Кіріспе
Лаертес /l/ eɪ/'/ɜr/t/iː/z/ – Уильям Шекспирдің "Гамлет" пьесасындағы кейіпкер. Лаерт – Полонийдің ұлы және Офелияның бауыры. Соңғы сахнада ол әкесі мен қарындасының өлімінен кек алу үшін, Хамлетті уланған қылышпен жаралайды, осы жарадан Хамлет қайтыс болады. Өзі де сол удан көз жұмғанда, Клавдий патшаны кінәлі екенін айтады. Лаерт кейіпкерін Шекспир жасаған деп саналады, себебі пьесаның белгілі көздерінде осыған ұқсас кейіпкер жоқ. Оның аты Гомердің "Одиссея" дастанындағы Одиссейдің әкесі Лэртстен алынған.
Laertes /l//eɪ/'/ɜr//t//iː//z/ is a character in William Shakespeare's play Hamlet. Laertes is the son of Polonius and the brother of Ophelia. In the final scene, he mortally stabs Hamlet with a poison tipped sword to avenge the deaths of his father and sister, for which he blamed Hamlet. While dying of the same poison, he implicates King Claudius. The Laertes character is thought to be originated by Shakespeare, as there is no equivalent character in any of the known sources for the play. His name is taken from Laërtes, father of Odysseus in Homer's Odyssey.
Пьесадағы рөлі
Бірінші актіде Лаерт Офелияны Гамлеттің романтикалық құштарлығынан сақтандырып, Гамлеттің оған деген ықыласы тез суығатынын, ал кімге үйленетінін Гамлеттің емес, корольдің шешетінін айтады. Лаерт Даниядан Францияға қайту алдында (Данияға Клавдий патшаның тәж кигізу салтанатына қатысу үшін ғана оралған), әкесі Полоний оған Францияда жақсы мінез-құлық танытуын өсиеттейді. Лаерт кеткен соң Гамлет Гертруданың бөлмесінде Полонийді өлтіреді (3-акт). Әкесінің қазасы туралы хабар алған Лаерт Данияға қайта оралып, қамалға шабуыл жасауға халықты көтеріп жетектейді (4-акт). Лаерт корольге қарсы шығып, Полонийдің өліміне оны кінәлі деп айыптайды. Король оған кімнің нағыз қылмыскер екенін түсіндіріп, Лаертті Гамлетті өлтіріп, Полонийдің қанының құнын алуға жетелейді. Офелия ақыл-есінен айырылған күйде пайда болғанда Лаерт өкінішпен, егер ол ақылды болса, оны кек алуға көндіре алмас еді дейді. Кейін Лаерт оның қайтысы туралы естіп біледі. Ол өзен үстіндегі егіздің бұтағына шығып, бір тармағы сынғанда суға құлайды. Өзін құтқара алмаған ол суға батып қайтыс болады. Әпкесінің өлімі Лаерттің Гамлетті өлтіруге деген ниетін нығайтады. 5-актта Офелияның жерлеу рәсімінде Лаерт әпкесіне қадірлі христиандық дәстүр бойынша жерлеу рәсімі өткізілмеуіне қырылдап сұрақ қойып, оның тазалығына күмән келтірген дін қызметкерін жазалайды. Ол оның қабіріне секіріп, өзін де бірге жерлеуді өтінеді. Бұрын алыстан бақылап тұрған Гамлет алға шығып, Офелияның қабіріне өзі де секіреді. Лаерт Гамлетке шабуыл жасағанда, корольдің бұйрығымен оларды ұрысқа бармау үшін тоқтатып, бөліп тастайды. Келесі сахнада (5-акт, 2-сахна) Клавдий патша Гамлет пен Лаерт арасында қылышпен сайыс ұйымдастырады. Лаерт өткір, уланған қылышын, емес, соққысынан жұмсартылған (дөңгелектелген) қылышты пайдаланады. Король резервтік шара ретінде уланған ішімдік дайындайды. Сайсыс басталғанға дейін Гамлет Лаерттен өзіне жасаған зұлымдықтары үшін кешірім сұрайды. Лаерт кешірімді қабылдағандай болып, Гамлетті өлтіру жоспарын іске асырады (бірақ Гертруда уланған ішімдікті ішкеннен кейін, ол өзінің ар-ожданына қиналып, қиналып жүргенін білдіреді). Соңында Гамлет уланған қылыштан жара алады. Содан кейін, шайқаста қылыштар ауысып кетеді. Гамлет Лаертті өзінің уланған қылышымен жаралайды, содан кейін Лаерт те құлайды. Тек сонда ғана ол өзінің кінәлі екенін сезінеді, себебі ол Острикке өзінің сатқындығы үшін «әділетті түрде өлтірілгенін» айтады. Өлім аузында жатқанда Лаерт шындықты мойындайды және бұл Клавдийдің жоспары екенін жариялайды; бұл Гамлеттің Клавдийді өлтіруіне себеп болады. Лаерт Гамлеттен кешірім сұрап, егер Гамлет оны кешірсе, өзінің және әкесінің өлімінен босатады. Гамлет оны кешіреді, бірақ Лаерттен кейін көп ұзамай қайтыс болады. Лаертке басқа кейіпкерлердің көзқарасы әртүрлі. Полоний ұлының мінез-құлқына бақылау жасау үшін Францияға құпия агентін жіберуге мәжбүр болады. Офелия оған екі жүзді болмауды айтады (Гамлетпен жақсы қарым-қатынас жасауды өсиеттегенімен, Францияда өзі арамдыққа салынады). Гамлет бастапқыда Лаерттің өзіне деген жеккөрушілігін түсінбейді, бірақ кейін Лаерттің іс-әрекеттерінде өзінің себебін көретінін мойындайды.
Портретті бейнелеу
Лаэрт кейіпкерге адал және тұрақты мінез беру үшін көбінесе сырттай қарапайым актерлермен сомдалады. Оны Теренс Морган (1948), Джон Каллум (1964), Николас Джонс (1970), Натаниел Паркер (1990), Хью Бонневилл (1992 RSC қойылымы), Майкл Малони (1996), Лив Шрайбер (2000), Эдвард Беннет (2009 RSC), Кобна Холдбрук Смит (2015), Люк Томпсон (2017) және Том Фелтон (2018) бейнелеген.