Кіріспе

Технологиялардың уақыт өте интеграциялануға бейімділігі. Технологиялық конвергенция – бастапқыда өзара байланысты емес технологиялардың дамуы мен жетілуі барысында тығыз интеграциялануы және тіпті бірігуіне бейімділік. Мысалы, сағаттар, телефондар, теледидар, компьютерлер және әлеуметтік желілер платформалары бастапқыда бөлек және көбінесе байланыссыз технологиялар ретінде пайда болды, бірақ қазірдің күні өзара байланысты телекоммуникация, медиа және технология саласына бірікті.

Анықтамалар

Конвергенция – бұл ортақ мақсат үшін білімді, құралдарды және адам қызметінің барлық қатысты әрекеттерін терең интеграциялау, соның арқасында қоғамға тиісті физикалық немесе әлеуметтік экожүйені өзгертуге қажетті жаңа сұрақтарға жауап беруге мүмкіндік туады. Мұндай экожүйедегі өзгерістер жаңа үрдістерді, жолдар мен мүмкіндіктерді ашады. Сиддхартха Менон конвергенцияны интеграция және цифрландыру деп түсіндіреді. Интеграция – телефон, деректерді тарату және ақпараттық технологиялар инфрақұрылымы сияқты әртүрлі медиа құралдардың бірыңғай, көп мақсатты желілік архитектуралық платформаға біріктірілу дәрежесін өлшейтін трансформация процесі. Цифрландыру физикалық инфрақұрылыммен емес, контентпен немесе медиамен анықталады. Ян ван Дейк цифрландырудың сигналдарды бірліктер мен нөлдерден тұратын байттарға бөлу екенін айтады. Блэкман (1998) конвергенцияны технологиялық қызметтер мен өнеркәсіптік құрылымдардың эволюциясындағы үрдіс ретінде анықтайды. Кейін конвергенция телекоммуникация, есептеу және хабар таратудың бірыңғай цифрлық бит ағынына бірігуі ретінде нақтырақ анықталады. Мюллер конвергенцияның барлық медиа түрлерін бір технологиямен – цифрлық компьютерлермен басып алу деген пікірге қарсы тұрады.

Цифрлық конвергенция

Цифрлық конвергенция – уақыт өте келе әртүрлі цифрлық инновациялар мен медианың ұқсас бола түсу тенденциясы. Ол қолжетімді құрылғылар мен контенттің, сондай-ақ индустрия қатысушыларының операциялары мен стратегияларының бірігуіне мүмкіндік береді. Осы технологиялық конвергенция цифрлық өнімдерді дамыту және оларды өндіретін компаниялардың өсу стратегиясы саласында, әсіресе жаңа мүмкіндіктерді тудырады. Бұл – орталық хабқа (мысалы, дербес компьютер немесе смарт-телевизор) қосылатын құрылғылар. Мұнда интернет, әсіресе өзара әрекеттесу құралдары мен әлеуметтік желілер арқылы, көлденең интеграция арқылы өнімдер мен қызметтердің ерекше комбинациясын жасау үшін делдалдық қызмет көрсетеді. Тағы бір мысал – әртүрлі типтегі цифрлық контенттің бірігуі. Siemens компаниясының бұрынғы технологиялық директоры Гарри Штрассердің айтуынша, «цифрлық конвергенция адамдардың өмір салты мен жұмыс стиліне маңызды әсер етеді».

Ұялы телефондар

Ұялы телефондардың мүмкіндіктері технологиялар бірігуімен өзгеріп отырады. Технологиялық прогресске байланысты, ұялы телефон енді тек телефон ғана емес: ол интернетке қосылу, бейне және MP3 ойнатқыштар, ойындар мен камераның да қызметін атқара алады. Олардың қолданыс аясы уақыт өте кеңейіп, басқа құрылғылардың орнын ішінара алмастырды. Мобильді біріктірілген құрылғы – бұл пернетақта, монитор және тышқан қосылғанда, стационарлық компьютер сияқты бағдарламаларды іске қоса алатын құрылғы. Біріктірілген операциялық жүйелерге Linux негізіндегі Ubuntu Touch, Plasma Mobile және PureOS жүйелері жатады. Бірігу дегеніміз – әртүрлі құрылғыларда бірдей қолданбаларды іске қосуға және смартфондар, теледидарлар және стационарлық компьютерлер сияқты әртүрлі құрылғыларға бірдей код базасын қолдана отырып, бір уақытта қолданбаларды жасау мүмкіндігі. (мысалы, Kirigami сияқты құралдармен жасалған түпкілікті қолданбалар) немесе Apache Cordova, Electron және Capacitor сияқты құралдарды пайдаланатын Quasar сияқты көп платформалық құралдарды қолдану арқылы пайдаланушылар базасын, әзірлеу жылдамдығы мен қарапайымдылығын арттырып, әзірлеу шығындарын төмендетуге болады.

