Эйми Семпл Макферсон: Құдайға адал қызметкер және медиа жұлдызы

Кіріспе

Канадалық-американдық евангелист және медиа тұлғасы (1890–1944)

Айми Элизабет Сэмпл МакФерсон (туған есімі Кеннеди; 9 қазан 1890 – 27 қыркүйек 1944), сондай-ақ Апа Айми немесе Апа деп те белгілі, 1920 және 1930 жылдарығы канадалық Пентикост евангелисі және медиа тұлғасы, ол "Төртбұрышты шіркеуді" (Foursquare Church) құрғандығымен танымал. Макферсон діни қызметтер мен қайырымдылық шақыруларын кеңінен тарату үшін бұқаралық ақпарат құралдарын пайдаланудың алғашқыларын жасады, радио арқылы халықтың қызығушылығын арттырып, кіріс табуға және Ангелус ғибадатханасындағы (алғашқы мега шіркеу) апталық уағыздарына сахналық тәсілдерді енгізу арқылы көңіл көтерудің өсуіне үлес қосты. Өзінің заманында ол Билли Сандей және басқа да евангелистерден гөрі ең көп танымал протестант евангелисі болды. Ол ондаған мың адамның қатысуымен сенім арқылы емдеудің көптеген көрнекті демонстрацияларын өткізді. Макферсонның АҚШ-ты құдайлық шабытпен құрылған және сақталған ел ретінде қарауы кейінгі пасторларға әсер етті. Ұлттық жаңалықтар оның отбасы мен шіркеу мүшелеріне қатысты оқиғаларға, соның ішінде оның өзі құрастырған қашқындау туралы айыптауларға баса назар аударды. Макферсонның уағыздау стилі, кең ауқымды қайырымдылық жұмысы және экуменикалық еңбектері 20 ғасырдың харизматикалық христиандығына зор әсер етті.

Ерте өмір

Макферсон Канаданың Онтарио штатының Салфорд қаласында Джеймс Морган мен Милдред Она (Пирс) Кеннедидің (1871–1947) отбасында Эйми Элизабет Кеннеди есімімен дүниеге келді. Ол анасы арқылы ерте жастан дінге бейімделді, себебі анасы «Құтқару армиясының» ашханасында мұқтаж жандарға көмектесетін. Бала кезінде ол сыныптастарымен «Құтқару армиясы» ойынын ойнап, қуыршақтарына уағыз айтатын. Жасөспірім шағында Макферсон роман оқып, кинотеатрлар мен би кештеріне қатысып, анасының ұстанымдарынан алыстады. Мұндай әрекеттер «Құтқару армиясы» мен оның әкесінің методист дінімен келіспеді. Оқу орнында оған эволюция теориясы оқытылды. Ол сенім мен ғылым туралы сұрақтар қоя бастады, бірақ алған жауаптар оны қанағаттандырмады. Ол Канада газеттерінің біріне салық төлеушілердің ақшасына эволюция теориясын оқытуды сынап хат жазды. Өмірін Исаға арнап, Пятидесятничествоға көшті. Қытайға миссионерлік сапарға шыққанда, екеуі де безгекпен ауырады. Семпл дизентерияға шалдығып, Гонконгте қайтыс болды. Макферсон жазылып, Роберта Стар Семпл есімді қызын дүниеге әкелді. Макферсон Роберттің жұмысын жалғастыру үшін Қытайда қалуды ойластырғанын айтса да, анасынан билет ақшасын алғаннан кейін АҚШ-қа оралды. АҚШ-та жазылғаннан кейін Макферсон анасы Милдредпен бірге «Құтқару армиясында» жұмыс істеді. Нью-Йорк қаласында ол бухгалтер Харольд Стюарт Макферсонмен танысты. Олар 1912 жылы үйленді, Род-Айленд штатының Провиденс қаласына көшіп, Рольф Поттер Кеннеди Макферсон есімді ұлдары болды. Осы кезеңде Макферсон уағыз айтуға шақырылғанын сезінді. Эмоционалдық күйзеліс пен обсессивтік-компульсивтік бұзылыспен күресіп, ол жылап, дұға ететін. 1914 жылы ол аппендициттен ауырған. Кейін Макферсон операциядан кейін дауыстың уағыз айтуға шақырғанын естігенін айтты. Ол дауыстың шақыруын қабылдағаннан кейін, төсекте ауыртпалықсыз айналып жата алды. 1915 жылы күйеуі үйге оралып, Макферсонның оны тастап, балаларын алып кеткенін білді. Бірнеше аптадан кейін ол әйелінен уағыз айтуға шақыру хаты алды. Харольд Макферсон оны үйіне қайтару үшін ілесіп келді, бірақ оның уағыз айтып жатқанын көрген соң ойын өзгертті. Ол әйеліне евангелизмде көмектесіп, жандану жиналыстары мен уағыздау үшін шатырлар тікті. Олар үйлерін сатып, «жақсы хабар машинасымен» (gospel car) саяхаттап жүрді. Бастапқы құлшынысына қарамастан, Гарольд 1910 жылдардың соңында крест жорығынан ұзақ уақытқа кетіп қалатын. Бастапқыда өзінің жеке мансабын саяхатшы миссионер ретінде бастауға тырысқан ол, ақырында Род-Айлендке және әдеттегі жұмысына оралды. Олар 1921 жылы ажырасып кетті. Макферсон 1932 жылы актер және музыкант Дэвид Хаттонға қайтадан үйленді. Ол құлап, бас сүйегін сындырып алғаннан кейін, жазылу үшін Еуропаға барды. Ол жерде Хаттонның өзін «Айменің адамы» деп атап, кабареде ән айтып, аздап киінген әйелдермен суретке түсетінін білгенде ашуланды. Хаттонның жеке өміріндегі жағдайлар «Төртбұрышты шіркеудің» және оның басшысының беделіне нұқсан келтірді. Макферсон мен Хаттон 1933 жылы ажырасып, 1934 жылы ресми түрде ажырасты. Макферсон кейіннен теологиялық және жеке себептермен осы некеге өкінді, ал 1935 жылы үйленуді ұсынған евангелист әнші Гомер Родхиверді қабылдамады.

McPherson was born Aimee Elizabeth Kennedy in Salford, Ontario, Canada, to James Morgan and Mildred Ona (Pearce) Kennedy (1871–1947). She had early exposure to religion through her mother who worked with the poor in Salvation Army soup kitchens. As a child she would play "Salvation Army" with classmates and preach sermons to dolls. As a teenager, McPherson strayed from her mother's teachings by reading novels and attending movies and dances, activities disapproved by the Salvation Army and her father's Methodist religion. In high school, she was taught the theory of evolution. She began to ask questions about faith and science but was unsatisfied with the answers. She wrote to a Canadian newspaper, questioning the taxpayer funded teaching of evolution. She dedicated her life to Jesus and converted to Pentecostalism. After embarking on an evangelistic tour to China, both contracted malaria. Semple also contracted dysentery, of which he died in Hong Kong. McPherson recovered and gave birth to their daughter, Roberta Star Semple. Although McPherson claimed to have considered staying in China to continue Robert's work, she returned to the United States after receiving the money for a return ticket from her mother. After her recuperation in the United States, McPherson joined her mother Mildred working with the Salvation Army. While in New York City, she met accountant Harold Stewart McPherson. They were married in 1912, moved to Providence, Rhode Island, and had a son, Rolf Potter Kennedy McPherson. During this time, McPherson felt as though she denied her "calling" to go preach. Struggling with emotional distress and obsessive–compulsive disorder, she would weep and pray. In 1914, she fell seriously ill with appendicitis. McPherson later stated that after a failed operation, she heard a voice asking her to go preach. After accepting the voice's challenge, she said, she was able to turn over in bed without pain. In 1915, her husband returned home and discovered that McPherson had left him and taken the children. A few weeks later, he received a note inviting him to join her in evangelistic work. Harold McPherson followed her to bring her home but changed his mind after seeing her preaching. He joined her in evangelism, setting up tents for revival meetings and preaching. The couple sold their house and lived out of their "gospel car". Despite his initial enthusiasm, Harold began leaving the crusade for long periods of time in the late 1910s. Initially attempting to launch his own career as a traveling evangelist, he eventually returned to Rhode Island and his secular job. The couple were divorced in 1921. McPherson remarried in 1932 to actor and musician David Hutton. After she fell and fractured her skull, she visited Europe to recover. While there, she was angered to learn Hutton was billing himself as "Aimee's man" in his cabaret singing act and was frequently photographed with scantily clad women. Hutton's personal scandals were damaging the reputation of the Foursquare Church and its leader. McPherson and Hutton separated in 1933 and divorced in 1934. McPherson later publicly repented of the marriage for both theological and personal reasons and later rejected gospel singer Homer Rodeheaver when he proposed marriage in 1935.

