Мари Корелли (1855-1924) – ағылшын романисі, өте танымал болған. Романдарында дін, қайта туу, мистицизм тақырыптары көтеріледі. Стратфорд-эпон-Эйвон қаласын сақтауда үлкен еңбек еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын романы (1855–1924)
English novelist (1855–1924)
Мэри Маккей (1 мамыр 1855 – 21 сәуір 1924), сондай-ақ Минни Маккей деп аталды және Мари Корелли псевдонимімен (/ˈkɒrəli/, сондай-ақ /ˈkɔːrəli/, /ˈkoʊrəli/) белгілі, ағылшын романы. 1886 жылы «Екі әлемнің романсы» атты тұңғыш романы жарық көргеннен бастап ол көптеп сатылатын жазушыға айналды, оның шығармаларының басым бөлігі христиандық, қайта туу, астралдық проекция және мистицизм тақырыптарына арналған. Бірақ көптеген белгілі демеушілері болғанына қарамастан, ол сыншылардың күлкісіне жиі ұшырады. Корелли өмірінің соңғы жылдарын Стратфорд-на-Эвон қаласында өткізіп, оның тарихи ғимараттарын сақтау үшін күшпен күресті.
Mary Mackay (1 May 185521 April 1924), also called Minnie Mackey and known by her pseudonym Marie Corelli (/k//ə/'/r//ɛ//l//i/, also /UK//k//ɒ/'/ /, /US//k//ɔː/'/ //, //k//oʊ/'/ /), was an English novelist. From the appearance of her first novel A Romance of Two Worlds in 1886, she became a bestselling fiction writer, her works largely concerned with Christianity, reincarnation, astral projection and mysticism. Yet despite her many distinguished patrons, she was often ridiculed by critics. Corelli lived her later years in Stratford upon Avon, whose historic buildings she fought hard to preserve.
Ерте өмір
Мэри Миллс Лондонда шотланд ақыны және әнші-күйші доктор Чарльз Маккейдің қызметшісі Мэри Элизабет Миллстің қызы болып дүниеге келді. Оның биологиялық әкесі Мэридің туған кезінде басқа әйелге үйленген еді. Бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін ол Мэри Элизабетке үйленді, содан кейін олардың қызы Мэри "Маккей" тегін алды. Өмірінің соңына дейін Мэри / Мари өзінің заңды емес туғанын жасыруға тырысты, сол үшін ата-анасы және өсіп-өнген ортасы туралы көптеген романтикалық жалғандықтарды таратып, оның ішінде асырап алу және мәртебелі итальяндық тегі туралы әңгімелерді айтты. Оның сенімді емес дереккөз болуы өмірбаянын қайта құруды қиындатады. Жақындағы зерттеулер Corelli-ді Макей мен Миллз басқа отбасыдан, Кодилерден асырап алған болуы мүмкін екенін көрсетеді. 1866 жылы он бір жасар Мэри білім алу үшін париждік монастырға (немесе кейбір мәліметтер бойынша, монахтар жұмыс істейтін ағылшын мектебіне) жіберілді. Төрт жыл өткен соң, 1870 жылы ол үйіне қайтып келді.
Mary Mills was born in London to Mary Elizabeth Mills, a servant of the Scottish poet and songwriter Dr Charles Mackay, her biological father, who was married to another woman at the time of young Mary's conception. After his first wife died, he married Mary Elizabeth, whereupon their daughter Mary took the "Mackay" surname. For the rest of her life, Mary / Marie would attempt to conceal her illegitimacy, and to that end disseminated a number of romantic falsehoods about her parentage and upbringing, including stories of adoption and noble Italian ancestry. Her unreliability as a source complicates the task of reconstructing her biography. Recent research suggests that Corelli may even have been adopted by Mackay and Mills from another family, the Codys. In 1866, eleven year old Mary was sent to a Parisian convent (or in some accounts, an English school staffed by nuns) to further her education. She returned home four years later in 1870.
