Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мақтанышты төмендету
Abasement of pride
Кемсіту – бұл мақтаныштың төмендеуі, ол ұят сезімін тудырады немесе адамды мойынсұнуға, қанағатсыздыққа жеткізеді. Бұл әлеуметтік статусы күшпен немесе өз еркімен төмендеген адамның сезімі. Оны қорқыту, физикалық немесе психикалық зорлық-зомбылық, алдау арқылы немесе адамның әлеуметтік немесе заң бойынша қабылдауға болмайтын ісі анықталған жағдайда ұятқа салу арқылы тудыруға болады. Ал кішіпейілділік тек эгоны басып тастау үшін жеке іздеуге болатын нәрсе болса, кемсітуге әрқашан басқа адамдар қатысуы керек, тікелей немесе ерікті түрде болмаса да. Кемсіту қазіргі таңдағы белсенді зерттеу нысаны болып табылады және адамдар арасындағы маңызды әрі күрделі динамика ретінде қарастырылады, оның ішкі, тұлғааралық, институционалдық және халықаралық деңгейде салдары бар.
Humiliation is the abasement of pride, which creates mortification or leads to a state of being humbled or reduced to lowliness or submission. It is an emotion felt by a person whose social status, either by force or willingly, has just decreased. It can be brought about through intimidation, physical or mental mistreatment or trickery, or by embarrassment if a person is revealed to have committed a socially or legally unacceptable act. Whereas humility can be sought alone as a means to de emphasize the ego, humiliation must involve other person(s), though not necessarily directly or willingly. Humiliation is currently an active research topic, and is now seen as an important – and complex – core dynamic in human relationships, having implications at intrapersonal, interpersonal, institutional and international levels.
Психологиялық әсерлері
Ауыр қорлықтан зардап шеккен адам терең депрессияға, өзіне қол салу ниетіне және жарақаттан кейінгі стресс бұзылысы сияқты ауыр дауылды күйлерге ұшырауы мүмкін. Жұмыстан айырылу, жалғаншы деп айыпталу немесе әділсіз жала жабу арқылы беделден түсу адамдардың өз қауымдастықтарында қалыпты өмір сүруіне кедерілтеу жасайды. Қорланған адамдар кек алуға құмарланып, ашуланып, ал кейбіреулері өзін құндысыз, үмітсіз және көмекке мұқтаж сезінеді, әділдік орнатылмаса, өзіне қол салу туралы ойларға жетеді. Алайда, бұл жаңа көзқарастарға, қоғамдық белсенділікке және шеттетілген топтармен байланысқа әкелуі мүмкін. Ұят сезімі "қорлықтан туған ашуды" қоздырады, ол ішке қарай бұрылғанда әлеусіздік пен депрессияға, ал сыртқа қарай бұрылғанда паранойя, садистік мінез-құлық және кек алу армандарына апаруы мүмкін. Клейн мынадай түсіндіреді: "Егер ашу сыртқа бағытталса, өкінішке орай, ол қосымша құрбандарды жасайды, көбінесе кінәсіз адамдарды да қамтиды. Ал ішке бағытталса, туындаған өзіне деген жек көру сезімі құрбандарды өз қажеттіліктерін қанағаттандырудан, тіпті басқаларды сүюге және оларға қамқорлық жасауға қабілетсіз етеді." Мичиган университетінің зерттеушілері "ауыр сезімдерге жауап беретін мидың аймақтары, әлеуметтік қабылдамау сезімінен де белсенді болатынын" анықтады. Басқаша айтқанда, қорлық пен жалғыздық физикалық ауырсынудай сезіледі.
A person who suffers from severe humiliation could experience major depressions, suicidal states, and severe anxiety states such as post traumatic stress disorder. The loss of status, like losing a job or being labeled as a liar or discredited unfairly, could cause people inability to behave normally in their communities. Humiliated individuals could be provoked and crave for revenge, and some people could feel worthless, hopeless and helpless, creating suicidal thoughts if justice is not met. However, it also can lead to new insights, activism and a new kinship with marginalized groups. Feelings of humiliation can produce 'humiliated fury', which when turned inward can result in apathy and depression, and when turned outward can give rise to paranoia, sadistic behaviour and fantasies of revenge. Klein explains, "When it is outwardly directed, humiliated fury unfortunately creates additional victims, often including innocent bystanders. When it is inwardly directed, the resulting self hate renders victims incapable of meeting their own needs, let alone having energy available to love and care for others. A study by researchers at the University of Michigan revealed that "the same regions of the brain that become active in response to painful sensory experiences are activated during intense experiences of social rejection." In other words, humiliation and loneliness are experienced as intensely as physical pain.