Министрлік

Чикагодағы Дурхамның Толық Ізгі хабар Ассамблеясының бір бөлігі ретінде Макферсон тілдерді түсіндірумен, яғни тілдерде сөйлейтін адамдардың сөздерін аударумен танымал болды. Үй шаруасы оған қанағаттандырмағандықтан, 1913 жылы Макферсон евангелистік қызметке кірісіп, шатырларда діни жиындар өткізді. Макферсон тез арада көптеген ізбасар жинады, сондықтан өсіп келе жатқан жұртшылықты қабылдау үшін үлкен ғимараттарға көшуге жиі түсті. Ол Пентикостшілдер жиындарының ынтасын үлгі етіп алды, бірақ қатысушылардың айқайлап, дірілдеп, тілдерде сөйлеуі сияқты артық әрекеттерден аулақ болуға тырысты. Макферсон мұндай діни құлшынысты көрсету үшін жеке шатыр аймағын ұйымдастырды, бұл үлкен аудиторияға ұнамайтын жағдай тудыруы мүмкін. 1916 жылы Макферсон АҚШ-тың оңтүстігіне, ал 1918 жылы Милдред Кеннедимен бірге қайта сапар шекті. Автомобильдің артқы орындығында тұрып, Макферсон мегафон арқылы уағыз айтты. 1917 жылы ол "Келісім шақыруы" журналын шығарды, онда әйелдердің діндегі рөлі туралы мақалалар жазды. Ол христиандар мен Исаның арасындағы байланысты некелік одақ ретінде бейнеледі. Әйелдердің рөлін маңызды санауымен қатар, журнал Пентикостшілдікті американдық діни ортаның тұрақты құрамына айналдыруға үлкен үлес қосты. 1919 жылы Балтиморда ол Лирик опера үйінде евангелистік қызмет өткізгеннен кейін газеттердің назарына ілікті, онда ол сеніммен емдеу көрсетті. Осы шаралар кезінде діни экстаздағы жұртшылықты бақылау өте қиын болды. Балтимор оның ерте мансабындағы маңызды кезең болды. Ол 1919 жылы АҚШ-тың Assemblies of God ұйымынан евангелист ретінде сертификат алды. Бірақ 1922 жылы ол Assemblies of God ұйымымен байланысын үзді.

Қызмет ету стилі

1925 жылдың тамызында Макферсон жексенбілік уағызын айту үшін Лос-Анджелеске ұшақпен жол тартты. Ол жариялану мүмкіндігін сезіп, әуежайда ізбасарларын және баспасөз өкілдерін жинады. Ұшақ көтерілгеннен кейін тежеліп, қону шанағы құлап, ұшақтың алдыңғы бөлігі жерге соқты. Макферсон осы оқиғаны "Көктегі Ұшақ" атты суретпен көршіленген уағызының негізгі сюжеті ретінде пайдаланды, онда әйдіз ұшқыш, күнә – қозғалтқыш, ал тәлкеу – қанаттар болып бейнеленді. Тағы бір жағдайда, ол полиция қызметкерімен тоқтатылғанын айтып, уағызын "Жылдамдық үшін ұсталды" деп атады. Ол жол полициясының формасын киіп, полиция мотоцикліне отырып, дабыл сигналын берді. Макферсон әр құлшылық үшін декорациялар, электр жабдықтары, безендіру және ағаш өңдеумен айналысатын шағын топ суретшілерді, электриктерді, декораторларды және ағаш шеберлерін жұмысқа алды. Діни музыканы оркестр орындады. Макферсон сондай-ақ, күрделі киелі опералармен де айналысты. "Темір пеш" атты қойылымда Голливуд актерлері костюмдерді алуға көмектесті. Макферсон театр мен киноны әйдіздің шеберханасы деп айыптағанымен, оның тәсілдері қолданылды. Ол, ең алдымен, шіркеудегі көңілсіз қызметтерден қашу үшін кино тәсілдерін қолданған әйел евангелист болды. Маңызды хабарлар әзіл-қалжыңмен жеткізілді. Жануарлар жиі пайдаланылды. Макферсон аптасына 22 уағыз айтты, соның ішінде жексенбі кешкі құлшылықтар өте кеңейді, сондықтан Echo Park арқылы қозғалысты реттеуге көмектесетін қосымша троллейбустар мен полиция күштері қажет болды. Ғибадатхана мен оның жобаларын қаржыландыру үшін әр жиын кезінде қайырымдылық жиналды. Макферсон консервативті жаңалықты уағыздады, бірақ радио, кино және сахналық қойылымдарды пайдаланып, прогрессивті әдістерді қолданды. Ол модернизммен байланысты кейбір әйелдерді қызықтырды, бірақ басқалары оның хабары мен ұсынысы арасындағы қайшылыққа наразы болды. Фундаменталистер мен модернистер арасындағы күрес Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін күшейді. Фундаменталистер, әдетте, олардың сенімінің өмірдің барлық аспектісіне әсер етуі керек деп сенді. Өзінің заманауи стиліне қарамастан, Макферсон үйлерде, шіркеулерде, мектептерде және қоғамда модернизм мен секуляризмді жоюға ұмтылған фундаменталистермен бірікті. 1919-1922 жылдардағы Макферсонның жаңғырту шараларының тартымдылығы Америка тарихындағы театр немесе саясаттың кез келген гастрольдік шарасынан асып түсті.

In August 1925, McPherson chartered a plane to Los Angeles to give her Sunday sermon. Aware of the opportunity for publicity, she arranged for followers and press at the airport. The plane failed after takeoff and the landing gear collapsed, sending the nose of the plane into the ground. McPherson used the experience as the narrative of an illustrated sermon called "The Heavenly Airplane", featuring the devil as pilot, sin as the engine, and temptation as propeller. On another occasion, she described being pulled over by a police officer, calling the sermon "Arrested for Speeding". Dressed in a traffic cop's uniform, she sat in a police motorcycle and blared the siren. McPherson employed a small group of artists, electricians, decorators, and carpenters, who built sets for each service. Religious music was played by an orchestra. McPherson also worked on elaborate sacred operas. One production, The Iron Furnace, based on the Exodus story, saw Hollywood actors assist with obtaining costumes. Though McPherson condemned theater and film as the devil's workshop, its techniques were co opted. She became the first woman evangelist to adopt cinematic methods to avoid dreary church services. Serious messages were delivered in a humorous tone. Animals were frequently incorporated. McPherson gave up to 22 sermons a week, including lavish Sunday night services so large that extra trolleys and police were needed to help route the traffic through Echo Park. To finance the Temple and its projects, collections were taken at every meeting. McPherson preached a conservative gospel but used progressive methods, taking advantage of radio, movies, and stage acts. She attracted some women associated with modernism, but others were put off by the contrast between her message and her presentation. The battle between fundamentalists and modernists escalated after World War I. Fundamentalists generally believed their faith should influence every aspect of their lives. Despite her modern style, McPherson aligned with the fundamentalists in seeking to eradicate modernism and secularism in homes, churches, schools, and communities. The appeal of McPherson's revival events from 1919 to 1922 surpassed any touring event of theater or politics in American history.