Мансап
Маккей мансабын музыкант ретінде бастады, фортепиано концерттері берді және өзінің афишасы үшін Мари Корелли есімін қабылдады. Көп ұзамай ол жазуға көшті және 1886 жылы өзінің алғашқы романы – «Екі әлемнің романсы» жарық көрді. Өз заманында ол көркем әдебиеттің ең көп оқылатын авторы болды. Оның туындыларын Уинстон Черчилль, Рэндольф Черчилль және Британ корольдық отбасының басқа да мүшелері жинады. Дегенмен, Кореллидің романдарының сатылымы Артур Конан Дойл, Г.Ж. Уэллс және Рудьярд Киплинг сияқты замандастарының сатылымын асып түсті, бірақ сыншылар оның шығармаларын «қалың жұртшылықтың сүйіктісі» деп қысым жасады. Ол әдеби элита тарапынан сынға ұшырады, оның жазуының әдеттегідей мелодрамалық екеніне наразылық білдірді. The Spectator журналында Грант Аллен оны «өзін гений санаған, бірақ жалпыға ортақ сезімталдық пен көңіл күйіне әдемі түс берген қоғамның генийі ретінде қабылдаған, өкінішті талант иесі» деп сипаттады. Джеймс Агат оны «Поның қиялы, Уиданың стилі және бала күтушінің ой-өрісін» біріктіргендей көрсетті. Кореллидің кітаптарындағы қайта-қайта келетін тақырып – христиан дінін реинкарнация, астралдық проекция және басқа мистикалық идеялармен үйлестіруге жасаған тыңайысы. Ол бір кезде Fraternitas Rosae Crucis; Розенкрейцерлік және мистикалық ұйыммен байланысты болды, ал оның кітаптары қазіргі эзотерикалық философияның негізін құрады. Оның портретін Хелен Дональд Смит салған. Корелли баспасөзге көңілі жоқ еді. 1902 жылы ол The Gentlewoman журналының редакторына Брамар таулы аймағындағы Патшалық бекінісіндегі қонақтар тізімінен оның атының алынып тасталғанына шағымданып хат жазды, бұл әдейі жасалғанын күдіктендірді. Редактор оның атының шынымен-ақ әдейі алынып тасталғанын, өйткені ол баспасөзді және қоғамдық оқиғалардың «жаңалықтарында» пайда болуға ұмтылатын адамдардың мақтандығын жек көретінін айтты. Екі хат та келесі нөмірде толық жарияланды. Жазушы Фараондардың қарғысы туралы Нью-Йорк әлеміне жазған хатынан кейін де белгілі бір дәрежеде атаққа ие болды. Корелли Карнарвонның 5-ші графы Джордж Гербертке (Тутанхамонның қабірін тапқандардың бірі) египеттік қабірлерді тонаушыларға «қорқынышты жаза» түсуі мүмкін екені туралы ескерткенін, бұл туралы ол ежелгі кітаптан оқығанын айтты, онда жерленгеннен кейін у қалдырылғаны көрсетілген.
Mackay began her career as a musician, giving piano recitals and adopting the name Marie Corelli for her billing. Eventually she turned to writing and published her first novel, A Romance of Two Worlds, in 1886. In her time, she was the most widely read author of fiction. Her works were collected by Winston Churchill, Randolph Churchill, and members of the British Royal Family, among others. Yet although sales of Corelli's novels exceeded the combined sales of popular contemporaries, including Arthur Conan Doyle, H. G. Wells, and Rudyard Kipling, critics often derided her work as "the favourite of the common multitude". She faced criticism from the literary elite for her allegedly melodramatic writing. In The Spectator, Grant Allen called her "a woman of deplorable talent who imagined that she was a genius, and was accepted as a genius by a public to whose commonplace sentimentalities and prejudices she gave a glamorous setting." James Agate represented her as combining "the imagination of a Poe with the style of an Ouida and the mentality of a nursemaid." A recurring theme in Corelli's books is her attempt to reconcile Christianity with reincarnation, astral projection, and other mystical ideas. She was associated at some point with the Fraternitas Rosae Crucis; a Rosicrucian and mystical organization, and her books were a part of the foundation of today's corpus of esoteric philosophy. Her portrait was painted by Helen Donald Smith. Corelli famously had little time for the press. In 1902 she wrote to the editor of The Gentlewoman to complain that her name had been left out of a list of the guests in the Royal Enclosure at the Braemar Highland Gathering, saying she suspected this had been done intentionally. The editor replied that her name had indeed been left out intentionally, because of her own stated contempt for the press and for the snobbery of those wishing to appear in "news puffs" of society events. Both letters were published in full in the next issue. The writer also gained some fame after her letter on the curse of the Pharaohs to New York World was published. Corelli claimed that she had warned George Herbert, 5th Earl of Carnarvon (one of the finders of the tomb of Tutankhamun) about the "dire punishment" likely to occur to those who rifle Egyptian tombs, claiming to cite an ancient book that indicated that poisons had been left after burials.
Жеке өмір
Корелли өзінің соңғы жылдарын Авондағы Стратфордта өткізді. Ол жерде ол Стратфордтың 17 ғасырдағы ғимараттарын сақтау үшін күшпен күресті және олардың иелеріне олардың бастапқы ағаштан жасалған қасбеттерін көбінесе жауып тұрған гипс немесе кірпішті жоюға көмектесу үшін ақша берді. Романшы Барбара Коминс Кар 1923 жылы Бидфорд-он-Авонда табылған англосаксон заттарының көрмесіне Кореллидің қонақ ретінде келгенін айтады. Кореллидің ерекшелігі кеңінен белгілі болды. Ол Авон өзенінде гондолада жүзіп, Венециядан әкелген гондольемен бірге жүретін. Марк Твен, өзінің өмірбаяндық еңбегінде Кореллиді жек көретінін айтады, ол Стратфордқа сапар шеккенін және бұл кездесу оның көзқарасын қалай өзгерткенін сипаттайды. Корелли қырық жылдан астам уақыт бойы Берта Вивермен бірге өмір сүрді және қайтыс болғанда бар мүлкін оған қалдырды. Ол өзін лесбиянка деп жариялаған жоқ, бірақ бірнеше өмірбаян жазушылары мен сыншылар оның романдарының ішінде әйелдердің сұлулығын сипаттауда жиі эротикалық элементтердің кездесетінін атап өтті, бірақ бұл сипаттамалар ер адамдардың аузынан шығады. Кореллинің суретші Артур Севернге деген шын ниеті бар махаббаты белгілі, ол 1906 жылдан 1917 жылға дейін оған күнделікті хаттар жазды. Северн – Джозеф Северннің ұлы және Джон Раскиннің жақын досы болған. 1910 жылы ол Севернмен бірлесіп «Шайтанның машинасы» атты туынды жасады, онда Северн Кореллидің әңгімесіне иллюстрациялар салған. Ұзақ жылдар бойы үйленген суретшіге деген оның махаббаты, еркекке деген жалғыз романтикалық сезімі жауапсыз қалды, тіпті Северн көбінесе Кореллидің жетістіктерін төмендетіп бағалаған. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кореллидің жеке беделі азық-түлік жинақтағаны үшін сотталғанда зардап шекті. Ол Стратфордта қайтыс болды және Евшем-роуд зиратында жерленді. Кейін Берта Вивер де оның қасына жерленді.
