Кіріспе

Үзіліссіз ықтималдық үлестірімі

Ықтималдық теориясы мен статистикада Вейбулл үлестірімі '/w//aɪ//b//ʊ//l/ – үзіліссіз ықтималдық үлестірімі. Ол сәтсіздікке дейінгі уақыт немесе оқиғалар арасындағы уақыт сияқты, кездейсоқ шамалардың кең ауқымын модельдейді. Мысалдарға ең көп бір күндік жаңбыр мөлшері және пайдаланушының веб-бетте өткізген уақыты жатады. Бұл үлестірім швед математигі Валодди Вейбуллдің құрметіне аталған, ол оны 1939 жылы егжей-тегжейлі сипаттаған, бірақ оны алғаш Рене Морис Фреше анықтаған және алғаш рет бөлшектің мөлшерінің үлестірімін сипаттау үшін қолданған.

Тығыздық функциясы

Вейбулл таралымының тығыздық функциясының түрі k мәніне байланысты күрт өзгереді. 0 < k < 1 болғанда, x нөлге жоғарыдан жақындағанда тығыздық функциясы ∞-ге ұмтылады және қатаң түрде кемиді. k = 1 болғанда, x нөлге жоғарыдан жақындағанда тығыздық функциясы 1/λ-ға ұмтылады және қатаң түрде кемиді. k > 1 болғанда, x нөлге жоғарыдан жақындағанда тығыздық функциясы нөлге ұмтылады, максимумға дейін артады, содан кейін кемиді. Тығыздық функциясы 0 < k < 1 болса, x = 0 нүктесінде шексіз теріс еңіске ие, 1 < k < 2 болса, x = 0 нүктесінде шексіз оң еңіске ие, ал k > 2 болса, x = 0 нүктесінде еңіс нөлге тең. k = 1 болғанда тығыздық x = 0 нүктесінде шекті теріс еңіске ие. k = 2 болғанда тығыздық x = 0 нүктесінде шекті оң еңіске ие. k шексіздікке ұмтылғанда, Вейбулл таралымы x = λ орталығындағы Дирак дельта функциясына айналады. Сонымен қатар, асимметрия және вариация коэффициенті тек пішін параметріне ғана тәуелді. Вейбулл таралымының жалпылама түрі III типті гиперболалық таралым болып табылады.

Ең аз

Болсын – тәуелсіз және бірдей таратылған Weibull кездейсоқ шамалары, масштаб параметрі – және форма параметрі – болсын. Егер осы кездейсоқ шамалардың ең кішісі болса, онда берілген ықтималдықтың жиынтық үлестірімі келесідей беріледі:

Яғни, сондай-ақ Weibull таралымын қабылдайды, онда масштаб параметрі – және форма параметрі – болады.

Репараметризациялау амалдары

Кейбір оң және теріс емес сандарды қарастырайық, олардың бәрі де нөл емес, және болсын – сандарынан тәуелсіз алынған үлгілер. Сонда

.

Вейбулл графигін пайдаланатын ең кіші квадрат

Вейбулл таралымының деректерге сәйкестігін Вейбулл графигі арқылы визуально бағалауға болады. Вейбулл графигі – бұл Q–Q графигінің бір түріндегі ерекше осьтерде көрсетілген деректердің эмпирикалық жиынтық үлестіру функциясының графигі. Осьтердің мақсаты – жиынтық үлестіру функциясын сызықты түрге келтіру, яғни:

ол тура сызықтың стандартты түрінде көрінеді. Сондықтан, егер деректер Вейбулл таралымынан алынған болса, Вейбулл графигінде тура сызық болуы керек. Деректерден эмпирикалық үлестіру функциясын алудың әртүрлі тәсілдері бар: мысалы, әрбір нүкте үшін тік координатаны дерек нүктесінің орны (рангі) және дерек нүктелерінің жалпы саны арқылы анықтауға болады. Сызықтық регрессияны да деректердің сәйкестігін сандық бағалау және Вейбулл таралымының параметрлерін есептеу үшін қолдануға болады. Градиент пішін параметрін тура көрсетеді, ал масштаб параметрін де анықтауға болады.