Иман арқылы сауықтыру қызметі

Макферсонның көпшілікті тарту қабілеті оның сенім арқылы емдеу туралы айтқан сөздерінің арқасында зор күш алды. Макферсонның алғашқы өмірбаянын жазған Нэнси Барр Мавитидің сөзінше, ол науқас немесе жараланған адамдарға қолын тигізгенде, олардың Құдайдың күші арқылы жазылатынын мәлімдеген. 1916 жылы Нью-Йоркте өткен жаңғыру кезінде, ревматоидты артриттің соңғы сатысындағы әйелді достары ғибадатханаға әкелді. Макферсон оған қолын тигізіп, дұға етті, сосын әйел қысылмай, таяқсыз ғибадатханадан шығып кетті. Макферсонның сенім арқылы емдеуші ретіндегі беделі артып, оған ондаған мың адам келе бастады. Макферсонның сенім арқылы емдеу амалдары жаңалықтарда кеңінен жарияланды және оның мансабының алғашқы қадамдарындағы табысына үлкен үлес қосты. Бірақ, уақыт өте келе ол сенім арқылы емдеуден көбінесе бас тартты, алайда апталық және айлық емдеу сеанстарын жоспарлап отырды, олар өліміне дейін танымал болды. 1919 жылы Харольд саяхат ету өмір салтын ұнатпай, оны тастап кетті. Содан кейін анасы онымен және балаларымен бірге турға қатысты. Ол сол жылы сенім арқылы емдеу жұмысын бастады. Макферсон өзінің жеке өмірінде де бірнеше рет сенім арқылы емделгенін айтты. Мысалы, 1909 жылы сынған аяғы жазылып кеткен, бұл оқиға оны сенімнің емдік күшімен таныстырды. Тағы бір жағдай 1914 жылы жасалған операциядан кейін күтпеген жерден жазылуы болды, сол кезде аурухана қызметкерлері оның өлімін күтіп отырды. 1916 жылы, жаңғыру шатырында жиналған көпшілік алдында, Эйми бетіне жарылған шамнан болған күйіктің терісі тез жазылып кетті. Макферсонның екінші бір адамды сенім арқылы емдеудің алғашқы сәттілігі 1916 жылы Лонг-Айлендтегі Нью-Йорк штатының Корона қаласында болды. Макферсон "Иса Мәсіх кеше де, бүгін де, мәңгілікке дейін сондай-ақ" деп уағыз айтып жатқанда, ревматоидты артритпен ауырған жас әйелді достары ғибадатханаға әкелді. Макферсон әйелдің басына қолын қойды, сосын ол сол түні таяқсыз ғибадатханадан шығып кетті. Милдред Кеннедидің айтуынша, жаңғырудағы адамдар саны Макферсонның хаттарында көрсетілгеннен екі есе көп болды және жазылу оқиғалары шындықтан алыс емес. Кеннеди көзге көрінетін қатерлі ісіктердің жоғалып кеткенін, саңыраулардың естігенін, соқырлардың көргенін және мүгедектердің жүргенін көрді.

McPherson's ability to draw crowds was greatly assisted by her faith healing presentations. According to Nancy Barr Mavity, an early McPherson biographer, the evangelist claimed that when she laid hands on sick or injured persons, they got well because of the power of God in her. During a 1916 revival in New York, a woman in advanced stages of rheumatoid arthritis was brought to the altar by friends. McPherson laid hands on her and prayed, and the woman apparently walked out of the church without crutches. McPherson's reputation as a faith healer grew as people came to her by the tens of thousands. McPherson's faith healing practices were extensively covered in the news and were a large part of her early career success. Over time, though, she largely withdrew from faith healing, but still scheduled weekly and monthly healing sessions which remained popular until her death. In 1919, Harold left her as he did not enjoy the travelling lifestyle. Her mother then joined her and the children on tour. She began her faith healing work the same year. McPherson said she experienced several of her own personal faith healing incidents. One occurred in 1909, when her broken foot was mended, an event that served to introduce her to the possibilities of the healing power of faith. Another was an unexpected recovery from an operation in 1914, where hospital staff expected her to die. In 1916, before a gathered revival tent crowd, Aimee experienced swift rejuvenation of blistered skin from a serious flash burn caused by a lamp that had exploded in her face. McPherson's first reported successful public faith healing session of another person was in Corona, New York, on Long Island, in 1916. A young woman in the advanced stages of rheumatoid arthritis was brought to the altar by friends just as McPherson preached "Jesus Christ is the same yesterday, today and forever". McPherson laid her hands upon the woman's head, and the woman was able to leave the church that night without crutches. According to Mildred Kennedy the crowds at the revivals were easily twice as large as McPherson reported in her letters and the healings were not optimistic exaggerations. Kennedy said she witnessed visible cancers disappear, the deaf hear, the blind see, and the disabled walk.

Шпрекельс орган павильоны (1921)

1921 жылдың қаңтар айының соңында Макферсон Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы Балбоа паркіндегі Спреклс орган павильонында емдеу рәсімін өткізді. Полиция, АҚШ теңіз жаяуы және әскер қызметкерлері көлік қозғалысын реттеуге және шамамен 30 000 адамды басқаруға көмектесті. Көрермендер саны 3000 орындық Dreamland бокс аренасынан асып кеткендіктен, ол ашық алаңға көшуге мәжбүр болды. Рәсім кезінде, белден төменге парализі бар әйел сеніммен емделуге ұсынылды. Макферсон бұл емдеу нәтиже бермесе, бұрынғы шараларында болған оқиғаларға байланысты қаладан қуылмақ деп қорқыды. Макферсон дұға етіп, оған қолын тигізді, сосын әйел орындығынан тұрып, қадам басқанды. Басқа денсаулығы сыр болған адамдар да Макферсон тұрған сахнаға келді, бірақ барлығы да жазылған жоқ. Оның қызметіне деген сұраныс артып, қалу мерзімі ұзартылды. Макферсон тамақ ішпей, демалыссыз сағаттап дұға етті. Күннің соңында, ол құрғап, шаршап, қызметкерлерімен бірге алып кететілді. Макферсон сол күн туралы былай деп жазды: "Бір адам жазылған соң, ол жүгіріп барып тоғыз адамға айтып, оларды да әкелді, тіпті жеделхат жіберіп, ауруларды пойызбен шақырып әкелді".

1921-1922 жылдар

1921 жылы тамызда Сан-Францискода өткен рухани жаңғыру жиынында, ғылыми зерттеушілер кейпіне енген журналистер, сауығуды сұрағандар платформадан түскен кезде оларды тоқтатып, "сауықтырудың рас екеніне қатысты сұрақтар қойды". Сол кезде Сан-Францискодағы Америка медицина қауымдастығының дәрігерлері Макферсонның жергілікті рухани жаңғыру жиындарын жасырын зерттеді. Кейіннен АМА есебінде Макферсонның сауықтыруы "шынайы, тиімді және керемет" екені айтылды. Бұл пікір баспасөз материалдарында, куәліктерде және жеке хаттарда да көрінді. 1921 жылы Денвердегі науқан кезінде серб рома тайпасының басшысы Деви Марк және оның анасы, Макферсонның тыныс алу жолдарының ауруын және "фиброид ісігін" емдегенін мәлімдеді. Келесі жылы рома патшасы хаттар мен телеграммалар арқылы басқа ромаларды Макферсон мен "оның керемет Иеміз Исаға" ермеуге шақырды. Марк және Митчелл тайпаларынан мыңдаған адамдар елдің түкпір-түкпірінен керуендермен келіп, олардың көптегені сауықтырылды. Ромалар алтыннан жасалған әшекейлер, зергерлік бұйымдар және басқа да заттарды ризашылық ретінде беріп, жаңа Анжелус ғибадатханасының құрылысына көмектесті. Лос-Анджелестегі жаңа салынған Анжелес ғибадатханасына жүздеген адам тұрақты түрде жиналатын. 1922 жылдың 29 мамырында Уичита, Канзас штатында өткен жаңғыру жиынында қатты дауыл жауды, жиналған мыңдаған адамның жаңбыр астында қалу қаупі туды. Макферсон сөз сөйлеушіні тоқтатты, қолын аспанға көтеріп, "Егер елге мұқтаж болса, осы аштыққа ұшыраған жанға хабар жеткеннен кейін (жаңбыр) жаусын" деп дұға етті. Көпшілік таңғалып, жаңбыр тоқтағанын көрді. Бұл оқиға туралы келесі күні "Вичита Игл" газеті хабарлады. Жиналған ромалар үшін бұл "әйелдің күшінің" тағы бір растауы болды. Осы уақытқа дейін АҚШ-тағы ромалар христиан дінімен көптеп танысқан емес. Рома астрология карталары мен кристалл шарларымен қатар христиандық кресттері мен басқа да символдардың пайда болуы Макферсонның ықпалының нәтижесі болды. 1922 жылы Макферсон Денвердегі Ұлы жаңғыруға екінші рет келді және бұрынғы сапардан сауыққан адамдар туралы сұрады. 17 адам, оның ішінде қоғамда белгілі адамдар, куәлік берді, бұл тыңдаушыларға "қазіргі христиандар арасында да сауықтыру орын алады" деген сенімді күшейтті. 1928 жылы екі дін қызметкері оған және оның "құдайдан келген сауықтыруына" қарсы уағыз айтқанда, Макферсонның командасы мыңдаған құжаттарды жинап, олардың әрқайсысына фотосуреттер, медициналық анықтамалар, рентген суреттері және сауықтыру туралы куәліктер тіркеді. Жиналған ақпарат дін қызметкерлерінің айыптауларын жою үшін пайдаланылды және кейінірек Макферсонның кейбір биографтары да оны қолданды. Кейінгі жылдары Макферсон сеніммен сауықтыру дарыны бар басқа да адамдарды анықтады. Ол олармен бірге тұрақты сауықтыру сеанстарында жұмыс істеді, бірақ уақыт өте келе қызметінің басқа салаларына көбірек назар аударды, өйткені сеніммен сауықтыру оның қызметінің басқа аспектілерін басып тастады. Дегенмен, 1944 жылы қайтыс болғанға дейін жоспарланған сауықтыру сеанстары көпшілік арасында өте танымал болды. Олардың бірі - "Мүшеқап күні" болды, ол Анжелус ғибадатханасының жанындағы пасторлық үйдің артында әр бес-алты аптада бір рет өткізілетін. Бұл тек "мүшеқап" арқылы ғана жылжытуға болатын ең ауыр науқастарға арналған. Жедел жәрдем машиналары пасторлық үйге келіп, Макферсон науқасқа кіріп, оны қарсы алып, дұға ететін. Мүшеқап күнінде жедел жәрдем машиналарына сұраныс соншалықты күшті болды, Лос-Анджелес аймағындағы ауруханалар мен медициналық орталықтар басқа қажеттіліктер мен төтенше жағдайлар үшін бірнеше машинаны резервке қоюға мәжбүр болды.

