Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Эссекс" классындағы ұшақ тасымалдаушы кемесі

USS Shangri La (CV/CVA/CVS 38) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немесе одан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған 24 ұшақ тасымалдаушы кемесінің бірі. 1944 жылы қолданысқа енгізіліп, сол аттас мифтік жұмақтың құрметіне аталған "Шангри-Ла" екінші дүниежүзілік соғыста Тынық мұхиты операциялық аймағында бірнеше науқанға қатысып, екі шайқас жұлдызына ие болды. Көптеген әпке кемелері сияқты, ол соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай қызметтен босатылды, бірақ 1950 жылдардың басында модернизацияланып, қайта қолданысқа енгізіліп, шабуылдаушы кеме (CVA) ретінде қайта белгіленді. Ол бірнеше жыл бойы Тынық мұхиты мен Атлантика/Жер орталық теңізінде қызмет етті, ал карьерасының соңында суастына қарсы кеме (CVS) ретінде қайта белгіленді. Вьетнам соғысындағы қызметі үшін үш шайқас жұлдызына ие болды. "Шангри-Ла" 1971 жылы қызметтен босатылып, 1988 жылы металл тескісіне сатылды.

Атауы

Кемеге ат қою сол кездегі қалыпты практикадан түбегейлі өзгеше болды, онда әдетте әуе тасымалдағыштар шайқастар немесе бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелерінің құрметіне аталған. "Хорнет" әуе тасымалдағышынан сәуір айында жасалған "Дулиттл шабуылынан" кейін президент Рузвельт тілшінің сұрағына жауап беріп, шабуыл Джеймс Хилтонның "Жоғалған көкжиек" романындағы алыс, ойдан шығарылған "Шангри-Ла" жерінен жасалғанын айтты.

Құрылыс және іске қосу

Шангри-Ла "ұзын корпусты" Эссекс класындағы кемелердің бірі болды. Ол 1943 жылдың 15 қаңтарында Вирджиния штатындағы Портсмут қаласындағы Норфолк теңіз кеме жасаушылығында салынды және 1944 жылдың 24 ақпанында Жозефин Дулиттл (Жимми Дулиттлдің әйелі) спонсорлық етіп, суға жіберілді. "Шангри-Ла" кемесі 1944 жылдың 15 қыркүйегінде капитан Джеймс Д. Барнердің басқаруымен қолданысқа берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

"Шангри Ла" Норфолк портында күрделі жөндеу жұмыстарын аяқтағаннан кейін, 15 қыркүйек пен 21 желтоқсан аралығында 1944 жылы Тринидадқа сынақ сапары жасады. 1945 жылғы 17 қаңтарда ол Гэмптон-Роудстан шығып, "Гуам" үлкен крейсерімен және "Гарри Э. Хаббард" эсминецімен бірігіп Панамаға бет бұрды. Үш кеме 23 қаңтарда Панама каналы аймағындағы Кристобальға жетіп, келесі күні каналдан өтті. "Шангри Ла" 25 қаңтарда Балбоадан шығып, 4 ақпанда Сан-Диегоға жетті. Ол жерде Гавайиге баратын жолаушыларды, жүкті және қосымша ұшақтарды тиеп алып, 7 ақпанда жолға шықты. 15 ақпанда Перл-Харборға келгеннен кейін, ол екі ай бойы құрлықтағы Әскери-теңіз күштерінің ұшқыштарын авианосецке қонуға дайындады. Бұл, көлденең ұшу-қону жолағы бар операциялық АҚШ авианосеці болатын. Ол 1955 жылдың қалған бөлігінде флотының қарқынды жаттығуларын өткізді, содан кейін 1956 жылғы 5 қаңтарда Тынық мұхитының алыс шығысына аттанды. 1960 жылға дейін ол Сан-Диегодан шығып, Батыс Тынық мұхитында теңіз саяхаттарын жасады. 1960 жылғы 16 наурызда ол Сан-Диегодан жаңа порты – Флорида штатының Мейпорт қаласына қарай теңізге шықты. Ол Перудың Каллао, Чилидің Вальпараисо, Тринидадтың Порт-оф-Испания, Нью-Джерсидің Байонне және Вирджинияның Норфолк қалаларына тоқтағаннан кейін Мейпортқа келді. Кеменің корпусы қисайды. Авианосецте жарақат алғандар болған жоқ, ал тесік теңізде "Шеннода" жөндеу кемесінің экипажымен жылдам жабылған. Осы оқиғаның нәтижесінде "Шангри Ла" 1965 жылдың қысында және 1966 жылдың көктемінде Филадельфияда кең ауқымды жөндеуден өтті, содан кейін бұрынғы қызметін жалғастырды. 1969 жылғы 30 маусымда ол су астына қарсы күрес авианосеці (CVS 38) деп қайта классификацияланды. 2017 жылғы 6 қыркүйекте USS "Шангри Ла" кемесінің қоңырауы Джексонвилл университетінің NROTC ғимаратында тұрақты негізде көрсетілімге қойылды. Бұл қоңырауды 2017 жылдың маусым айында Флорида штатының Хадсон қаласынан шаруа егісінде тапқан. Ол USS "Шангри Ла" қайта қосылу тобына хабарлаған, олар қоңырауды жөндеп, NROTC бөлімшесіне беруге дайындады.