Кіріспе
1570 жылғы папа Пий V-нің Англия королевасы Елизавета I-ді экскоммуникациялауы. "Жоғарыда билік ететін" (Regnans in Excelsis) – папа Пий V-нің 1570 жылғы 25 ақпанда шығарған папалық бұйрығы. Ол Англия королевасы Елизавета I-ді "Англияның жалған королевасы және қылмыстың құлы" деп атап, оны еретик деп жариялады және оның поддандыларын оған адалдықтан босатты, тіпті "оған ант бергендерді" де, оның бұйрықтарына бағынғандарды да қауымнан шығарды: "Біз барлық және жеке-жеке ақсүйектерді, поддандыларды, халықтарды және басқаларын оның бұйрықтарына, тапсырмаларына және заңдарына бағынуға батыл болмауға шақырамыз. Ал оған қарсы әрекет еткендерді де осыған ұқсас жазаға – қауымнан шығаруға іліктіреміз". Королева жасаған құқық бұзушылықтарының арасында: "Ол Англия ақсүйектерінен құралған патшалық кеңесін таратып, оның орнына еретиктер деп танылған қарапайым адамдарды тағайындады; католик дінін ұстанатындарды қысымға алды; жалған уағыздаушылар мен құдайсыздыққа шақыратын дін қызметкерлерін тағайындады; қажылық құрбандығын, дұғаларды, оразаларды, тағам таңдауды, бойдақ болуды және католик обрядтарын жойды; сондай-ақ, бүкіл елде еретик мазмұндағы кітаптарды таратуға және өзі ұстанатын, Кальвиннің ережелеріне сәйкес келетін, құдайсыздыққа шақыратын рәсімдер мен институттарды өз поддандыларының да ұстануына бұйрық берді". Сондай-ақ, 1569 жылғы маусымда басталган алғашқы Дезмонд көтерілісі де болды. Дезмонд көтерілісінің басты мақсаты – феодалдық ақсүйектердің Англия тағынан тәуелсіздігін сақтау болғанмен, Джеймс Фиц Морис Фицджеральд католик Еуропасынан қолдау іздеген кезде ол діни сипатқа ие болды. Бұл бұйрық Елизаветаны қауымнан шығарып, оның поддандыларын оған адалдықтан босатты. Оның бұйрықтарына бағынғандар да қауымнан шығарылды. Бұл бұйрықтың негізі – орта ғасырлық канонистер қалыптастырған папалық теократиялық теория. Пий ешқандай католик билеушілерімен кеңеспеді. Испанияның Филипп II және Киелі Рим императоры Максимилиан II оның бұл әдісімен келіспеді. Филипп бұл Англия католиктеріне қатысты тәртіпті күшейтеді деп ойлады. Эвелин Воудың айтуынша, бұл Елизавета сарайындағыларға Рим католиктерін қудалауға сылтау іздеуге ыңғайлы жағдай жасады, олар осы мүмкіндікті толыққанды пайдаланды. Бұл бұйрықтың шіркеу заңына енуі үшін оны жариялау қажет болды. Бұл логистикалық жұмыс Джон Фелтон сияқты адамдардың күшіне негізделді.
