Кіріспе

Ұлы Ескендірдің ұлы (б.з.д. 327–309 жж.) Македониялық Геракл (Ἡρακλῆς; шамамен б.з.д. 327 – 309 жж.) – Фригия сатрапы Артабаздың қызы Барсиннен туған Ұлы Ескендірдің заңды емес ұлы деп есептеледі. Геракл грек мифологиясындағы осы атпен белгілі батырдың құрметіне аталған, және Аргеад әулеті осы батырдан тараған деп санайтын.

Тарих

Гераклдың Александрдың ұлы болғаны немесе болмағаны нақты анықталмайды. Ежелгі дереккөздердің ішінде Плутарх және Юстин Барсина мен Геракл туралы айтады, бірақ Ариан Александрдың «Анабазисінде» екеуін де есімдерімен атамайды. Плутарх Александрдың Барсинаны сүйіктісі ретінде алғанын, бірақ оны Парменион ұсынған деген күмәнді негізде алғанын айтады (оның және Александрдың арасындағы көптеген келіспеушіліктеріне және Александрдың оның пікірін сыйламауына қарамастан). Барсина туралы Мэри Рено былай дейді:

Оның жорығында осындай әйелдің болғаны туралы ешқандай жазба жоқ; сондай-ақ, оның немесе оның қуатты туыстарының оған бала туғанын айтқан жоқ. Дегенмен, Александрдың өлімінен кейін он екі жыл өткен соң, он жеті жастағы ұл дүниеге келді, яғни Дамаскіде [Александр мен Барсина алғаш кездескен жер] туылған бес жылдан кейін, оның ұлы деп есептелді, «Пергамонда тәрбиеленген»; мұрагерлік соғыстарындағы талапкер және қысқа ғұмырлы, Александрға физикалық ұқсастығы үшін таңдалған қуыршақ. Егер Геракл Александрдың заңды емес баласы болса, онда ол, Александрдың қайтыс болған кездегі жалғыз тірі ұлы ретінде, неліктен бірден мұрагерлік дауларына тартылмады және неге ол Александрдың әкесі Филиптің ұлы, Филип Архидейдің пайдасына өткізілді – Гераклтан гөрі алыс туыс? Рено Барсинамен болған махаббат оқиғасы Гераклдың тегін растау үшін кейіннен ойлап табылғанын қорытындылайды. Александрдың өлімінен кейін Барсинаның күйеу баласы Неарх Гераклдың мұрагерлік құқығын қорғауға тырысты, бірақ сәтті болмады. Қалай болғанда да, Геракл Александр IV-тің б.з.д. 310 немесе 309 жылдары Кассандрдың қолынан өлгеніне дейін беймәлім өмір сүрді. Осы кезде Кассандрдың орнына келген Македонияның регенті Полиперхон, алдындағы алты жыл бойы із-түссіз жоғалған, Гераклді Александрдың нағыз мұрагері деп жариялап, әскер құра бастады. Соғысудың орнына Кассандр Полиперхонмен келіссөздер жүргізді. Полиперхонға жұмыссыздық пен көптеген таланттар сияқты түрлі паралар ұсынып, Кассандр оны Гераклді өлтіруге көндірді, ал Полиперхон тағы да беймәлімдікке кетті.