Интернет

Интернет бастапқыда байланыс құралы ретінде пайдаланылса, қазір негізінен кеңжолақты қосылыс арқылы ақпарат пен қызметтерге оңай және жылдам қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұрын жаңалықтар мен ойын-сауық алу үшін теледидар, радио және газеттер қолданылса, бүгінде бұл үш медиа бірігіп, әлемнің кез келген жеріндегі адамдар жаңалықтар мен басқа да ақпаратты Интернеттен оқи және тыңдай алады. Интернет пен дәстүрлі теледидардың интеграциясы 2010 жылдары «Smart TV» (кейде «Қосылған теледидар» немесе «Гибридті теледидар» деп те аталады) арқылы кеңінен танымал болды (бірақ оны IPTV, Интернет-теледидар немесе Web TV-мен шатастырмау керек). «Smart TV» – бұл қазіргі заманғы теледидарлар мен приставкаларға Интернет пен Web 2.0 мүмкіндіктерін енгізу трендін, сондай-ақ компьютерлер мен осы теледидарлар немесе приставкалар арасындағы технологиялық конвергенцияны сипаттау үшін қолданылады. Бұл жаңа құрылғылар көбінесе онлайн интерактивті медиа, Интернет-теледидар, контент пен сұраныс бойынша трансляцияланатын медиаға баса назар береді, ал бұрынғы теледидарлар мен приставкалар сияқты дәстүрлі эфирлік хабар таратуға көңіл бөлмейді.

Әлеуметтік қозғалыстар

Әлеуметтік қозғалыстарды киберкеңістікке интеграциялау – бұл медиа конвергенциясы дәуірінде әлеуметтік қозғалыстар қолдана алатын әлеуетті стратегиялардың бірі. Интернеттің бейтараптығы мен аяқтан-аяққа (end-to-end) архитектурасының арқасында, Интернеттің билік құрылымы қолданбалар арасында дискриминацияны болдырмау үшін жасалған. Мексикалық Zapatistas қозғалысының жер құқықтары үшін күресі – ақпараттық дәуірдегі ең ықпалды жағдайлардың бірі болды; Мануэль Кастелс Zapatistas-ты "бірінші ақпараттық партизандық қозғалыс" деп анықтады. Zapatistas көтерілісін танымал баспасөз назардан тыс қалдырды. Zapatistas интернетті пайдаланып, халықтық, орталықтандырылмаған әлеуметтік қозғалысты құруға қол жеткізді. Кливердің байқаған "Zapatista әсері" әлемдік деңгейде әлеуметтік қозғалыстарды ұйымдастыруды жалғастыруда. Әртүрлі веб-сайттар арасындағы байланыстарды картаға түсіріп, желідегі маңызды түйіндік нүктелерді анықтауға бағытталған күрделі веб-метрикалық талдау, Zapatistas ісінің жүздеген жаһандық ҮЕҰ-ларды (Үкіметтік емес ұйымдарды) біріктіретінін көрсетеді. Zapatistas ұйымдастырған әлеуметтік қозғалыстың көп бөлігі, олардың күресін әсіресе жаһандық неолиберализмге қарсы бағыттайды. Сәтті әлеуметтік қозғалысқа онлайн қолдау ғана емес, көшедегі наразылық та қажет. Папик "Тек әлеуметтік желілер революция тудырмайды" деген мақаласында, әлеуметтік қозғалыстарда әлеуметтік желілерді пайдаланудың онлайн және офлайн жағдайларда жақсы ұйымдастырылуын қажет ететінін талқылайды.

