Кіріспе

Вестминстер және басқа парламенттік жүйелерде backbencher – парламент мүшесі (депутат) немесе үкіметтік қызмет атқаратын лауазымға ие емес, сондай-ақ оппозицияның алдыңғы қатардағы өкілі емес, қарапайым "қатардағы мүше". Бұл термин 1855 жылдан бері қолданылып келеді. Терминнің пайда болуы олардың Ұлыбритания парламентінің палатасында алдыңғы қатарда отыратын депутаттардың артында физикалық жағынан орналасуымен байланысты. Backbencher – әлі жоғары лауазымға тағайындалмаған жаңа депутат, үкіметтен шеттетілген тәжірибелі саясаткер, қандай да бір себеппен үкіметке немесе оппозицияға таңдалмаған адам (көлеңкелі кабинет болған жағдайда) немесе назар ошағында болмай, жасырын ықпал етуді қалайтын тұлға болуы мүмкін. Көптеген парламенттік жүйелерде жеке backbencher-лердің үкімет саясатына әсер етуге мүмкіндігі шектеулі. Алайда, олар заң шығарушы органның жұмысында маңызды рөл атқарады, мысалы, парламенттік комитеттерде отырып, заңдарды жан-жақты қарастырады және палата отырысында мүмкін болмаған деңгейде парламенттік жұмыстың егжей-тегжейлі талқысын жүргізеді. Сонымен қатар, backbencher-лер әдетте үкіметтік депутаттардың көп бөлігін құрайды – тіпті кейбір парламенттік жүйелерде (мысалы, министрлер бір уақытта депутат бола алмайтын жүйелерде) олардың барлығын қамтиды. Олардың жиынтығы кейде үлкен күшке ие болады, әсіресе үкімет саясаты халыққа ұнамайтын немесе басқарушы партия немесе коалиция ішінде келіспеушіліктер туған жағдайда. Аз көпшілікке ие партиядағы үкіметтік backbencher-лер айтарлықтай ықпалға ие. Кейбір заң шығарушы жиналыстарда палатаның артқы қатарында отыру міндетті түрде маңызды емес рөлмен байланысты емес. Швейцарияда жоғары лауазымды тұлғалар артқы қатарда отырып, айналадағы жағдайды жақсырақ көруге және пленарлық отырыстан тыс пікірталас үшін есіктерге жақын болуға мүмкіндік алады. Германияда партия басшылары алдыңғы қатарда отырады, бірақ басқа жоғары лауазымды тұлғалар үшін белгілі бір орын қарастырылмаған. Сондықтан "backbenchers" термині ("Hinterbänkler") олардың отырған орнына қарамастан, көп ықпалы жоқ, танылмаған депутаттарды білдіреді. Бастапқыда, жетекшілер үшін алдыңғы қатарлардың маңыздылығы акустиканың микрофондар пайда болғанға дейін жеткіліксіз болғандығымен байланысты болды. Белгілі саяси тұлғалар да backbencher рөлін атқара алады, мысалы, Аун Сан Су Чжи: Мьянмадағы әскери билікке қарсы оппозицияның көшбасшысы 2012 жылы алғаш рет депутат болып сайланды, бірақ заң шығару қызметіне маргіналды қатысты. "Backbencher" термині АҚШ Конгресі сияқты парламенттік емес жүйелерде де қолданылады. Президенттік жүйелердегі заң шығарушы органдар Вестминстер жүйесінің алдыңғы және артқы қатарларға бөлінуіне ұқсамайды, бірақ бұл термин партиялық басшылыққа кірмейтін жас немесе тәжірибесіз заң шығарушыларды белгілеу үшін қолданылады.

Ұлыбритания

Ең маңызды рөл – сайлау округінің өкілі болу; сайлаушылар өздерінің депутаттарына парламентте өкілдік етуге және олардың мәселелерін тыңдауға үлкен сенім артады, тіпті олар сол депутатқа дауыс бергенімен-бермегенімен байланысты емес. Сайлаушылар өз депутаттарына электрондық хат жіберіп, кездесіп, үкіметтің тыңдауына тиіс деп санайтын мәселелерді көтере алады. Артқы қатардағы депутаттардың премьер-министр сағатында премьер-министрге сайлаушылардың алаңдаушылықтарын тікелей жеткізуге мүмкіндігі бар. Артқы қатардағы депутаттардың күн тәртібін бекітудегі бейресми билігі бар, олар оппозиция күнінің пікірталастары, жеке мүшелердің заң жобалары және премьер-министр сағаты арқылы үкімет үшін қиын жағдай тудыратын мәселелерді парламенттік күн тәртібіне қоюға қабілетті. Ұлыбританиядағы Райт комитеті жүргізген реформалар артқы қатардағы депутаттардың комитеттердегі билігін арттырып, Парламентке өз күн тәртібін бақылауға көбірек мүмкіндік берді және комитеттердегі артқы қатардағы депутаттардың мүшелігін едәуір арттырды. Бұған қоса, 2010 жылы партиялық қолдаумен Палатаның артқы қатардағы депутаттар іс-қимыл комитеті құрылды. Ол үкімет уақытында талқыланбауы мүмкін мәселелерді талқылайды, және әр шешім ресми түрде дауысқа салынады. 2010 жылғы коалициялық үкіметтің соңына қарай ол тұтқындардың дауыс беру құқығынан бастап Хиллсборо трагедиясына дейін 300-ге жуық пікірталас өткізді. Сонымен қатар, олар жоғарыда айтылғандай, комитет мүшесі ретінде де ықпал етеді, мұндай комитеттер артқы қатардағы депутаттарға заң шығару процесінде өз даусын естіртуге тамаша мүмкіндік береді. Егер олар осы іс-шараларға қатыспаса, заң шығару процесіне тікелей араласу және өз пікірін білдіру олар үшін қиынға соғады.