Кіріспе

Тепе-теңдік пен ептілік көрсетулері

Акробатика – адамның тепе-теңдігі, ептілігі және қимыл-қозғалысын үйлестіру қабілеттерін көрсететін өнер. Акробатикалық дағдылар өнер, спорттық жарыстар мен жекпе-жекте қолданылады. Акробатикалық дағдыларды кеңінен пайдалану акро-би, цирк, гимнастика және фрираннингте жиі кездеседі, сондай-ақ балет, слаклайн және суға секіру сияқты басқа да спорттық іс-шараларда да қолданылады. Акробатика көбінесе адам денесінің мүмкіндіктерімен байланысты болғанымен, бұл термин басқа да өнер түрлерін, мысалы, әуе акробатикасын сипаттау үшін де қолданылады.

Тарих

Акробатика дәстүрлері көптеген мәдениеттерде кездеседі және мұндай дәстүрлердің ең ертесі мыңдаған жылдар бұрын пайда болғанына дәлелдер бар. Мысалы, б.з.д. 2000 жылға жататын миной өнерінде бұқаның арқасында акробатикалық тәсілдер бейнеленген. Ежелгі гректер акробатикамен айналысқан, ал Еуропаның орта ғасырлардағы сарайларындағы жоғары сыныптық көрсетулерде көбінесе жонглерлік өнермен бірге акробатикалық қойылымдар да болған. Қытайда акробатика Тан әулетінен (б.з.д. 203 жыл) бері мәдениеттің бір бөлігі болып келеді. Акробатика ауылдық егін жинау тойларының құрамында болған. Тан дәуірінде акробатика, Еуропаның орта ғасырлардағы акробатикасы сияқты, дамыды, VII-X ғасырлардағы сарайлық көрсетулер осы өнердің басым бөлігін құрады. Акробатика қазіргі заманғы қытайлық көп түрлі өнердің маңызды бөлігі болып табылады. Бұл термин бастапқыда тартымды жүруге қатысты болса да, 19 ғасырда цирк өнерін қоса алғанда, өнердің бір түрі ретінде де қолданыла бастады. 19 ғасырдың соңында құлау және басқа акробатикалық және гимнастикалық жаттығулар Еуропада бәсекелестік спорт түріне айналды. Акробатика көбінесе бейнелеу өнерінде тақырып ретінде пайдаланылған. Мысалы, Импрессионист Пьер Огюст Ренуардың "Фернандо циркіндегі акробаттар" (Франсиска және Анжелина Вартенберг) картинасында екі неміс акробат әйел бейнеленген, Пабло Пикассоның 1905 жылғы "Акробат және жас Арлекин" және Виктор Васнецовтың "Париж маңындағы акробаттар" картиналары да осы санатқа жатады.

Акробаланс

Акробаланс – жұптарда немесе топтарда орындалатын тепе-теңдік, көтерулер және түрлі пішіндер жасауды қамтитын едендегі акробатикалық өнер.

Акро биі

Акро би – классикалық би техникасымен нақты акробатикалық элементтерді үйлестіретін би стилі.

Аэрофоны

Әуедегі акробатика – бұл аспапқа ілініп, әуеде орындалатын акробатикалық қимылдар.

Трапеция

Трапеция – арқандармен немесе металл таспалармен тіреліп тұрған қысқа көлденең таған. Трапециямен жасалатын әрекеттер статикалық, айналмалы (бір нүктеден ілінген), серпитін немесе ұшып тұратын болуы мүмкін, сондай-ақ олар жеке, жұп, үш немесе топтық нөмір ретінде орындалуы мүмкін. Ол көбінесе циркпен байланыстырылады. Сым арқанмен жүруге ұқсас дағдылардың ішінде бос сым арқанмен жүру және слаклайн дағдылары бар.

Құлап түсіп

Тэмблинг – бүкіл денемен орындалатын домалақтар, бұрылыстар, айналымдар және басқа да айналу қозғалыстарын қамтитын акробатикалық шеберлік. Оның тамыры ежелгі Қытай, ежелгі Грекия және ежелгі Египетке дейін жетеді. Тэмблинг орта ғасырларда, содан кейін цирктер мен театрларда дамып, жарыс спортына айналды.