Медиа

Медиа технологиялық конвергенция – технология өзгерген сайын әртүрлі технологиялық жүйелердің кейде ұқсас міндеттерді орындауға қарай даму тенденциясы. Бұл – Интернеттің дамуы мен танымалдылығының нәтижесінде пайда болған есептеу және басқа да ақпараттық технологиялардың, медиа мазмұнының, медиа компаниялардың және коммуникациялық желілердің, сондай-ақ цифрлық медиа кеңістігінде пайда болған қызметтердің, өнімдердің және сервистердің өзара байланысы. Жалпы, медиа конвергенциясы – ескі және жаңа медианың бірігуін білдіреді және оны өнім, жүйе немесе процесс ретінде қарастыруға болады. Дженкинс конвергенцияны «көптеген медиа платформаларындағы мазмұн ағыны, бірнеше медиа индустриялары арасындағы ынтымақтастық және олар іздеген ойын-сауық тәжірибесі үшін кез келген жерге баратын медиа аудиториясының көшпенді мінез-құлқы» деп айтады. Дженкинстің сөзіне сүйенсек, конвергенцияның бес саласы бар: технологиялық, экономикалық, әлеуметтік немесе органикалық, мәдени және жаһандық. Медиа конвергенциясы – технологиялық өзгеріс немесе технологиялық процесс ғана емес, сонымен қатар тұтынушыны жаңа ақпарат іздеуге ынталандыратын өндірістік, мәдени және әлеуметтік парадигмалардың өзгеруін қамтиды. Қарапайым тілмен айтқанда, конвергенция – жеке тұтынушылардың әлеуметтік деңгейде бір-бірімен өзара әрекеттесуі және әртүрлі медиа платформаларды пайдаланып жаңа тәжірибелер, жаңа медиа және контент құру, олар бізді әлеуметтік жағынан байланыстырады, тек басқа тұтынушылармен ғана емес, сонымен қатар медианың корпоративтік өндірушілерімен де, бұрын оңай қол жетімді болмаған жолдармен. Алайда, Лугмайр мен Дал Зотто медиа конвергенциясы технология, контент, тұтынушы, бизнес-модель және басқару деңгейінде жүзеге асады деп санайды. Олардың пікірінше, медиа конвергенциясы – эволюция мәселесі және конвергенция, дивергенция және бірге өмір сүрудің үштік құбылыстары арқылы сипатталуы мүмкін. Бүгінгі күнгі цифрлық медиа экожүйелері бір-бірімен қатар өмір сүреді, мысалы, мобильді қосымшалар дүкендері белгілі бір экожүйелерге жеткізушілерді бекітеді; кейбір технологиялық платформалар ортақ коммуникациялық протоколдарды пайдалану арқасында, мысалы, цифрлық теледидардағыдай, бір технологияға жақындасады; ал басқа медиалар дивергенцияға ұшырайды, мысалы, медиа контент ұсыныстары көбірек маманданып, нишалық медиаға орын береді. Медиа конвергенциясының көп деңгейлі процесімен БАҚ және коммуникация секторының әртүрлі салаларындағы бірнеше дамулар да тығыз байланысты, олар медиа деконвергенциясы терминімен де түйінделеді. Көптеген сарапшылар мұны айсбергтің ұшы деп санайды, өйткені бизнес, үкімет, өнер, журналистика, денсаулық сақтау және білім беру сияқты институционалдық қызмет пен әлеуметтік өмірдің барлық аспектілері ақпараттық және коммуникациялық технологиялардың өсіп келе жатқан желісі арқылы осы цифрлық медиа кеңістіктерінде көбірек жүзеге асырылуда. Бұл тақырыпқа сонымен қатар компьютерлік желілердің негізі де кіреді, онда көптеген әртүрлі операциялық жүйелер әртүрлі протоколдар арқылы қарым-қатынас жасай алады. VoIP, IPTV, Smart TV және басқалар сияқты конвергентті сервистер ескі технологияларды ығыстыруға бейім және осылайша нарықтарды бұзуы мүмкін. IP-ге негізделген конвергенция сөзсіз және нарықта жаңа сервистер мен жаңа сұранысқа әкеледі. Ескі технология жалпыға ортақ, IP-ге негізделген сервистерге қосылғанда, олар қолжетімділікке тәуелсіз немесе оған азырақ тәуелді болады. Ескі сервис қолжетімділікке тәуелді. Технологияның жетістіктері технологиялық конвергенцияға мүмкіндік береді, ол Рейнгольдтың пікірінше, «әлеуметтік жанама әсерлерді» өзгерте алады, өйткені «виртуалды, әлеуметтік және физикалық әлемдер соқтығысып, бірігіп, үйлестіріледі». 1980 жылдардың соңында CD-ROM-ның кең тарала бастаған кезінде цифрлық революция болатыны және ескі медиа жаңа медианың арқасында ығысып кететіні болжаған болатын. Телерадио хабарларын таратудың орнын Интернет алып жатыр, бұл бүкіл әлемдегі тұтынушыларға өздерінің сүйікті медиа контентіне бұрынғыдан да оңай және қол жетімді түрде қол жеткізуге мүмкіндік береді. Алайда, 90-шы жылдардың «дотком» бұрқағы кенеттен жарылып, осындай цифрлық революция туралы әңгімеге суық су құйды. Қазіргі қоғамда медиа конвергенциясы идеясы жаңа және қалыптасқан медиа компаниялар ойын-сауық индустриясының болашағын елестетуге тырысқан кезде қайтадан маңызды нәрсе ретінде пайда болды. Егер бұл революциялық цифрлық парадигмалық өзгеріс ескі медиа жаңа медиамен ауыстырылатынын болжаса, қазіргі кезде пайда болып келе жатқан конвергенция парадигмасы жаңа және ескі медиа бұрын болжалғаннан гөрі күрделірек әрекеттеседі деп ұсынады. Цифрлық революциядан кейін болған парадигмалық өзгеріс жаңа медианың барлық нәрсені өзгертетінін болжады. «Дотком» нарығы құлағанда, ештеңе өзгермегендей болып көрінуге бейімділік болды. Шындық ортасында жатты, өйткені қазіргі медиа ортасының көптеген аспектілерін ескеру қажет болды. Көптеген индустрия лидерлері медиа конвергенциясын бағдарсыз өзгеріс заманында түсініктілік табудың жолы ретінде қарастыруда. Осы тұрғыдан алғанда, медиа конвергенциясы теорияда жаңа мағынаға ие болатын ескі концепция. Медиа конвергенциясы шындығында технологиялық өзгеріс ғана емес. Ол индустриялар, технологиялар, аудиториялар, жанрлар және нарықтар арасындағы қатынастарды өзгертеді. Медиа конвергенциясы медиа индустрияларының жұмыс істеу рационалдығын және медиа тұтынушыларының жаңалықтар мен ойын-сауықтарды қабылдау жолын өзгертеді. Медиа конвергенциясы – нәтиже емес, процесс, сондықтан медиа ағынын басқаратын қара жәшік жоқ. Әртүрлі медиа арналарының көбеюі және жаңа телекоммуникациялық және есептеу технологияларының ұялдылығының артуы бізді медианың үнемі қоршап тұратын заманға енгізді. Медиа конвергенциясы медиа компанияларын маркетинг пен бағдарламалық шешімдерге әсер ететін тұтынушылардың көзқарасынан медиа туралы қалыптасқан көзқарастарды қайта қарауды талап етеді. Медиа өндірушілері жаңадан күш алған тұтынушыларға жауап беруі керек. Керісінше, аппараттық құралдар дивергенцияға ұшыраса, медиа контенті конвергенцияға ұшырағандай көрінеді. Медиа бірнеше формада контент ұсына алатын брендке айналды. Мұның екі мысалы – «Жұлдызды соғыстар» және «Матрица». Екеуі де фильм, бірақ сонымен қатар кітаптар, бейне ойындар, мультфильмдер және әрекеттік фигуралар. Брендинг жаңа идеяларды құрудың орнына бір концепцияны кеңейтуге ынталандырады. Контраст ретінде, аппараттық құралдар медиа конвергенциясына бейімделу үшін әртүрліленді. Аппараттық құралдар әр функцияға арналған болуы керек. Көптеген ғалымдар кросс-медиа ағынының үдеп бара жатыр деп сақса да, О'Доннелл, әсіресе фильмдер мен бейне ойындар арасында, медиа конвергенциясының сырттан қарағанда дұрыс түсінілмейтінін айтады. Медиа индустриясының конгломерациясы бір сюжетті әртүрлі медиада сатуды жалғастыруда. Мысалы, Бэтмен комикстерде, фильмдерде, анимеде және ойындарда бар. Алайда, әр медиада Бэтменнің бейнесін жасау үшін қажетті деректер әртүрлі авторлар тобымен жеке жасалады. Бір және сол кейіпкердің, бірдей визуализациялық эффектінің әртүрлі медиада қайталану себебі – медиа индустриясының оларды мүмкіндігінше ұқсас етуге тырысу синергиясы. Сонымен қатар, егер екі түрлі консоль үшін ойын жасалса, конвергенция болмайды. Екі консоль арасында ағын болмайды, өйткені индустрия үшін ойынды бастапқыдан жасау жылдам. Жаңа медиа журналистикасының ең қызықты формаларының бірі – виртуалды шындық. Reuters, ірі халықаралық жаңалықтар агенттігі, танымал онлайн виртуалды шындық ортасы Second Life-та жаңалықтар «аралы» құрды және штатқа алды. Кез келген адамға ашық Second Life миллиондаған азаматтар үшін тартымды 3D виртуалды шындыққа айналды, олар өздерінің аватарларын (өзінің виртуалды бейнелерін) құрып, жеке ұшудың мүмкін болатын, екіұшты эголар гүлдей алатын және нақты ақша табуға болатын өзгертілген күйде өмір сүреді (2008 жылдың 7 қаңтарындағы сағат 10:19-ға дейін аяқталған 24 сағат ішінде).