At a revival meeting in August 1921, in San Francisco, journalists posing as scientific investigators diverted healing claimants as they descended from the platform and "cross examined as to the genuineness of the cure." Concurrently, a group of doctors from the American Medical Association in San Francisco secretly investigated some of McPherson's local revival meetings. The subsequent AMA report stated McPherson's healing was "genuine, beneficial and wonderful". This also was the tone of press clippings, testimonials, and private correspondence in regards to the healings. In 1921 during the Denver campaign, a Serbian Romani tribe chief, Dewy Mark and his mother stated they were faith healed by McPherson of a respiratory illness and a "fibroid tumor." For the next year the Romani king, by letter and telegram urged all other Romani to follow McPherson and "her wonderful Lord Jesus." Thousands of others from the Mark and Mitchell tribes came to her in caravans from all over the country and were converted with healings being reported from a number of them. Funds in gold, taken from necklaces, other jewelry, and elsewhere, were given by Romani in gratitude and helped fund the construction of the new Angelus Temple. Hundreds of people regularly attended services at the newly built Angeles Temple in Los Angeles. Many Romani followed her to a revival gathering in Wichita, Kansas, and on May 29, 1922, heavy thunderstorms threatened to rain out the thousands who gathered there. McPherson interrupted the speaker, raised her hand to the sky, and prayed, "if the land hath need of it, let it fall (the rain) after the message has been delivered to these hungry souls". To the crowd's surprise, the rain immediately stopped and many believed they witnessed a miracle. The event was reported the following day by the Wichita Eagle. For the gathered Romani, it was a further acknowledgement "of the woman's power". Up until that time, the Romani in the US were largely unreached by Christianity. The infusion of crosses and other symbols of Christianity alongside Romani astrology charts and crystal balls was the result of McPherson's influence. In 1922, McPherson returned for a second tour in the Great Revival of Denver and asked about people who have stated healings from the previous visit. Seventeen people, some well known members of the community, testified, giving credence to the audience of her belief that "healing still occurred among modern Christians". In 1928, when two clergymen were preaching against her and her "divine healing," McPherson's staff assembled thousands of documents and attached to each of them photos, medical certificates, X rays and testimonies of healing. The information gathered was used to silence the clergymens' accusations and was also later accessed by some McPherson biographers. In later years, McPherson identified other individuals with a faith healing gift. During regular healing sessions she worked among them but over time she mostly withdrew from the faith healing aspect of her services, as she found that it was overwhelming other areas of her ministry. Scheduled healing sessions nevertheless remained highly popular with the public until her death in 1944. One of these was Stretcher Day, which was held behind the Angeles Temple parsonage once every five or six weeks. This was for the most serious of the infirm who could only be moved by "stretcher." Ambulances would arrive at the parsonage and McPherson would enter, greet the patient and pray over them. On Stretcher Day, so many ambulances were in demand that Los Angeles area hospitals and medical centers had to make it a point of reserving a few for other needs and emergencies.

Жеке және діни көзқарастар

Макферсон ұзақ және шаршатарлықтай сенім арқылы емдеу қызметінен кейін зейнеткерлікке шыққанда, кейде ұйқысыздықтан қиналатын, және бұл мәселемен өмірінің соңына дейін күресті. Ол дәрігерлерге барудан немесе өз ауруларын емдеу үшін дәрі-дәрмек қолданудан жаңылған жоқ. Шетелге саяхат жасағанда, ол санитарияға ерекше назар қоятын, себебі салғырттықтан сирек кездесетін ауруға шалдығуы мүмкін деп алаңдады. Журналист оның көрсетулері туралы сұрағанда, Макферсон: «Жандарды құтқару – менің мінәжаттарымның ең маңызды бөлігі» деді. Макферсон әрбір сенім арқылы жасалған емдеуді Құдайдан келген қасиетті сый деп есептеді, Иса Мәсіхтің даналығы оның арқылы емделген адамдарға жеткізілді және оны әдеттегідей қарастыруға болмайды. Өзінің жазбаларында және уағыздарында Макферсон сенім мен берілгендік арқылы Құдайдың емдеу күшінің қолжетімді екенін айтқан жоқ. Ол емдеуге өзінің еңбегі емес, Мәсіхтің күші арқылы жүретін құрал ретінде қарады және емдеу үшін мақтау алудан ұялған.

Төртбұрышты шіркеу

Макферсон апталық "Foursquare Crusader" газетін шығарды. 1920 жылдардың басында радиода хабар тарата бастады. 1922 жылдың сәуір айында ол радио арқылы уағыз айтқан алғашқы әйел болды. 1924 жылы Foursquare Gospel компаниясына тиесілі KFSG телеарнасының ашылуымен ол сол кездегі телерадио хабарларын таратуды бақылаған Сауда департаментімен хабар тарату лицензиясын алған екінші әйел болды. 1922 жылдың қазан айында ол Калифорния штатының Оукленд қаласында уағыз айтып, "Төртбұрышты Ізгі хабар" (немесе "Толық Ізгі хабар") туралы өз аян-пікірін түсіндірді. Бұл Иса Мәсіхтің қызметіне қатысты 4 аспектіні білдіреді: Құтқарушы, Киелі Рухпен шомылдыру рәсімінен өткізуші, Емдеуші және Патша. Макферсон өзінің шатырлық кездесулері мен шіркеу қызметінде нәсілдік интеграция жасады. 1924 жылы бір мерекеге байланысты Ку-клукс-кланның жүздеген мүшесі жиналды. Макферсон оларға Исаның қара адамға көрініп, оған да ақтар ғана кіретін шіркеуге кіруден бас тартқанын айтып, ғибадатханадан шыққанша оларға қарап тұрды. Олар оралғанда, шапандары мен маскалары жоқ еді, ал қызметтен кейін олар жақын жерде жерде жатырды. Ол Лос-Анджелестегі испан тілдес қауымдастықтарға көмектескен. Макферсон Лос-Анджелестегі кейбір шіркеулерде алаңдаушылық тудырды. Ол олардың көптеген фундаменталистік наным-сенімдерін бөліскенмен, оның сәнді уағыздары мен сеніммен емдеу іс-шаралары, сондай-ақ ажырасқан әйел мәртебесі бұрын-соңды болмаған, ал оның киім үлгісі еліктеушілерді тарта бастады. Оның суретті уағыздары кейбір дін қызметкерлерінің Ізгі хабарды қарапайым көңіл көтеруге айналдырды деген жалаларына ұшырады. Сеніммен емделу тек елшілердің заманында ғана болды. Оның қарсыласы, радио евангелист Роберт П. Шулер, "Макферсонизм" атты кітапша жариялап, оның қызметін "Құдай сөзіне қайшы" деп атады. 1934 жылы Богард-Макферсон сияқты дебаттар даулы мәселеге көбірек назар аударды. Жаңадан құрылған Ассамблеялар қауымы бір уақыт бойы онымен жұмыс істеді, бірақ ол өз шіркеуін қалыптасқан протестанттық сенімдерден ажыратуға талпындырды. Макферсон өзінің шіркеуін деноминация ретінде оқшаулауға қарсы тұрып, евангелистік коалицияны құруды жалғастырды. Оған ғибадатханаға іргелес L.I.F.E. Киелі кітап колледжінің құрылуы көмектесті, ол министрлерді даярлауды көздеді, сондықтан олар жаңа "Төртбұрышты Ізгі хабарды" ұлттық және халықаралық деңгейде таратуға болатын еді. Мефодистік дін қызметкері Фрэнк Томпсон колледжді басқарып, студенттерге Джон Уэслидің ілімдерін үйретті, ал Макферсон және басқалар оларға Пятидесятница идеалдарын сіңірді. Макферсонның күш-жігері бұрын христиан дінінің шетінде тұрған елуінші күн мерекесі мәсіхшілерін Американың евангелизмінің негізгі ағымына енгізді. Ол сол кездегі басқа да жоғары деңгейдегі уағыздаушылармен бірге, Голливуд жұлдыздарынан айырмашылығы, "өздерінің жандарын тәуекел етпей" құлшылық ететін жұртшылықтың құрметіне бөленетін үлкен американдық құбылыс болды. Макферсон Дарвин эволюциясына қарсы күресті және 1925 жылы Скопс соты кезінде адам эволюциясын оқытуға тыйым салатын жергілікті заңдарды қолдаған Уильям Дженнингс Брайанның жақтауы болды. Брайан мен Макферсон Храмда бірге жұмыс істеді, және олар Дарвинизм моральға зиян келтіреді деп сенді, "ұлттың балаларының санасын уландырады". Макферсон бүкіл түн бойы дұға ету қызметін ұйымдастырды, оның алдында Лос-Анджелес қаласынан Киелі кітап шеруі өтті. Макферсонның саяси бағыты жарияланбады. Ол Герберт Гуверді қолдады, бірақ сайлаудан кейін Франклин Д. Рузвельт пен оның әлеуметтік бағдарламаларын қолдады. Ол жұмысшылардың ұйымдасуын қолдады, олардың ақшасы "зауытта аз жалақы алатын жұмысшылардың миллиондаған долларынан да арам емес" деп уағыздады. Ол жұмысшылар ереуілі күшті көтерілістерге ұластырған кезде сақ болды және жұмысшы одақтарындағы коммунизмнің ықпалы туралы алаңдады. Макферсон коммунизмге де, фашизмге де тоталитарлық билік ретінде қарсы болды; коммунизм Құдайсыз билік етеді, фашизм Құдайдың күшін білдіреді деп қате айтты. Макферсон өзін консервативті немесе либералды саяси бағыттармен сәйкес келтірмеді. Оның орнына, ол христиан дінінің ұлттық өмірде басты орын алуын қалады. Қазіргі уақытта "Төртбұрышты Ізгі хабар" шіркеуі евангелисттің көзқарастарын "1920-шы, 30-шы және 40-шы жылдардағы саяси және діни ахуалға байланысты" бағалайды, оның көзқарасы мен "бүгінгі экстремистік фундаменталистік, оңшыл христиандықтан" айырмашылығын көрсетеді. Ол сонымен қатар Палестинада еврей мемлекетін құруды қорғаған алғашқы көрнекті христиан дін қызметкерлерінің бірі болды.

