағы және басқа да ғылыми фантастика журналдарындағы оның басқа псевдонимдерінің арасында, "Tomorrow Speculative Fiction" журналындағы шағын әңгімелері үшін қайта қолданылған "Уильям Шарф" та бар. Будрис "Иван Янвье" немесе "Пол Янвье" аттарымен бірнеше әңгімелер жазды, ал Джером Биксбимен бірлескен жұмыстарында "Алжер Рим" псевдонимін пайдаланды. Будристің 1960 жылғы "Жұмбақ ай" повесі Хьюго сыйлығына ұсынылып, кейіннен "Ғылым фантастикасының даңқ залы", 2 том (1973) антологиясына енді. Оның "Суық соғыс" тақырыбындағы "Кім?" романы 1973 жылы экранға түсірілді. Көптеген Хьюго және Небюла сыйлықтарына ұсынылғаннан бөлек, Будрис 2007 жылы Ғылыми фантастика зерттеу қауымдастығының "Пилигрим" сыйлығын спекулятивтік фантастика ғылымына өмір бойы қосқан үлесі үшін жеңіп алды. 2009 жылы ол ғылыми фантастика саласына қосқан үлесі үшін SFWA ұсынған алғашқы үш "Солстис" сыйлығының бірін алды. 100-ге жуық әңгіме және жарты ондаған роман жариялаған, сондай-ақ отбасын асырап отырған Будрис 1960 жылдан кейін аз көркем әдебиет жазып, баспа, редакция және жарнама салаларында жұмыс істеді. Ол жазушы ретінде емес, ғылыми фантастиканың ең жақсы сыншыларының бірі ретінде танымал болды, "Galaxy Science Fiction" және "The Magazine of Fantasy and Science Fiction" журналдарына рецензия жазды, "Playboy" журналының кітап редакторы, "Clarion Writers Workshop" шеберханасының ұзақ жылдар бойы оқытушысы, сондай-ақ "Writers of the Future" сыйлығының ұйымдастырушысы және төрешісі болды. Будрис публицист ретінде де жұмыс істеді; бірнеше дау тудырған кезде Чикагодағы Пикассо мүсіні орнатылатын орынға алып қияр орнату арқылы танымал жарнамалық акция жасады.

Жеке өмір

Будрис Эдна Дунаға үйленді; олардың төрт ұлы болған.

Өлім

Ол соңғы рет Иллинойс штатының Эванстон қаласында тұрды, ол 2008 жылдың 9 маусымында 77 жасында метастаздық қатерлі меланома салдарынан қайтыс болды.