Тарих

Байланыс желілері әртүрлі ақпарат түрлерін тәуелсіз түрде тасымалдау үшін жасалған. Телевизия және радио сияқты ескі медиа – пассивті аудиторияға бағытталған хабар тарату желілері. Телекоммуникациялық технологиялардың конвергенциясы барлық түрдегі ақпаратты – дауыс, дерек және бейнелерді өңдеуге мүмкіндік береді. Телекоммуникация жетіспеушілік әлемінен, көрінетін шексіз мүмкіндіктерге толы әлемге айналды. Осының салдарынан аудиторияның өзара әрекеттесу мүмкіндігі пассивті аудиторияны белсенді аудиторияға айналдырады. Жаңа медиа компаниялары ескі медианың жаңа технологиялар орбитасына толыққанды сіңірілетінін мәлімдеді. Джордж Гилдер мұндай талаптарды жоққа шығарып, былай дейді: «Компьютер индустриясы телевизия индустриясымен, автомобиль атпен, телевизия никелодеонмен, мәтін өңдеу бағдарламасы теріс машинасымен, CAD бағдарламасы сызу тақтасымен, ал цифрлық үстелдік басылым Линотип машинасымен және баспа машинасымен конвергенция жасады». Гилдер компьютерлер бұқаралық мәдениетті өзгерту үшін емес, оны жою үшін келгенін сендіреді. Медиа компаниялары дотком көпіршесі жарылғаннан кейін медиа конвергенциясын өз күн тәртібіне қайта қойды. 1994 жылы Knight Ridder портативті журналдар, газеттер және кітаптар концепциясын жариялады: «Жаңалықтар корпорацияларында бұрын баспа газеттері, радио немесе теледидар үшін жазылған мазмұнды Интернетте көшіруге негізделген редакциялық модель енді жеткіліксіз екені анық болды». ХХ ғасырдың соңында цифрлық коммуникацияның дамуы медиа ұйымдарына (немесе жеке тұлғаларға) мәтін, аудио және бейне материалдарын бірдей сымдық, сымсыз немесе талшықты-оптикалық байланыс арқылы жеткізуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, бұл кейбір медиа ұйымдарын ақпаратты мультимедиалық түрде жеткізуді зерттеуге шабысдандырды. Зерттеуші Роджер Фидлер 1997 жылы шыққан осы аттас кітабында жаңалықтар медиасының осы цифрлық конвергенциясын «Медиаморфоз» деп атады. Бүгінде біз көп деңгейлі конвергентті медиа әлемінде қоршалғанбыз, онда барлық коммуникация және ақпарат түрлері технологиялардың тұрақты талаптарына бейімделу үшін үнемі өзгеріп отырады, «біздің бір-бірімізбен қарым-қатынас жасау, тұтыну, үйрену және өзара әрекеттесу жолымызды өзгертеді».

