Кіріспе

Иісшіл иттің түрі

Кунхаунд, көнеше айтқанда кун иті – иісшіл иттердің бір түрі, иттің бір тобының мүшесі. Олар баджоқтарды аулау үшін, сондай-ақ жабайы шошқаларды, бобкаттарды, пумаларды және аюларды аулауға арналған американдық аң аулау итінің түрі. Кунхаундтың алты ерекше тұқымы бар.

Тарих

Колониялық кезеңде иттер Америка Құрама Штаттарына түлкі аулаудың танымал спорты үшін әкелінді. Англиядан, Ирландиядан және Франциядан түрлі тұқымдағы фоксхаундтар мен басқа да аң аулау иттері импортталды. Түлкі иттері американдық жануарларды аулауға қолайсыз болып шықты, себебі олар жерге жақын жасырынбай, керісінше, еншік, опоссум, бобкат және тіпті пума мен аю сияқты ағаштарға көтерілетін. Мұндай жағдайда иттер жиі шатасып, иіс жолын ұстай алмай, маңайында айнала бастайтын. Бұл аңшылар мен ит өсірушілердің ағашқа тіреп аулайтын иттерді дамытуына әкелді. Негізгі иттер өткір иіс сезу қабілеті, адамның бұйрығына қарамастан жануарды іздеуге қабілеттілігі және ең бастысы, жануарды жерде де, ағашқа шыққанда да ұстап жүру қабілеті бойынша таңдалды. Дұрыс жаттықтырылған жағдайда, кунхаундтар кез келген аңды жақсы аулай алады.

Ескерткіш

1937 жылы құрылған Key Underwood Coon Dog Memorial зираттары Алабама штатының Колберт округінде орналасқан. Ол ерекше түрде сертификатталған есексік итін (кунхаунд) жерлеу үшін пайдаланылады.

Денсаулық

Ракундарды аңғаруға жиі қолданылатын тұқым ретінде, куангундтар "куангунд парализіне" немесе дәлірек айтқанда, иттің жіті идиопатиялық полирадикулоневритіне (ACIP) ұшырайды. Бұл жағдай көбінесе иттің ракун сілекейімен, әдетте сызат немесе шағу арқылы қарым-қатынасқа түсуі нәтижесінде пайда болады, бірақ кейбір жағдайларда ракунға қатысы жоқ. Аты айтылғандай, кез келген ит тұқымы бұл ауруға шалдығуы мүмкін, бірақ оны көбінесе ракун аңшылық иттері ретінде қолдану себебімен куангундтармен байланыстырады. Ауру адамдардағы Гийен-Барре синдромымен салыстырылады, бұл аяқ бұлшық еттерінің прогрессивті атрофиясына әкеледі, алдымен артқы аяқтардан басталып, алға жылжып, кейбір жағдайларда тыныс алу бұлшық еттеріне де әсер етеді. 90 000 иттің медициналық жазбаларын зерттеу куангундтардың атопиялық/аллергиялық дерматитке бейім екенін көрсетті – 8,33% куангундтарда бұл жағдай кездеседі, ал аралас тұқымды иттің арасында бұл көрсеткіш 1,08% құрайды.