Теодахад (480-536) – остготтар патшасы, Амаласуинтамен бірге билеген, кейіннен жекелеген басшы. Тарихтан мәліметтер, өмірбаяны және билік етуі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
534-536 жылдар аралығында остготтар патшасы Теодахад, сондай-ақ Тиудахад (; 480 – желтоқсан 536) – 534 жылы өзінің туысы Амаласуинтамен бірге остготтар патшалығының бірлескен монархы, ал 1955 жылдың сәуірінен желтоқсанға дейін жалғыз билеуші болды. Теодорих Ұлының билігімен салыстырғанда, оның билеуі көбінесе сәтсіздікке ұшыраған деп есептеледі.
King of the Ostrogoths from 534 to 536
Theodahad, also known as Thiudahad (; 480 – December 536) was the co monarch of the Ostrogothic Kingdom with his cousin Amalasuintha in 534 and sole ruler from April 535 through December 536. Compared to the reign of Theodoric the Great, his reign is generally considered a failure.
Ерте өмір
480 жылы қазіргі Солтүстік Македониядағы Таурезиум қаласында дүниеге келген Теодахад, Теодорих Ұлының анасы Амалафрида арқылы туған немересі еді. Ол Амалафриданың бірінші күйеуінің ұлы болған болуы мүмкін, себебі оның екінші некесі шамамен 500 жылы болған. Оның әпкесі Амалаберга еді. Әкесінің кім екені белгісіз. Ол Теодорихпен бірге Италияға келген болуы мүмкін және таққа отырған кезде қарт болған. Массимилиано Витиелло "Теодахад" есімінің "халық" және "жанжал" сөздерінен құралғанын айтады. Жастығында Платон және басқа грек философтарын оқып, Италияның Тоскана айманында көптеген мүлікке ие болып, байлық жинады. Кейде осы жерлерді алу үшін зорлық қолданды. Прокопийдің жылнамаларында айтылғандай, сол кезде ұлының орнына билік жүргізіп отырған королева Амаласвинтаның Византия елшісін Римге және Равеннаға жіберуінен кейін, ол өзінің ұрлаған жерлері үшін азаматтарға өтемақы төлеуге мәжбүр болды. Амалсуинта Византия императоры Юстиниан I-ге өзінің билігін қолдауын сұрап, сонымен қатар өзінің туысы Теодахадтың және ол алған жерлерін византиялық ақсүйектерге, тіпті Юстинианның өзіне сатуға тырысқанын хабарлаған хаттар да жіберді. Оның әйелі, екі ұлы және бір қызы болды, олардың бірі – Теодегискл, ал қызы Теоденанте Прокопийдің еңбектерінде есімдері аталған.
Born in Tauresium in now North Macedonia around 480 C. E, Theodahad was a nephew of Theodoric the Great through his mother Amalafrida. He was probably the son of Amalafrida's first husband because her second marriage was in about 500 AD. His sister was Amalaberga. His father's identity remains unknown. He may have arrived in Italy with Theodoric and was elderly at the time of his accession. Massimiliano Vitiello states the name "Theodahad" is a compound of 'people' and 'conflict'. He studied Plato and other Greek philosophers during his early life and collected wealth by owning many properties in Tuscany, Italy. It was sometimes with the use of violent methods to acquire these lands. He was forced to pay back the citizens whose land he had stolen after and Byzantium envoy was sent to Rome, and Ravenna by Queen Amalaswintha who was still ruling in her son’s stead during this time according to the Chronicles of Procopius. Along with the letters Amalaswintha would write to the Byzantine Emperor Justinian I. Asking for his support for her rule and handling her cousin Theodahad and him trying to sell the land he had acquired to the Byzantine nobles and even Justinian himself. He is also had a wife, two sons, and a daughter, with one son Theodegisclus, and his daughter Theodenanthe being named in Procopius’s work.
Патша және таққа отырғызу
Теодахад Остготтар патшалығында ақсүйек отбасында дүниеге келсе де, Теодорик оны таққа мұрагер деп санамаған болуы мүмкін. Бұл пікірді тарихшылар мен Теодахадтың әскери тәжірибесінің болмауы қолдайды. Алғашқыда Прокопий мұны жала жабу деп есептеген, бірақ кейін тарихшылар оны растады. Оның туысы Амаласвинта ұлы Аталарик қайтыс болғаннан кейін он жыл патшалық құрды. Амаласвинтаның Византияға жақындығы мен әйел болғандықтан, Остготтар ақсүйектері оған қарсы шығып, оған қарсы күдікпен қарағандарды жазалады. Теодахадты өзімен бірге билеуші етпес бұрын, Амаласвинтаға адал болуға ант беруі және Константинопольдегі император Юстиниан I-ге үйленуі қажет болды. Амаласвинта туысының Тосканада жасаған ісінен кейін оның абыройын қайтаруды үміттенеді, Рим сенаторларынан Теодахадтың өткеніне қарамастан, оны мемлекетке гүлдену әкелуге көмектесетін дара қасиетті жер иесі ретінде қарауын сұрады. Бұл аралас нәтижелерге әкелді. Амаласвинта әйел болғандықтан және Константинопольмен байланысы болғандықтан қолдау таппады, ал Теодахад ақсүйектер арасында танымал болған жоқ. Амаласвинта оны таққа дайындауы керек еді, өйткені ол әкесі Теодориктан тақ мұрагері болатын жоқ. Теодахад Остготтар патшалығын басқаруға дайындау үшін ешқандай білім алмады.
While Theodahad was born into nobility in Ostrogothic Kingdom it could be he was never considered to be heir to the throne by Theodric. This is supported by historians and the way Theodahad had no experience on the battlefield, for a while this was considered slander by Procopius, but this has since been supported by historians. His cousin Amalaswintha had ruled for ten years in the place of her son Athalaric and after his death with Amalaswintha having a pro Byzantine view and her sex, she came under fire from many of the Nobility of the Ostrogoths and even had some executed for suspected plots against her before she had Theodahad be made her Co Monarch. Before being made co monarch Theodahad had to swear loyalty to Amalaswintha as well as marry into the line of succession and to the throne in Constantinople to Emperor Justinan I. Amalaswintha had hoped to redeem her cousin's name after what he had done in Tuscany, asking those in the senate in Rome to look beyond what Theodahad had done and to see him as a brilliant land owner who could help bring prosperity to the Kingdom. This had mixed results while Amalaswintha lacked support due to her sex and ties to Constantinople, Theodahad was unpopular among nobles. Amalaswintha would also have to prepare him for what the throne required, as he wasn’t indeed to inherit the throne from her father Theodric. Theodahad did not engage in any education that would have prepared him for the rule of the Ostrogothic Kingdom.