Ынтымақтастық мәдениеті

Генри Дженкинс конвергенция мәдениетін әртүрлі медиа платформаларындағы мазмұн ағыны, бірнеше медиа индустриясы арасындағы ынтымақтастық және көрермендердің олар іздейтін ойын-сауық тәжірибесі үшін кез келген жерге жүйелі түрде қоныс аудару мінез-құлқы деп анықтайды. Конвергенция мәдениеті трансмедиалық әңгімелеудің маңызды факторы болып табылады. Конвергенция мәдениеті көптеген медиа түрлерінен жаңа оқиғалар мен аргументтерді әкеледі. Дженкинс трансмедиалық әңгімелеуді "ойын-сауық тәжірибесін біріктіру және үйлестіру мақсатында, фикцияның ажырамас элементтері бірнеше тарату арналарында жүйелі түрде таратылатын" процесс деп сипаттайды. Идеалды жағдайда, әрбір медиа оқиғаның дамуына өзінің ерекше үлесін қосады. Мысалы, "Матрица" фильмі ретінде басталып, одан кейін екі бөлімі шығады, бірақ конвергенция мәдениетінде бұл формамен шектелмейді. Ол фильмдерде ғана емес, анимациялық қысқа фильмдерде, бейне ойындарда және комикстерде, яғни үш түрлі медиа платформасында айтылатын оқиғаға айналады. Интернетте оқиғаның кеңейіп келе жатқан канонын қадағалау үшін вики құрылады. Жарандық фильмдер, талқылау форумдары және әлеуметтік желілердегі беттер де пайда болып, "Матрицаны" әртүрлі онлайн платформаларға кеңейтеді. Конвергенция мәдениеті фильм ретінде басталғанды барлық медиа түрлеріне дейін кеңейтті. Берт зұлым (суреттер). Берт пен Бин Ладен 11 қыркүйекке дейін болған Америкаға қарсы наразылық акцияларын CNN жаңалықтарында көрсетті. Берт пен Бин Ладеннің байланысы Игнасионың фотошоп жобасына, ойын-сауық үшін жасалған сілтемеге апарады. Конвергенция мәдениеті – қатысу мәдениетінің бір бөлігі. Қарапайым адамдар енді көптеген медиа түрлерінде өздеріне қызық нәрселерге қол жеткізе алатынын ескеретін болсақ, олардың пікір білдіру мүмкіндігі де артады. Жарандар жаңа контент жасауға және таратуға қатыса алады. Кейбір компаниялар осы мүмкіндікті пайдаланып, әлеуметтік желілер мен YouTube сияқты ортақ пайдалану платформалары арқылы клиенттерінен кері байланыс іздейді. Маркетинг пен ойын-сауықтан басқа, конвергенция мәдениеті жаңалықтар мен ақпаратпен байланыс тәсілімізге де әсер етті. Біз радио, теледидар, газеттер және Интернет арқылы жаңалықтарды алуға мүмкіндік аламыз. Интернет көбірек адамдарға тәуелсіз хабар тарату арқылы жаңалықтарды жариялауға мүмкіндік береді, соның нәтижесінде көптеген перспективалар әртүрлі аймақтардағы адамдарға ұсынылып, қол жетімді болады. Конвергенция жаңалықтарды әлдеқайда кең ауқымда жинауға мүмкіндік береді. Мысалы, Абу-Грейбтегі азаптаудың суреттері түсірілді. Бұл суреттер таралып, ақырында Интернетке жарияланды. Бұл газеттерде, теледидарда және Интернетте жаңалықтардың жарылуына әкелді.