McPherson published the weekly Foursquare Crusader. She began broadcasting on radio in the early 1920s. In April 1922, she became the first woman to preach a sermon wirelessly. With the opening of Foursquare Gospel owned KFSG in 1924, she became the second woman granted a broadcast license by the Department of Commerce, which supervised broadcasting at the time. In October 1922, she explained her vision of "Foursquare Gospel" (or "Full Gospel") in a sermon in Oakland, California. This represents the 4 aspects of the ministry of Jesus Christ; Savior, Baptizer with the Holy Ghost, Healer and King. McPherson racially integrated her tent meetings and church services. On one occasion in 1924, as a response to integration, hundreds of Ku Klux Klan members were in attendance. McPherson told them a parable about Jesus appearing to a black man and telling him he too had been refused admittance to an all white church, and allegedly stared at them until they exited the temple. They returned without their hoods and robes, and after the service they were found on the ground nearby. She is also credited with helping Hispanic ministries in Los Angeles. McPherson caused concern among some Los Angeles churches. Though she shared many of their fundamentalist beliefs, her lavish sermons and faith healing events, along with her status as a female divorcee, were unprecedented, and her style of dress was drawing emulators. Her illustrated sermons attracted criticism from some clergy members for allegedly turning the Gospel message into mundane entertainment. Faith healing was considered to be unique to Apostolic times. Rival radio evangelist Robert P. Shuler published a pamphlet titled McPhersonism, in which he called her ministry "out of harmony with God's word." Debates such as the Bogard McPherson debate in 1934 drew further attention to the controversy. The newly forming Assemblies of God denomination worked with her for a time, but it encouraged her to separate her church from established Protestant faiths. McPherson resisted trends to isolate her church as a denomination and continued her evangelical coalition building. She was helped by the establishment of L. I. F. E. Bible College adjacent to the Temple, which was intended to train ministers so they would be able to share her new "Foursquare Gospel" both nationally and internationally. Methodist minister Frank Thompson ran the college, teaching students the doctrines of John Wesley, while McPherson and others infused them with Pentecostal ideals. McPherson's efforts eventually led Pentecostals, who were previously on the periphery of Christianity, into mainstream American evangelicalism. She was a major American phenomenon, who along with some other high profile preachers of the time, unlike Hollywood celebrities, could be admired by their adoring public, "without apparently compromising their souls." McPherson crusaded against Darwinian evolution and became a supporter of William Jennings Bryan during the 1925 Scopes trial, about local laws prohibiting the teaching of human evolution. Bryan and McPherson worked together in the Temple, and they believed that Darwinism undermined morality, "poisoning the minds of the children of the nation." McPherson organized an all night prayer service, preceded by a Bible parade through Los Angeles. McPherson's political alignment was undisclosed. She endorsed Herbert Hoover but threw her support behind Franklin D. Roosevelt and his social programs after his election. She patronized organized labor, preaching that a gangster's money was "no more unclean than the dollars of the man who amasses his millions from underpaid factory workers". She was more cautious when labor strikes resulted in violent uprisings, and worried about communism's influence in labor unions. McPherson opposed both communism and fascism as totalitarian rule; communism ruling without God and fascism wrongly stating to represent the power of God. McPherson did not align herself consistently with any broad conservative or liberal political agenda. Instead, she wanted Christianity to occupy a central place in national life. The Foursquare Gospel Church currently qualifies the evangelist's views "in light of the political and religious climate of the 1920s, 30s, and 40s," drawing a contrast between her approach and "today's extreme fundamentalist, right wing Christianity." She was also among the first prominent Christian ministers to defend the establishment of a Jewish homeland in Palestine.

Ұшып кету туралы хабарлау

Айми Сэмпл Макферсонның ұрлануы туралы хабарлар бұқаралық ақпарат құралдарында үлкен қызығушылық тудырып, оның өмірі мен мансабын өзгертті. 1926 жылдың 18 мамырында Макферсон Калифорния штатының Санта-Моника қаласындағы Оушен-Парк жағажайынан жоғалып кетті. Ол суға батып кеткен деп есептеліп, іздеушілер аймақты мұқият қарап шықты. Макферсонды әртүрлі жерлерде көру туралы хабарлар округ бойынша тарады, көбінесе бірнеше шақырым қашықтықта. Храмға Макферсон туралы ақпарат келіп түсті, соның ішінде оны босату үшін сыйақы талаптары да болды. Көп апталық нәтижесіз іздеуден кейін, Милдред Кеннеди қызының қайтыс болғанына көз жеткізді. 23 маусымда Храмда өткен еске алу рәсімінен кейін Кеннедиге Аризона штатының Дуглас қаласынан телефон келді. Макферсон Дуглас ауруханасында тірі екенін және оқиғаны шенеуніктерге баяндап жатқанын хабарлады. Макферсон жағажайда бір ерлі-әйелдің ауру баласына дұға етуін сұрағанын айтты. Олармен бірге көлікке дейін жеткен соң, оны күшпен ішке итеріп кіргізіп, хлороформмен сіңген матаны бетіне басып, есінен айырды. Соңында оны Мексика шөліндегі шатырға көшірді. Қылмыскерлер болмаған кезде Макферсон терезеден қашып, 11-17 сағат бойы шөлде жол тартты, шамамен 17-20 миль (27-32 км) қашықтықты жүріп, таңғы сағат 1:00 шамасында Мексиканың шекарасындағы Агуа-Приета, Сонора қаласына жетті. Бір үйдің жанында құлап қалған евангелистті жергілікті тұрғындар жақын маңдағы Дугласқа жеткізді. Оның Лос-Анджелеске оралуына 30,000-50,000 адам куә болды, бұл 1919 жылы президент Вудро Вильсонның Лос-Анджелеске келген кездегі жиыннан да көп болды.