Regnans in Excelsis ("Reigning on High") is a papal bull that Pope Pius V issued on 25 February 1570. It excommunicated Queen Elizabeth I of England, referring to her as "the pretended Queen of England and the servant of crime", declared her a heretic, and released her subjects from allegiance to her, even those who had "sworn oaths to her", and excommunicated any who obeyed her orders: "We charge and command all and singular the nobles, subjects, peoples and others afore said that they do not dare obey her orders, mandates and laws. Those who shall act to the contrary we include in the like sentence of excommunication." Among the queen's offences, "She has removed the royal Council, composed of the nobility of England, and has filled it with obscure men, being heretics; oppressed the followers of the Catholic faith; instituted false preachers and ministers of impiety; abolished the sacrifice of the mass, prayers, fasts, choice of meats, celibacy, and Catholic ceremonies; and has ordered that books of manifestly heretical content be propounded to the whole realm and that impious rites and institutions after the rule of Calvin, entertained and observed by herself, be also observed by her subjects." and the first Desmond Rebellion in Ireland, which broke out in June 1569. Although the Desmond Rebellion's main goal was to preserve the independence of feudal lords from the English throne, it developed religious overtones as James FitzMaurice FitzGerald sought support from Catholic Europe. The bull declared Queen Elizabeth excommunicated and absolved her subjects from any allegiance to her. It also excommunicated any that obeyed her orders. Its argument drew on the hierocratic theory of the papacy established by medieval canonists. Pius did not consult any Catholic rulers. Both Philip II of Spain and the Holy Roman Emperor Maximilian II disagreed with his approach. Philip thought, correctly, that it would only harden the Crown's treatment of English Catholics. According to Evelyn Waugh, it provided a convenient pretext for those in Elizabeth's court, looking for an excuse to do so, to persecute Roman Catholics, and they took full advantage of it. To take effect in church law the bull had to be promulgated. This logistical effort relied on individuals such as John Felton.
Салдары
Бұл бұйрық ағылшын үкіметін иезуиттерге қарсы көбірек репрессивті шаралар қабылдауға итермеледі, олар Испания мен Рим папасының мүддесін қорғайды деп қорқытты. Осы реакцияның дұрыс екені көп ұзамай белгілі болды: 1571 жылы Пийдің үндейтін хаты Англияда жарияланды, бұл Ридолфи қастандығына түрткі болды, онда Норфолк герцогы королева Елизаветаны құлатуға немесе өлтіруге, Шотландия королевасы Мэриді таққа отырғызуға және содан кейін оған үйлену арқылы де-факто король болуға тиіс болды. Цюрихтің Генрих Буллингері 1571 жылы бұл бұйрықты сынады.
1580 жылдан 1584 жылға дейін тоқтатыла тұру
Иезуиттердің өтініші бойынша және Англиядағы католиктерге түсірілген қысымды жеңілдету мақсатында, 1580 жылы папа Григорий XIII католиктердің барлық азаматтық мәселелерде патшайымға сырттай бағыну керектігін түсіндіретін жарлық шығарды, оның құлатылуына ыңғайлы жағдай туғанша. Бұл туралы Англия мен Ирландиядағы католиктерге қаншалықты кеңінен жеткізілгені және түсінілгені белгісіз. Сол жылдың соңында папа Григорий Смервик қоршауымен аяқталған Екінші Десмонд көтерілісін қолдау үшін Ирландияға сәтсіз экспедиция ұйымдастырды, сондықтан бұл жарлықтың 1580 жылдың басында күшін жойғандығы туралы пікірге сенуге болмайды. Ағылшын-испан соғысы (1585–1604) басталғаннан кейін көп ұзамай, "иезуиттерге, семинариялық дін қызметкерлеріне және басқа да осы сияқты бағынбағандарға қарсы" ағылшын заңы қабылданды.
1588 жылы қайта жаңғыру
1588 жылы Папа Сикст V испандық Армаданы қолдау мақсатында, 1587 жылы Шотландия королевасы Мэриге жасалған король өлтіруі және бұрын тізімделген Католик шіркеуіне қарсы жасалған қылмыстар үшін королева Елизавета I-ге қарсы айыптау туралы салтанатты бұйрықты жаңартты. Испан Армадасының шапқынының қаупі кезінде Англиядағы католик тұрғындарының көп бөлігі адал болды және Уильям кардинал Аллен мен Роберт Персонс сияқты таққа нақты қауіп төндіргендер бұрыннан-ақ елден қуылған еді. Бұл бұйрық Англияда көп әсер етпесе де, халықтың көп бөлігі католик болған Елизаветаның Ирландия Корольдігінде жарылыс тудырды; Десмондтың 14-ші графы Джеральд Фицджеральд бұл бұйрықты Екінші Десмонд көтерілісін ақтау үшін пайдаланды. 1570 жылға дейін де бөліністер болған болатын, бірақ бұйрықтан кейін Дублиндегі шенеуніктер англикандық дінге көшті, ал Ирландия Парламенті 1613 жылға дейін католиктерден құралды.