Құралдар

Кейбір медиа сарапшылары біздің барлық медиа мазмұнына бір құрылғы арқылы немесе "қара қораптан" қол жеткізе алатынымызды күтеді. Осыған байланысты, медиа бизнесінің қағидасы инвестиция салу және медиамен қамтамасыз ету үшін келесі "қара қорапты" анықтау болып табылады. Бұл бірқатар мәселелерге әкеліп соқты. Біріншіден, "қара қораптар" ойлап табылып, қолданудан шығарылғанда, адамдар әрбір міндетке арналған бір құрылғының орнына, бірнеше құрылғылармен қалады, олардың барлығы бірдей міндетті орындай алады. Мысалы, біреу компьютер мен ойын консоліне ие болуы мүмкін, нәтижесінде екі DVD ойнатқышына ие болады. Бұл "қара қорап" теориясының ұтымдылық мақсатына қайшы келеді және оның орнына үйлесімсіздік тудырады. Екіншіден, технологиялық конвергенция көбінесе тәжірибелік сипатқа ие. Бұл тұтынушылардың қосымша функциялары бар технологияларды иеленуіне әкелді, оларды пайдалану бір арнайы құрылғыдан гөрі қиын, тіпті мүмкін емес. Көптеген адамдар тамақ пісіру кезінде ғана немесе ас үйде теледидар көреді, бірақ микротолқынды пешті үй теледидары ретінде пайдаланбайды. Бұл мысалдар технологиялық конвергенцияның көп жағдайда қажетсіз немесе артық екенін көрсетеді. Сонымен қатар, тұтынушылар көбінесе өз қажеттіліктері үшін арнайы медиа құрылғысын пайдаланса да, олардың ағымдағы жағдайына сәйкес сол міндетті орындайтын басқа "қара қорап" құрылғыларын пайдалануға болады. 2002 жылғы Cheskin Research есебінде былай делінген: "Сіздің электрондық поштаға қажеттіліктеріңіз бен күтулеріңіз үйде, жұмыста, мектепте, сапарда, әуежайда және т.б. әртүрлі, ал бұл әртүрлі құрылғылар сіздің қайда екеніңізге байланысты мазмұнға қол жеткізу қажеттіліктеріңізге сәйкес жасалған". "Қара қораптардың" жасалуына қарамастан, барлық міндеттерді орындауға бағытталған, тенденция тұтынушының физикалық орналасуына сәйкес келетін құрылғыларды пайдалануға қарай бағытталған. Портативті технологияның өзгеруіне байланысты, конвергенция жоғары деңгейдегі мобильді құрылғыларда жүзеге асырылады. Олар мультимедиалық қызметтерді, GPS-ті, интернетке қол жеткізуді және ұялы байланысты бір құрылғыға біріктіреді, бұл "смартфон" деп аталатын құрылғының пайда болуын білдіреді, ол бірнеше құрылғыны алып жүру қажеттілігін жою үшін жасалған. Медиа конвергенциясы бірнеше өнімдердің бірігіп, олардың барлығының артықшылықтарын біріктіретін бір өнімді құру кезінде болады, бұл "қара қорап" деп те аталады. Генри Дженкинс ұсынған бір технология идеясы, барлық техникалық элементтерді бірге біріктіре алмаудың салдарынан, шындықтан алыс болғандықтан, қателік ретінде танылды. Мысалы, адамдар телефондарында электрондық пошта мен интернетке қол жеткізе алады, бірақ олар интернет пен электрондық пошта бар толыққанды компьютерлерді де қалайды. Мобильді телефондар жақсы мысал, өйткені олардың құрамында цифрлық камералар, MP3 ойнатқыштар, дауыс жазғыштар және басқа да құрылғылар бар. Тұтынушы үшін бұл аз орынға көбірек мүмкіндіктерді білдіреді, ал медиа компаниялары үшін бұл бәсекеге қабілетті болуды білдіреді. Дегенмен, конвергенцияның кемшіліктері де бар. Әсіресе бастапқы кезеңдерде, біріктірілген құрылғылар көбінесе олардың жеке бөліктеріне қарағанда аз функционалды және сенімді болады (мысалы, мобильді телефонның интернет-браузері кейбір веб-беттерді дұрыс көрсетпеуі мүмкін, өйткені ол кейбір көрсету әдістерін қолдамайды, мысалы, iPhone браузері Flash мазмұнын қолдамайды). Бір құрылғыдағы функциялар саны арта келе, оның бастапқы функцияларын орындау қабілеті төмендейді. Ренгольдтың айтуынша, технологиялық конвергенция "кейбір жағдайларда өмір мен бостандықты жақсартуға, ал басқаларында нашарлатуға" зор әлеуетке ие. Нақтырақ айтқанда, бұл бұрын бөлек болған медиа, мысалы, телефон және дерек байланысы, жалпы интерфейстерге біріктірілуін қамтиды, мысалы, көптеген смартфондар телефон соғу және интернетте іздеу мүмкіндіктерін ұсынады.

Хабарламалар

Комбинациялық қызметтерге SMS-ті дауыспен біріктіретіндер, мысалы, дауыстық SMS кіреді. Осы қызметтерді ұсынатындарға Bubble Motion, Jott, Kirusa және SpinVox жатады. Бірнеше операторлар SMS-ті мобильді жылдам хабар алмасу (MIM) және қолжетімділікпен біріктіретін қызметтерді іске қосты. Сондай-ақ, мәтіндік хабарламаларды кез келген стационарлық телефонға жіберуге мүмкіндік беретін қызмет бар, мұнда абоненттер стандартты тариф бойынша төлейді. Мәтіндік хабарламалар сөйлеу тіліне айналдырылады. Бұл қызмет Америкада кең таралған, себебі онда стационарлық және ұялы телефон нөмірлері ұқсас. Келіп түсетін SMS түрлі форматтарды (SMS, дауыс, MMS және т.б.) қабылдауға бейімделді. 2008 жылдың сәуір айында O2 UK SMS үшін қолданылатын бес таңбалы кодтарға дауыс функционалдығын қосып, дауыспен қосылған қысқа кодтарды іске қосты. Мұндай біріктіру медиакомпаниялар, телерадиокомпаниялар, кәсіпорындар, колл-орталықтар және көмек көрсету қызметтері үшін тұтынушылармен біркелкі байланыс стратегиясын әзірлеуге көмектеседі. SMS бүгінде өте танымал болғандықтан, тұтынушылармен байланыс құралы ретінде мәтіндік хабарламаларды қосу қажет болды. Дауыстық қоңыраулар және SMS үшін бөлек нөмірлерді пайдаланудан аулақ болу үшін екі форматты да қабылдайтын бір нөмірді пайдалану ыңғайлы. Яғни, тұтынушы бір нөмірге хабарлама жіберсе немесе қоңырау шалса, хабарламаның сөзсіз қабылданатынына сенімді бола алады.