Бас жюри тергеулері

Лос-Анджелес прокурорлары оның жоғалу себептерін әртүрлі теориялармен түсіндірді, соның ішінде жарнамалық әрекет деп те болжады, ал соңында Макферсон бұрынғы қызметкері Кеннет Ормистонмен бірге қашып кеткенін айтты, ол Калифорниядағы курортты қалада жалға алған коттеджде онымен бірге тұрды. Мамыр айының соңында коттеджден кеткеннен кейін, олар келесі үш апта бойы саяхаттап, жасырын өмір сүрді. 22 маусымда Ормистон Макферсонды Мексикаға апарып, жақын орналасқан Агуа-Приетадан 3 миль қашықтықта тастап кетті, ал ол қалған жолды жаяу өтті. Керісінше, Макферсон өзін ұрлап кеткенін тұрақты түрде айтып келді, ал қорғау тарапынан шақырылған куәгерлер оның сөзін растады. Макферсонға қарсы ұсынылған дәлелдердің көп бөлігі журналистерден келді, олар ақпаратты полицияға жеткізді. Лос-Анджелес аймағындағы газеттер Макферсонға қарсы тергеудің негізгі бөлігін қаржыландырды, бұл шамамен 500 000 долларға бағаланды. Калифорниядағы үкімді соттың жабық отырысын екі тарап та елемеді, себебі Лос-Анджелес прокуратурасы жаңа ақпаратты баспасөзге жеткізді, ал дін қызметкері өз радиостанциясын оқиғаның өзінің нұсқасын тарату үшін пайдаланды.

Істі қараудан бас тарту және оның салдары

3 қарашада іс 1927 жылғы қаңтарда өтетін қазылар алқасының отырысына ауыстырылды. Макферсонға, оның анасына және басқа да айыпталушыларға қылмыстық сөз байласу, жалған куәлік беру және әділетке кедергі келтіру айыптары қойылды. Егер кінәлі деп табылса, Макферсонға ең көп 42 жылға бас бостандығынан айырылу жазасы берілуі мүмкін еді. Алайда, айыптау тарапының ісінде сенімсіздік туды. Куәгерлер куәліктерін өзгертіп, дәлелдер көбінесе күмәнді көрінді немесе қамауда дұрыс сақталмады және жоғалып кетті. 2 қаңтарда Ормистон коттеджде осымен бірге болған әйелдің тағы біреуін таныды. 10 қаңтарда дәлелдердің жетіспеуіне байланысты Макферсонға және оған қатысты барлық айыптаулар алынып тасталды. Дегенмен, бірнеше ай бойы жағымсыз жаңалықтар Макферсонның кінәлі екеніне қатысты халықтың сенімін нығайтты.

Некеден тыс қатынастар бойынша талаптар

Макферсонға қатысты махаббат мәмілелері туралы айыптаулар 1926 жылғы ұрлау ісінің сот отырысында басталды. Күдікті жандар, әдетте, қатысы жоқ екенін жоққа шығарды. Оның киім-кешегінің стиліне және Голливудпен байланысына алаңдаған шіркеудің өкілі 1929 жылы Макферсонды бақылау үшін детективтерді жалдады. Детективтер ешқандай мәмілелерге дәлел таппады. Макферсонның қайтыс болғаннан кейін, оның басқалармен қарым-қатынасы туралы негізсіз айыптаулар жиі пайда бола берді. Канадалық журналист Гордон Синклер өзінің автобиографиясында 1934 жылы болған бір мәмілені айтты. Комедияшы Милтон Берл де евангелистпен қысқа ғана қарым-қатынасы болғанын мәлімдеді. Берл Макферсонмен Лос-Анджелесте кездескенін, екеуі де қайырымдылық шарасында өнер көрсеткенін айтты. Бірақ Берлдің Макферсонның өмір кезеңінде жарық көрген басқа бір кітабында бұл мәміле туралы ештеңе жазылмаған. Биограф Мэтью Саттон Берлдің Макферсонның жатын бөлмесіндегі крест туралы айтқаны сол дәуірдегі пентикосталдық шіркеу мен католиктер арасындағы салқын қарым-қатынасқа қайшы екенін мәлімдеді. Милтон Берлдің әңгімесіндегі басқа да түсініксіздіктер де байқалды. Сол кезеңде жарияланған материалдар, шіркеу және саяхат деректері арқылы евангелисттің қайда болғанын, қандай шараларға қатысқанын күнделікті бақылауға болады, бірақ Берл айтқан қайырымдылық шарасы туралы ешқандай жазба табылған жоқ. Макферсонның өзінің жеке қайырымдылық қоры болды. Сонымен қатар, ол сол жылы толық бес ай бойы ауруға шалдықты. 1931 жылға қарай Макферсон өзін айыптаулардан қорғау үшін серікпен бірге жүрді.

Кино

Құсып кеткеннен кейін Макферсон бүкіл елде танымал болып, өз қызметін жалғастырды, бірақ баспасөздің назарынан тыс қалды. Бұрын оны "ғажайып жасаушы" деп атаған БАҚ оның үй ішіндегі дау-дамағдарлықтарға, соның ішінде анасымен болған қиындықтарға көңіл бөлді. Осыған қарамастан, Лос-Анджелестегі халықтың 10%-ы ғибадатхана мүшесі болды, ал киностудиялар оған келісім-шарттар ұсыну үшін бәсекелесті. Фильмнің христиан дінін өзгертуге әлеуеті бар деп сенген Макферсон Голливуд мәдениетін зерттеді және Мэри Пикфорд, Франсис Перкинс және Франклин Д. Рузвельтпен бірге киножурналдарда пайда болды. Ол салмағын азайтып, шашын қысқартты және бояды, макияж пен әшекейлер тағып, әсем киім кию арқылы танымал болды. Оның осылай атақ-даңққа ұмтылуы кейбір ғибадатхана мүшелеріне ұнамады, олар оның бұрынғы қара теңіз түсті плащ пен ақ қызметші киімінен гөрі, бұрынғы қарапайым киімін артық көрді. 1927 жылы Макферсон құсып кеткені туралы жарияланымды пайдаланып, уағыз айту үшін турнеге шықты. Ол тіпті Техас Гвинанның құпия бары сияқты түнгі клубтарға да барды, онда ол көпшілік алдында сөз сөйледі. Оның барларға баруы Макферсонның танымал болуына себеп болды: газеттер осы туралы көп жазды, ал қаңқулар оның ішімдік ішіп, темекі шегіп, билегенін дұрыс емес көрсетті.

Милдред Кеннедимен проблемалар

Милдред Кеннеди Макферсонның зайырлы және діни сала арасындағы тосқауылдарды бұзу стратегиясымен келіспеді. 1927 жылы Кеннеди 300 хор мүшесімен бірге Храмнан шығып кетті. Кеннеди қызының ықпалын шектеуге тырысып, Макферсонға қарсы қызметкерлердің сенімсіздік дауысын ұйымдастырды, бірақ жеңіліске ұшырады. Екеуі басқару мәселелері және Макферсонның киім мен сыртқы келбетін өзгерткені туралы дауласты. Кеннедидің басқару қабілеттері Макферсонның миссиясын дамытуға және Храмның жұмысын ұстап тұруға маңызды рөл атқарды. Кеннедидің орнына бірнеше басқарушы тағайындалды, соның салдарынан Храм табыссыз жобаларға қатысты, мысалы, қонақ үй салу, зират учаскелерін сатып алу және жер сату, осыдан қарызға батып кетті. Қиындықтарға жауап ретінде Кеннеди 1929 жылы қайта оралды, бірақ Макферсонмен келіспеушіліктердің жалғасуына байланысты 1930 жылдың шілдесінде қайтадан отставкаға кетті. Келесі айда Макферсон физикалық және нервтік құлауға ұшырады. Ол 10 ай бойы уағыз айтудан шеттеді, содан кейін жедел ацидоз диагнозы қойылды.