Жазалау және тергеу әдістері
Бір адамның екінші адамды кемсітуі (әділетсіздік) көбінесе оған билік етудің тәсілі ретінде қолданылады және полиция, әскери немесе түрме жағдайында заңды тергеулерде немесе заңсыз азаптау кезінде қолданылатын қысым көрсетудің немесе зорлық-зомбылықтың кең таралған түрі болып табылады. Көптеген қазірде қолданылмайтын жазалар әдейі мазақтау үшін жасалған, мысалы, заң бұзушыларды қара маймен және қауырсынмен жабу, айыптау орындағына тігіп қою, "ұят белгісі" (стигма) ретінде "ескерту беру" және басқаларды қорқыту мақсатында. Кейбір амалдар, мысалы, қара маймен және қауырсынмен жабу, халықтың өздігінен әділет орнату құралына айналды. Англиядағы скиммингтон шерулері және қатал музыка (және олардың Еуропалық баламалары, мысалы, француздық Charivari) сияқты халықтық дәстүрлерде, құқық бұзушыларды кемсіту және оларды қоғамнан қуу үшін моральдық наразылықты ашық түрде көрсетуге болады. АҚШ-тың кейбір штаттары заң бұзушыларды ұятқа салу үшін олардың есімдерін және жасаған қылмыстарын жариялап көріп жатыр (мысалы, жыныстық қызмет көрсетуге шақыру немесе мас күйінде көлік жүргізу). 2010 жылы Қытайдың Донггуан және Гуандун қалаларында полиция ұсталған әйелдерді кемсіту мақсатында шеруге шығарғаны туралы хабарларға байланысты көпшілік наразылық туды. Ұлттық қоғамдық қауіпсіздік министрлігі жергілікті полицияны ескертіп, мұндай жазаларға жол берілмейтінін мәлімдеді.
Humiliating of one person by another (the humiliator) is often used as a way of asserting power over them, and is a common form of oppression or abuse used in a police, military, or prison context during legal interrogations or illegal torture sessions. Many now obsolete public punishments were deliberately designed to be humiliating, e. g. tarring and feathering lawbreakers, pillory, "mark of shame" (stigma) as a means of "making an example" of a person and presenting a deterrent to others. Some practices, such as tarring and feathering, became tools of unofficial mob justice. In folk customs such as the English skimmington rides and rough music (and their continental equivalents, such as the French Charivari), dramatic public demonstrations of moral disapproval were enacted to humiliate transgressors and drive them out of the community. Some U. S. states have experimented with humiliating or shaming lawbreakers by publishing their names and indicating their offense (e. g., with soliciting prostitutes or drinking and driving). In 2010, there was public outcry about reports showing police in Dongguan and Guangdong in China leading a parade of arrested prostitutes for the purpose of humiliating them. The national Ministry of Public Security reprimanded the local police and affirmed that such punishments are not allowed.
Адамның кең ауқымды көзқарасы
Дональд Клейн қорлауды "адам ісіндегі маңызды фактор, жеке және ұжымдық мінез-құлықты зерттеушілер түрлі себептермен назардан тыс қалдырған" деп сипаттады. Ол жеке адамдардың, топтардың, ұйымдардың және мемлекеттердің мінез-құлқына кең тараған, өте зиянды әсер етеді. Субъективті сезім болғанымен, қорлаудың барлық адамдарға ортақ бір жағы бар: "өзіңді кемсіз, өзіңді қалай сезінсең, содан да төмен сезіну".
Donald Klein described humiliation as "a powerful factor in human affairs that has, for a variety of reasons, been overlooked by students of individual and collective behavior. It is a pervasive and all too destructive influence in the behavior of individuals, groups, organizations, and nations." Though it is a subjective emotion, humiliation has a universal aspect which applies to all human beings: "it is the feeling of being put down, made to feel less than one feels oneself to be."