Қозғалтқыш

"Мобильді қызмет көрсету" ұялы телефон қызметтерін сатып алу ғана емес, сонымен қатар дауыс, интернет, аудио және бейне сияқты барлық қызметтерге сымсыз қол жеткізу мүмкіндігін білдіреді. WiMAX және басқа да прогрессивті технологиялардың дамуы ақпаратты әртүрлі жылдамдықтармен, қашықтықтарда және тікелей көру сызығы болмаған жағдайларда сымсыз байланыс арқылы таратуға мүмкіндік береді.

Көп ойын

Multi play – бұл маркетингтік термин, ол әртүрлі телекоммуникациялық қызметтерді, мысалы, интернетке қол жеткізу, теледидар, телефон және ұялы телефон қызметтерін, дәстүрлі түрде тек бір немесе екі қызметті ұсынатын ұйымдар арқылы қамтамасыз етуді сипаттайды. Multi play – бұл жиынтық атау; әдетте, үш еселік ойын (дауыс, бейне және дерек) немесе төрт еселік ойын (дауыс, бейне, дерек және сымсыз) терминдері нақтырақ мағынаны білдіру үшін қолданылады. Дуальді ойын қызметі – екі қызметті ұсынуға арналған маркетингтік термин: телефон компаниялары үшін бұл бір кеңжолақты қосылым арқылы жоғары жылдамдықты интернет (цифрлық абоненттік желі) және телефон қызметі болуы мүмкін, ал кабельді теледидар компаниялары үшін – бір кеңжолақты қосылым арқылы жоғары жылдамдықты интернет (кабельді модем) және теледидар қызметі болуы мүмкін. Конвергенция негізгі коммуникациялық инфрақұрылымға да қатысты болуы мүмкін. Мысалы, үш еселік ойын қызметі, онда коммуникациялық қызметтер біріктіріліп, тұтынушыларға бір абоненттік төлем арқылы теледидар, интернет және телефонды сатып алуға мүмкіндік береді. Кеңжолақты кабельдік нарық өзгеріп келеді, өйткені төлемдік теледидар провайдерлері бұрын телекоммуникациялық кеңістік деп есептелген салаға белсенді түрде еніп жатыр. Сонымен қатар, тұтынушылар мен бизнес-клиенттердің күту деңгейі артып, олар контентке толы, көп функциялы құрылғылар, желілік өнімдер және конвергентті қызметтерді, соның ішінде сұраныс бойынша бейне, цифрлық теледидар, жоғары жылдамдықты интернет, VoIP және сымсыз қосымшаларды іздеп жүр. Бұл көптеген кеңжолақты компаниялар үшін жаңа аймақ. Төрт еселік ойын қызметі кеңжолақты интернетке қол жеткізу, теледидар және телефонның үш еселік ойын қызметін сымсыз қызметпен біріктіреді. Бұл қызметтер жиынтығы кейде әзіл-қалжыңмен "Фантастикалық төртеу" немесе "Үлкен жүлде" деп аталады. Төрт еселік ойынның маңызды аспектісі – ұзақ күткен кеңжолақты конвергенция ғана емес, сонымен қатар оған қатысатын ойыншылар. Олардың көптеген түрлері, бүгінде сымдар мен кабельдер арқылы бізге қосылатын ең ірі әлемдік қызмет провайдерлерінен бастап, ең кішкентай стартап провайдерлерге дейін қызығушылық танытуда. Мүмкіндіктер тартымды: үш ірі телекоммуникациялық қызмет – телефон, кабельді теледидар және сымсыз байланыс – өз салаларын біріктіруге мүмкіндік алады. Ұлыбританияда NTL: Telewest және Virgin Mobile компанияларының бірігуі нәтижесінде кабельді теледидар, кеңжолақты интернет, үй телефоны және ұялы телефон қызметтерін ұсынатын төрт еселік ойынды ұсынатын компания құрылды.

Үйдегі желі

ХХІ ғасырдың басында үй желілерінің (LAN) бірігуі үй маршрутизаторларын, сымсыз желіге қолжетімділік нүктелерін және DSL модемдерін осылайша жылдам біріктірді, тіпті пайдаланушылар өздерінің компьютерлерін интернет-провайдерге қосу үшін қолданған құрылмын анықтау қиын болды. Мұндай біріктірілген құрылғыны жалпы атау – тұрғын үй шлюзі.