Өз мансабын қайта құру

Ол қайтып келгенде, Сүлейменнің әніне негізделген «Раушан гүлінің эссенциясы» деген уағызын таныстырды. 1931 жылдың қазан айында Макферсон Бостон қаласында жаңару шарасын өткізді, бұл қалада көптеген унитарийшілер, епископалшылар және католиктер тұрады, олар дәстүрлі түрде Пентикостшылдық үгілдеріне қарсы тұрады. Ашылу кешінде Макферсон 22 000 орындық спорт аренасында 5000-нан аз адамға сөз сөйледі. Келесі күні оның науқанының бағыты өзгерді және қатысушылардың саны күрт өсті. Түстен кейін және кешкі қызметтердің соңғы күні 40 000 адам жиналды, бұл стадионның сыйымдылығынан асып, қатысу рекордтарын жаңартты. Кейін Макферсон студенттермен болған кездесуде христиандық өзінің пайдасын жоғалтты деген пікірді естіді. Бұл кездесу оны саяхаттауға және жаңа перспективалар алуға ынталандырды. 1935 жылы Макферсон алты айлық әлемдік турнеге шықты, ішінара Үндістанның тәуелсіздік күресімен байланысты әйелдер қозғалысын зерттеу және Махатма Гандимен сөйлесу үшін. Басқа да маңызды орындарға Мьянмадағы Шведагон пагодасын бару, Италияда Бенито Муссолинидің сөйлегенін тыңдау және Францияның Верден қаласындағы әлі тазаланбаған шайқас даласында қираған әскери көлікте отыру кірді. 1936 жылдың ортасында 1906 жылғы Азуза көшесіндегі жаңарумен байланысты делегация, соның ішінде афроамерикандық евангелист Эмма Коттон, Angelus Temple-ді 30 жылдығын тойлау үшін пайдалануға рұқсат сұрады. Коттон мен Макферсон бірнеше кездесу ұйымдастырды, сонымен қатар Макферсонның Пентикостшылдықпен қайта байланысын нығайтты. Макферсонның танымал тұлғалармен тәжірибесі күткендей сәтті болмады, ал басқа шіркеулермен жасаған одақтары бұзылды немесе тоқтатылды. Сондықтан ол өзінің рухани бастауларына қайта оралып, қоғамдық жиындарына Пентикостшылдық элементтерін қайта енгізуді қарастырды. Ғибадатхана басшылары Азузалықтар «құбылмалылық пен ынталылық» әкелуі мүмкін деп алаңдады. Азуза көшесіндегі жаңарудан кейін, оның мінберіне қара нәсілді көшбасшылар мен басқа да аз ұлт өкілдері шықты, соның ішінде Чарльз Харрисон Мейсон, афроамерикандық және Құдайдың Мәсіх шіркеуінің негізін қалаушы, маңызды Пентикостшылдық көшбасшы. Макферсон «классикалық Пентикостшылдықты» таратуға қайта міндеттенді, «Төрттік» тәсілі тым «шіркеулік» болып қалуы мүмкін деп алаңдады. Ғибадатхана ашылғаннан бері алғаш рет Макферсон жұрт алдында тілдерде сөйлей бастады.

When she returned, she introduced her "Attar of Roses" sermon, based on the Song of Solomon. In October 1931 McPherson held a revival in Boston, a city with large Unitarian, Episcopalian, and Catholic populations, traditionally hostile to Pentecostal messages. On opening night, McPherson spoke to fewer than 5,000 in the 22,000 seat sports arena. The following day, her campaign's tone shifted and attendance climbed sharply. The final day of afternoon and evening services saw 40,000 people attending, exceeding the stadium venue's capacity and breaking attendance records. In another meeting with students, McPherson heard an assertion that Christianity had outlived its usefulness. The encounter persuaded her to travel and gain new perspectives. In 1935, McPherson embarked on a six month world tour, partly to study the women's movement in connection with India's independence struggle and speak with Mahatma Gandhi, Other highlights included visiting Shwedagon Pagoda in Myanmar, hearing Benito Mussolini speak in Italy, and sitting on a wrecked military vehicle on a still uncleared battlefield in Verdun, France. In mid 1936, a delegation associated with the 1906 Azusa Street Revival, including African American evangelist Emma Cotton, asked to use the Angelus Temple for their 30th anniversary celebration. Cotton and McPherson organized a series of meetings, also marking McPherson's re identification with Pentecostalism. McPherson's experiments with celebrity had been less successful than she hoped, and alliances with other church groups were failing or defunct. Therefore, she looked to her spiritual origins and considered reintroducing Pentecostal elements into her public meetings. Temple officials were concerned that the Azusa people might bring "wildfire and Holy Rollerism." Out of the Azusa Street Revival, black leaders and other minorities appeared on her pulpit, including Charles Harrison Mason, an African American and founder of the Churches of God in Christ, a significant Pentecostal leader. McPherson recommitted herself to the dissemination of "classic Pentecostalism", expressing concern that the Foursquare approach was in danger of becoming too "churchy". For the first time since the Temple opened, McPherson began to publicly speak in tongues.

Ғибадатханадағы қиындықтар

Макферсон ғибадатхананың қаржылық қиындықтарын шешу үшін қызметкерлерді қайта тағайындады. Бұл қызметкерлер арасындағы шиеленісті күшейтті. Хабар тарады, Макферсонмен жылдар бойы жұмыс істеген харизматикалық евангелист Ребе Кроуфорд Спливало ғибадатхананы иеленуді жоспарлап отырған көрінеді. Макферсон Спливалодан "қаладан кетуін" сұрады. Оған қарсы жала жабу ісі қозғалды. Спливало сондай-ақ Макферсонды 1 080 000 долларға сотқа берді, оны Езавель және Иуда деп атағандығы үшін. Семпл мен Спливалоның қозғалған екі ісі байланыссыз болғанымен, Макферсон оларды храмды басып алу жоспарының бір бөлігі деп қарады. Макферсонның анасы Роберта Семплдің жағына шығып, Макферсон туралы баспасөзге жағымсыз мәлімдемелер жасады. Макферсонның ашық соттағы қорғанысы драмалық және театрландырылған болды; ол қызының өзіне қарсы қастандық жасағанын көз жасымен айтып куәлік берді. Ал қызының адвокаты Макферсонның мінез-құлқын еліктеп, оны мазақ етті. Сот процесі Макферсонды қызынан алыстатты. Сот Семплдің пайдасына шешім шығарып, оған 2000 доллар төледі. Семпл содан кейін Нью-Йоркке көшіп кетті. Спливало мен храм "дін мен қоғамның игілігі үшін" соттан тыс келісімге келді. Кеннеди, Семпл және Спливало кеткен соң, храм көптеген басшыларын жоғалтты. Бірақ Макферсон ғибадатхананы қарыздан құтқарып, 40-қа жуық сот ісін шешіп, пайдасыз жобаларды жойған Джайлс Найт есімді жаңа әкімші тапты. Ол Макферсонды оқшаулап, оған тек бірнеше жеке қонақтарды қабылдауға рұқсат берді және храмнан тыс әрекеттерін бақылады. Бұл кезең Макферсон үшін бұрынғыдан бетер шығармашылық кезең болды. Репортерлер мен сот процестеріне алаңдамай, ол көрнекті уағыз стилін дамытты. Діні жоқ Чарли Чаплин оның қызметтеріне құпия түрде қатысты, және ол кейіннен Чаплинмен өзінің презентацияларын жақсарту жолдары туралы кеңесті. Макферсонның қоғамдық беделі жақсарды. Бұрын оған шабуыл жасаған Шулер "Айменің миссионерлік жұмысы методистердің қызғанышын тудырды" деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ оның "Foursquare Church" шіркеуінің 1943 жылы Ұлттық Евангелистер қауымдастығына Біріккен әрекеттер үшін қабылдану туралы өтінішін қолдады.

McPherson reassigned staff in an effort to address the Temple's financial difficulties. This worsened tensions among staff members. Rumors circulated that charismatic evangelist Rheba Crawford Splivalo, who had been working with McPherson for years, planned to take the Temple from her. McPherson asked Splivalo to "leave town". slander lawsuit against him. Splivalo also sued McPherson for $1,080,000 because of alleged statements calling her a Jezebel and a Judas. The two lawsuits filed by Semple and Splivalo were unrelated, but McPherson saw both as part of the Temple takeover plot. McPherson's mother sided with Roberta Semple, making unflattering statements about McPherson to the press. McPherson's defense in a public trial was dramatic and theatrical; she testified tearfully about how her daughter conspired against her. Her daughter's lawyer, meanwhile, mocked McPherson by imitating her mannerisms. The trial estranged McPherson from her daughter. The judge ruled for Semple, giving a $2,000 judgment in her favor. Semple then moved to New York. Splivalo and the Temple settled their suit out of court for the "cause of religion and the good of the community." With Kennedy, Semple, and Splivalo gone, the Temple lost much of its leadership. However, McPherson found a new administrator in Giles Knight, who brought the Temple out of debt, disposed of 40 or so lawsuits, and eliminated spurious projects. He sequestered McPherson, allowed her to receive only a few personal visitors, and regulated her activities outside the Temple. This period was one of unprecedented creativity for McPherson. No longer distracted by reporters and lawsuits, she developed her illustrative sermon style. The irreligious Charlie Chaplin secretly attended her services, and she later consulted with Chaplin on ways to improve her presentations. McPherson's public image improved. Shuler, who had previously attacked her, proclaimed that "Aimee's missionary work was the envy of Methodists". He also expressed his support of her Foursquare Church's 1943 application for admittance into National Association of Evangelicals for United Action.

