Кіріспе

Британдық монета, 1887–1890 жылдар аралығында соғылған.

Юбилейлік монеталар, оның ішінде қос флорин және тәж 1887 жылғы маусымда шығарылды, ал ресми түрде 21 маусымға белгіленді – бұл күн патшайымның Алтын юбилейін тойлауға арналған еді. Жаңа монеталар шығарылғаннан кейін, жұртшылық пен баспасөз тарапынан күрт жағымсыз реакция болды. Дайер мен Стокердің сөзін келтірсек, "Қыжырлы айыптаулар көтерілгенде, Фримантл "жағдайдың өте қасіретті, мен үшін күтпеген бұрылысына" шынайы таңырқанғандай болды. Бұл шын мәнінде дауыл болды: Парламенттегі сұрақтар, баспасөздің барлық салаларынан келген өткір сын, қызықсыз және ұрыс-керіс карикатуралар, тіпті Джон Эванстың Корольдік нумизматикалық қоғамға жасаған президенттік құттықтауындағы жағымсыз пікірлер. Монеталар ең жаман нәрсе ретінде қарастырылды; нашар орындалған, алдыңғы жағында беделсіз, артқы жағында номиналын көрсетпегендіктен тиімсіз." Хеффердің пікірінше, "Викторияның 1887 жылға қарай халық арасындағы танымалдығы айтарлықтай қалпына келгендіктен, осы идеал емес бейнелеуге наразылық туды". Әсіресе, қос флоринге сын көп болды. Бұл сын 23 және 28 маусымда Гошен жаңа монеталар туралы сұрақтарға жауап берген Төменгі палатаға жетті. Канцлер парламент депутаттарына, жұртшылық флорин мен жарты тәжді шатастырмағандай, олар да қос флорин мен тәжді шатастырмайды деді. Қос флориннің алдыңғы жағы тәждің алдыңғы жағына ұқсас болды, бірақ бес шиллингтік монета патшалық жазуын алдыңғы жағында таратқан, ал төрт шиллингтік монета оны екі жағында көрсеткен. Екі монетаның артқы жағы әртүрлі болды. Наразылықтың бірден-бір салдары – номиналы көрсетілмеген және жартылай суверендік ретінде қабылдану үшін алтынға боялған алты пенниге бұрынғы дизайны қайта берілді, онда оның құны көрсетілген.

Өндірісті жалғастыру және жою

1887 жылдың желтоқсан айында Фримантл Сиднейдегі Корольдік монетахананың бөлімше басшысы Роберт Хантқа екі флориннің шығарылу себептері өте күрделі екенін және ол оған үлкен сұраныс болатынына күмәнданатынын жазды. 1888 жылдың 30 мамырында «Ливерпуль Меркурий» газетінің Лондон тілшісі «шамамен 100 000 фунт стерлингтік екі флорин шығарылды, және оның көбісі жоғалып кетті. Осы күнге дейін ол кеңінен қолданысқа енбеді» деп хабарлады. Екі флорин мен тәж арасында шатасу туды, соның салдарынан төрт шиллингтік монетаға «Барменнің қайғысы» деген лақап ат қойылды, себебі олар екі флориннің орнына тәжді алып жатысқан. Екі флорин мен тәждің диаметрі арасында бар болғаны 2 мм айырмашылық болғандықтан, кейбір мейрамханалардағы қызметкерлер «Барменнің құлағына тиген» жағдайлар тіркелді, яғни олар жұмысынан айырылып қалған. 1890 жылы «The Banker's Magazine» журналында: «Дегенмен, көптеген адамдар, тіпті тәжірибелі кассирлер де, бірден тәж бен екі флориннің арасын ажырата алмайды. Олар монетаның сыртын қарап, онда ат пен аждаһа [тәждің суреті] бар-жоғын тексермесе, қай монетамен жұмыс істеп жатқанына толық сенімді бола алмайды деп ойлаймыз» делінген. 1889 жылы екі флориннің де, қайта жаңартылған тәждің де ең көп саны шығарылды, әрқайсысынан миллионнан астам дана соғылды. Бұл үкімет қызметкерлеріне жалақы төлеу үшін екі үлкен монетаны пайдаланғандықтан, сондай-ақ Англия банкімен жасасқан келісімге байланысты болды, оған сәйкес банк филиалдарына және аймақтық өтініш берушілерге күміс монета жеткізгені үшін өтемақы төленді. 1890 жылдың наурыз айында Гошен Парламентке «екі флорин мен тәждің арасында ешқандай ұқсастық жоқ» деді, бірақ «О!» деген дауыстар естілді, бұл сенбеушілікті білдірді. 5 мамырда, егер тәж немесе екі флориннің қайсысын алып тастау туралы мәселе қаралып жатыр ма деп сұрағанда, ол тәжтің танымалдылығы артып келе жатқанын және «төрт шиллингтік монетаға қатысты әзірге шешім қабылдау ерте. Уақыт ғана монетаның нақты пайдасын көрсете алады» деді. Дегенмен, екі флориннің соңғы рет басылуы 1890 жылдың тамызында тоқтатылды. Ричард Лобелдің «Coincraft Standard Catalogue of English and UK Coins» кітабында: «шығарылған кезде танымал болмаған бұл монета 1890 жылға дейін қолданыста болды, одан кейін оның қажеттілігі жойылды. Боэмнің суреті оның жойылуын жылдамдатты» делінген. Сэр Джон Крейг Корольдік монетахананың тарихында: «оның 5 шиллингтік монетаға жақындығы, оның көлемі және жаңалығы оның сәтсіздігіне себеп болды; 2 миллион данадан кейін ол тоқтатылды, және оның сәтсіздігі соншалықты айқын болды, монетахана барлық қағидаларына қайшы, сұрағандарға монетаны толық құнымен қайтарып алды» деді.