VoIP желісі

АҚШ Федералды байланыс комиссиясы (FCC) VoIP (Интернет телефониясы) қалай реттелетінін анықтай алмай отыр, себебі конвергентті технология әлі де дамып, өзгерістерге ұшырауда. Оның өсуімен қатар, FCC телекоммуникация саласында бәсекелестікті ынталандыру мақсатында VoIP реттеуін енгізуге күдікпен қарауда. Жаңа конвергентті медианың дамуына байланысты телекоммуникациялық қызмет пен ақпараттық қызмет арасындағы шекара анық емес. Тарихи тұрғыдан алғанда, телекоммуникация мемлекеттік реттеуге бағынады. Калифорния штаты Интернет телефониясының артуына алаңдап, Универсалды қызмет қорына қаржыландыру тоқтатылуы мүмкін деп санайды. Кейбір штаттар осы жаңа технологияны бақылаудағы дәстүрлі рөлін сақтап қалуға тырысады. Meisel және Needles (2005) FCC, федералды соттар және штаттық реттеуші органдардың қолжетімді желіге қосылу үшін талап етілетін төлемдері Интернет телефониясы нарығының өсу қарқынына тікелей әсер ететінін көрсетеді. Бір жағынан, FCC VoIP ескі телекоммуникациядан өзгеше болғандықтан конвергентті технологияны реттеуге тартыншақ, әзірге заңнаманы құруға қажетті нақты модель жоқ. Екінші жағынан, реттеу қажет, себебі Интернет арқылы ұсынылатын қызметтер телекоммуникациялық қызметтерді жылдам алмастыруы мүмкін, бұл бүкіл экономикаға әсер етеді. Конвергенция кейбір телекоммуникациялық қызметтерді жіктеу туралы да көптеген пікірталастарды тудырды. Деректерді, дауысты және медиалық ақпаратты тарату арасындағы шекаралар нашарлағандықтан, реттеушілер телекоммуникация секторының конвергентті сегменттерін қалай жіктеу керектігін анықтауға міндетті. Дәстүрлі телекоммуникация реттеуі физикалық инфрақұрылымның, желілердің жұмысына және желіге қол жеткізуге бағытталған. Телекоммуникацияда мазмұн реттелмейді, себебі ол жеке құпия болып саналады. Ал кино және теледидар мазмұны бойынша реттеледі. Рейтинг жүйесі оның аудиторияға таралуын реттейді. Индустрия өзін-өзі реттеуді қолдайды. Bogle ағасы бүкіл индустрияны барлық жарнамаға 0,1 пайыздық салық төлеуге көндірді, ал алынған қаражаттар Жарияланым стандарттары органына билік беру үшін пайдаланылды, бұл үкіметті медиа индустриясында заң шығарудан алшақ ұстады. Жаңа медианы реттеудің алғышарттары, екі жақты коммуникация, ескі медиадан жаңа медиаға өтумен байланысты. Әрбір медианың өзіндік ерекшеліктері мен қасиеттері бар. Біріншіден, жаңа медиа – Интернет, дауыс, деректер және бейне сияқты барлық ақпарат түрлерін өңдейді. Екіншіден, радио және теледидар сияқты ескі медиаға қатысты реттеулер арналардың шешімділігіне баса назар аударды. Интернетке келсек, оның сыйымдылығы шексіз, себебі ол ұштан-ұшқа дейін жасалған. Үшіншіден, екі жақты коммуникация контент өндірушілер мен аудитория арасындағы өзара әрекеттесуді ынталандырады. Сондықтан, жіктеудің негізгі принципі – реттеу қажеттілігін нарықтың сәтсіздігі немесе қоғамдық мүдделер тұрғысынан қарастыру» (Blackman). Digital Millennium Copyright Act (Цифрлық мыңжылдық авторлық құқық туралы заң) цифрлық контент өндірушілері мен тұтынушыларын реттейді және қорғайды.

Тенденциялар

Желілік бейтараптық – маңызды мәселе. Ву мен Лессиг желілік бейтараптықтың екі себебін атап көрсетті: біріншіден, болашақтағы кемсіту қаупін жою арқылы, кеңжолақты қолданбаларды дамытуға инвестиция салуға адамдарды ынталандырады; екіншіден, желілік бейтараптық бәсекелестіктің әділдігін қамтамасыз етеді, яғни қолданбалардың желілік жағдайға тәуелді болмайтындығын. Бұл екі себеп FCC-нің кеңжолақты технологиялар мен қызметтерде инвестицияларды ынталандыру және инновацияны дамыту мақсатына сай келеді. Дерегуляциялау, жекешелендіру және либерализациялау шараларына қарамастан, инфрақұрылымдық бәсекелестіктің тиімді жүзеге асуына кедеріс келтіретін фактор болып қала берді. Ким және авторлар тобы IP технологиясы телефонды инфрақұрылымнан бөліп, Интернет-телефонияның осы процестің алға басушысы екенін айтады. Желілік бейтараптық әділ бәсекелестік үшін өте маңызды. Бұрынғы FCC төрағасы Майкл Коппс айтқандай: "Интернет бастапқыда, оны құрушылардың айтуынша, үкіметтің, корпорацияның немесе кез келген басқа да тұлғаның бақылауына жол бермеу үшін жасалған. Ол пайдаланушыларға, идеялар мен технологияларға қатысты кемсітушілікке қарсы күресу үшін құрылды". Осы себептерге байланысты, Шин реттеуші органның қолданба мен инфрақұрылымды бөлек реттеуі керек деген қорытындыға келді. Қабатты модельді алғаш рет Солум, Чуг, Сиккер және Накахата ұсынды. Сиккер, Варбах және Витт телекоммуникация индустриясын реттеу үшін қабатты модельді қолдауды жақтады, әсіресе қызметтердің бірігуімен байланысты. Көптеген зерттеушілердің әртүрлі ұсыныстары бар, бірақ олардың барлығы конвергентті технологияның пайда болуы ережелерге қиындықтар мен түсініксіздіктер туғызатынымен келіседі. Қабатты модель мыналардан тұрады:

Кіру қабаты – физикалық инфрақұрылым орналасқан жер: мыс сымдар, кабель немесе оптикалық талшықтар. Тасымалдау қабаты – қызметті ұсынатын провайдер. Қолданба қабаты – деректер мен пайдаланушылар арасындағы интерфейс. Мазмұн қабаты – пайдаланушылар көретін ақпарат. Қызмет көрсету секторында роботтарды қолдану өндірістегі роботтарды қолданудан әлдеқайда кем.