Мұрасы мен ықпалы

Ол қайтыс болғаннан кейін оның медиа бейнесінің басым бөлігі жағымсыз болып қала берді және көпшілік үшін Макферсонды анықтаудағы басты факторға айналды. Көп жылдар өткен соң Макферсонға деген көзқарасы жұмсаған Шулер, оның кемшіліктері көп болғанымен, христиандыққа оңды үлкен әсер еткенін жазды. Ол оның қарапайым халықпен байланысып, түсінікті тілмен уағыз айту қабілетімен танымал болғанын атап өтті. Оның мұрасы мыңдаған пасторларды тәрбиелеу және бүкіл әлемде шіркеулер құру арқылы жалғасты. Макферсон евангелистік христиандықты қайта қалыптастыруға көмектесті, оны американдық мәдениетке бейімдеп, тыңдаушылар үшін жеке маңызды етті. Макферсон кейінгі пасторларға, соның ішінде бала уағыздаушы Улдин Утли және доктор Эдвин Луис Коулға әсер етті, ол кейін Христиан ерлер желісін құрды. Өмірбаян жазушы Мэтью Саттонның айтуынша, Макферсон дәстүрлі протестантизмнің жаңа ғылыми және философиялық идеялармен алмастырылуына қарсы тұруға көмектесті. 19-ғасырдың соңында кеңейген либералды христиандық Киелі кітаптағы кереметтерді сенімсіздік немесе метафора ретінде қарастырды. Макферсонның сеніммен емдеу қызметі қазіргі заманда да керемет жазылулар болуы мүмкін деген идеяны қолдады. Макферсонның экуменикалық көзқарасы пентикосталистерге өз сенімдерін тарихи шіркеу доктринасымен байланыстырып түсіндіруге көмектесті. Басты шіркеулер Киелі Рухтың сыйлары туралы әртүрлі сенімдермен танысты. Олар пентикосталдық жаңғыру техникаларын қабылдады. 1952 жылы Төртбұрышты Евангелистік шіркеу басшылары Ұлттық Евангелистер қауымдастығына қосылып, Дүниежүзілік Пентикосталдық Фелловшипті ұйымдастыруға көмектесті. Бір кезде бөлінуді жақтаған және протестантизмнің шетінде болған пентикостализм негізгі христиандықтың бір бөлігіне айналды. 2019 жылы Төртбұрышты шіркеуінің бүкіл әлем бойынша 7,9 миллионнан астам мүшесі бар екенін мәлімдеді.

Портреттер

Макферсон көптеген кітаптардың, фильмдердің, пьесалардың және телешоулардың тақырыбы немесе шабыт көзі болды. Патрик Янг пен Боб Эшлидің «AIMEE!» атты мюзиклі 1981 жылы Канадада қойылды. Кэти Ли Гиффорд, Дэвид Фридман және Дэвид Померанц «Scandalous: The Life and Trials of Aimee Semple McPherson» атты тарихи мюзиклдің авторлары болды, ол 2012 жылы Бродвейде Кэроли Кармеллоның Макферсон рөлінде ойнауымен қойылды. (Бұл мюзиклдің алғашқы нұсқасы «Аймиді құтқару» деп аталған). «An Evangelist Drowns» (2007) – Макферсонның өміріне негізделген, Чарли Чаплин мен Дэвид Хаттонмен болған қарым-қатынастардың қияли есептерін қамтитын бір актрисаның пьесасы. «Spit Shine Glisten» (2013) Макферсонның өміріне шала-шала негізделген, Калифорния өнер институтында (Валенсия, Санта-Кларита) қойылды. Роб Хартман, Лив Камминс және Скотт Киз жазған «Vanishing Point» мюзиклі евангелист Макферсон, әуеші Амелия Эрхарт және детектив жазушы Агата Кристидің өмірін өріп ұсынады. Ол 2010–2011 жылғы маусымда Питтсбургтегі Карнеги Меллон драма мектебінде көрсетілді. Макферсонның 1926 жылы жоғалуына байланысты оқиғалар туралы «The Disappearance of Aimee» (1976) телефильмінде Макферсон рөлін Фей Дунавей, ал оның анасын Бетт Дэвис сомдады. «Sister Aimee» (2019) фильмінде басты рөлді Эйми Харгривс ойнады, ол Макферсонның 1926 жылы жоғалуы туралы қияли әңгіме. 2020 жылы екі американдық телесериалда Макферсонның кейіпкерлері пайда болды: «Penny Dreadful: City of Angels» сериалындағы Молли Финнистер (Керри Бише) және «Perry Mason» сериалындағы Элис Маккиган (Татиана Маслани). Макферсонның үлгісімен жасалған кейіпкерлер: Синклер Льюистің «Эльмер Гантри» романындағы Шарон Фальконнер (фильмде Жан Симмонс ойнады), Натанаэль Уэсттің «The Day of the Locust» романындағы «Үлкен әпке» (фильмде Джеральдин Пейдж ойнады) және Уптон Синклердің «Oil!» романындағы Эли Уоткинс (романың бос бейімделуінде «There Will Be Blood» фильмінде Поль Дано сомдады). Эвелин Уоның «Vile Bodies» романындағы Миссис Мелроуз Эйп және Коул Портердің «Anything Goes» мюзикл комедиясындағы Рено Суини кейіптері Макферсонның жас әйелдер тобымен, олар оның діни шараларында «періштелерді» бейнелейтін саяхат ету әдетінен шабыттанды. Франк Капраның Барбара Стэнвик ойнаған «The Miracle Woman» (1931) фильмі Джон Миханның «Bless You, Sister» пьесасына негізделген, ол Макферсонның өмірінен шабыттанған деп хабарланады.

McPherson was the subject of or inspiration for numerous books, films, plays, and television shows. A musical titled AIMEE!, by Patrick Young and Bob Ashley, was produced in 1981 in Canada. Kathie Lee Gifford, David Friedman, and David Pomeranz, wrote the biographical musical Scandalous: The Life and Trials of Aimee Semple McPherson, which was produced on Broadway in 2012 starring Carolee Carmello as McPherson. (An earlier version of this musical was titled Saving Aimee.) An Evangelist Drowns (2007), a one woman play based on McPherson's life, includes fictionalized accounts of relationships with Charlie Chaplin and David Hutton. Spit Shine Glisten (2013), loosely based on the life of McPherson, was performed at the California Institute of the Arts in Valencia, Santa Clarita. The musical Vanishing Point, written by Rob Hartmann, Liv Cummins, and Scott Keys, intertwines the lives of evangelist McPherson, aviator Amelia Earhart, and mystery writer Agatha Christie. It was included in the 2010–2011 season at the Carnegie Mellon School of Drama in Pittsburgh. A television film about the events which surrounded McPherson's 1926 disappearance, The Disappearance of Aimee (1976), starred Faye Dunaway as McPherson and Bette Davis as her mother. The movie Sister Aimee (2019), starring Amy Hargreaves, is a fictional account of McPherson's 1926 disappearance. In 2020, two American television series featured characters based on McPherson: Sister Molly Finnister (Kerry Bishé) in Penny Dreadful: City of Angels and Sister Alice McKeegan (Tatiana Maslany) in Perry Mason. Characters who were modeled on McPherson included Sharon Falconer in Sinclair Lewis's novel Elmer Gantry (played by Jean Simmons in the film adaptation), faith healing evangelist Big Sister in Nathanael West's The Day of the Locust (played by Geraldine Page in the film adaptation) and corrupt small town minister Eli Watkins in Upton Sinclair's novel Oil! (portrayed by Paul Dano in the novel's loose adaptation There Will Be Blood). The characters of Mrs. Melrose Ape in Evelyn Waugh's novel Vile Bodies and Reno Sweeney in Cole Porter's musical comedy Anything Goes are inspired by McPherson's habit of traveling with a troupe of young women who would portray "angels" in her ministry events. Frank Capra's film The Miracle Woman (1931), starring Barbara Stanwyck, was based on John Meehan's play Bless You, Sister, which was reportedly inspired by McPherson's life.