Салдары

Боем 1890 жылғы желтоқсанда қайтыс болды, ал оны жақсы білген өнер сыншысы Марион Спильманның айтуынша, "оның нәзік жаны оның туындыларына жасалған ашкере айыптаулардың күшіне мойынсұнып, үнсіздікке берілді", бұл оның ауруына және өліміне себеп болды. Уайон келесі тамызда қайтыс болды, ал нумизмат Леонард Форрер өзінің "Медаль иелерінің өмірбаяндық сөздігінде" Уайонның мерейтойлық монеталардың беткі жағын жасауға ниеттенгенін жазды: "Карьерасының соңына таяу, ол 1887 жылғы "Мерейтойлық" монеталардың беткі жағына сэр Дж. Е. Боемнің суретін қабылдаған үкіметке қатты ренжіді, және осының оның өліміне себеп болғанына сеніледі". 1891 жылғы ақпанда Гошен либералды депутат Джон Любоктың басшылығымен монета дизайны жөніндегі комиссияны құрды. Комиссия сол айда өткен алғашқы отырысында екі флоринді тоқтату туралы бірауыздан шешім қабылдады. Гошен бұл туралы 25 мамырда парламентке мәлімдеме жасады. Комиссия 1892 жылғы наурызда есебін, ал мамырда түзетілген нұсқасын жариялады; екеуі де екі флоринді сақтамауды ұсынды. Фримантл 1892 жылғы монетахана басшысының жылдық есебінде бұл туралы мәлімдеді. 1893 жылғы қаңтарда "Дейли телеграф" газеті екі флориндің жалпылама ұнамайтынын, "берушіге де, алушыға да пайдасы жоқ" екенін жазды. 1895 жылы Қаржы министрінің орынбасары Роберт Уильям Ханбери парламенттік сауалға жауап ретінде екі флориннің неге шығарылғанын білмейтінін және оны коронадан ажырату қажеттігін айтты. Екі флориннің бәсекелесі – корона, шығарыла беруін жалғастырды, оны айналымға енгізу үшін көп күш салынды, осылайша саудадан жартылай фунт стерлингтерді ығыстыруға үміттенді, бірақ 1902 жылға қарай монетаның негізгі мақсаты кемежайлардағы мемлекеттік жалақы төлеу екені анық болды, содан кейін ол дереу банктерге қайтарылды және тоқтатылды. 1914 жылға қарай шығарылған екі флориндің 70 пайызы алынып тасталды, бірақ олардың бір бөлігі айналымда қалды. 1931 жылы америкалық үкімет үшін жасалған есепте Ұлыбританияда айналымдағы жалғыз ескірген монета ретінде екі флорин көрсетілді және ол "сирек кездесетін" деп сипатталды. 1946 жылы айналымдағы монеталар үшін күміс соғылмай қалғаннан кейін, 1960 жылдардың басында Корольдік монетахананың күміс қалпына келтіру бағдарламаларында екі флориннің үлгілері табылды. Екі флориннің қайта жаңғыруы уақыт өте келе қарастырылып, 1950 жылы сынақ үлгілері жасалған болуы мүмкін. 1971 жылы фунт стерлинг ондық жүйеге ауысқанда екі флорин ақшасыздандырылмады және ол 20 пенске (0,20 фунт стерлинг) заңды төлем құралы болып қала береді.

Жинақтау

Екі еселенген флорин сериясы, бар болғаны төрт жыл ішінде жинауға болатындықтан, толық жиынтық іздейтін коллекционерлер арасында танымал болды. Жиынтықта бірнеше түрлері бар. Алғашқы аверсі мен реверсі тегіс болды; кейбір 1887 жылғы шығарылымдары үшін екінші аверс және екінші реверс енгізілді, олардың әрқайсысы бірнеше ұсақ айырмашылықтармен және сәл ойысқан фонмен еректеленеді, және олар келесі жылдары да қолданылды. Күн бастапқыда римдік I санымен көрсетілген, бірақ реверс өзгертілгенге дейін арабша 1 санына ауыстырылды. 1888 және 1889 жылдардағы кейбір монеталардағы екінші I саны кері айналған араб 1 саны түрінде бейнеленген. 1890 жылғы шығарылымның реверсі сәл кеңейтілді. 1887 жылғы сынақ монеталары бар, олардың кейбіреулерінде алғашқы аверс және алғашқы реверс (соның ішінде римдік I саны), ал кейбіреулерінде екінші аверс және екінші реверс (соның ішінде араб 1 саны) бар. Монеталарды саралайтын Numismatic Guaranty Company компаниясы екі флориннің айналымға шығарылған түрлері арасында ең жоғары сападағыларын қоспағанда, көп айырмашылық жасамайды, олардың әрқайсысын (2022 жылғы АҚШ долларымен) 15,50 долларға бағалайды (металл құны), жақсы сақталған жағдайда 400 мен 750 долларға дейін көтеріледі. 1887 жылғы сынақ монеталары одан да қымбатқа бағаланады.