Corelli spent her final years in Stratford upon Avon. There she fought hard for the preservation of Stratford's 17th century buildings, and donated money to help their owners remove the plaster or brickwork that often covered their original timber framed façades. Novelist Barbara Comyns Carr mentions Corelli's guest appearance at an exhibition of Anglo Saxon items found at Bidford on Avon in 1923. Corelli's eccentricity became well known. She would boat on the Avon in a gondola, complete with a gondolier, whom she had brought over from Venice. In his autobiography, Mark Twain, who had a deep dislike of Corelli, describes visiting her in Stratford and how the meeting changed his perception. For over forty years, Corelli lived with her companion, Bertha Vyver, to whom she left everything when she died. She did not identify herself as a lesbian, but several biographers and critics have noted the frequent erotic descriptions of female beauty that appear in her novels, although they are expressed by men. Corelli was known to have expressed a genuine passion for the artist Arthur Severn, to whom she wrote daily letters from 1906 to 1917. Severn was the son of Joseph Severn and close friend of John Ruskin. In 1910, she and Severn collaborated on The Devil's Motor, with Severn providing illustrations for Corelli's story. Her love for the long married painter, her only known romantic attachment to a man, remained unrequited; in fact Severn often belittled Corelli's success. During the First World War, Corelli's personal reputation suffered when she was convicted of food hoarding. She died in Stratford and is buried there in the Evesham Road cemetery. Later Bertha Vyver was buried alongside her.
Қоғамдық имидж
Коррелли өзінің өмірінің көптеген деректерін ойлап шығарған немесе арттырып айтқан. Мысалы, ол өзінің алғашқы романы "Екі әлемнің романсы" 1886 жылы жарық көрген кезде он жеті жаста болғанын үнемі (ашық және жеке сөйлескенде) айтып жүрді, бұл оның туған жылын 1868 немесе 1869 жылдарға келтірді. Бұл мәлімет замандас өмірбаяндарда қайталанды, бірақ қазір оның 1855 жылы туғанына сенімді. Мансабының басында "Мари Корелли" есімін қабылдағанда, ол жалған өмірбаянды да қабылдады, алғашқы баспагері Джордж Бентлиге: "Мен венециялықпын және өзімді әйгілі музыкант Арханжело Кореллиге дейін тегін іздей аламын" деп жазды, ал басқа жағдайларда Венецияның дождерінен таратынын айтты. Коррелли көпшілік алдында көрінбейтін, биограф Брайан Мастерстің айтуынша, "фотосуретке түсіруден үлкен қорқыныш" сезінетін. Ақыры ол өзінің 1906 жылғы "Тәукенің қазынасы" романының алқағында суретінің жариялануына рұқсат берді, бірақ ол, әрине, оны "жиырма жастағы әдемі жас келіншек" ретінде көрсету үшін өңделген. Осы уақытта Марк Твен Стратфордқа сапары кезінде Корреллидің сыртқы түрін күнделігіне былайша жазды:
Corelli was known to fabricate or exaggerate many details of her life. For example, she consistently claimed (in public and in private) that she had been seventeen years old when her first novel, A Romance of Two Worlds, was published in 1886, putting her year of birth at 1868 or 1869. This was repeated in contemporary biographies, though it is now believed that she was born in 1855. When she assumed the name "Marie Corelli" at the beginning of her career, she also took on a false backstory, writing to her first publisher, George Bentley, "I am Venetian and can trace myself back to the famous musician Arcangelo Corelli", and on other occasions claimed to descend from the Doges of Venice. Corelli avoided being seen in public, and according to biographer Brian Masters, was possessed of a "positive terror of being photographed". She finally allowed a photograph of herself to be published as the frontispiece of her 1906 novel Treasure of Heaven, though it was apparently airbrushed to depict her as "a sweet young lady in her early twenties". Around the same time, Mark Twain wrote the following description of Corelli's appearance in his diary during a visit to Stratford:
Ол шамамен елу жаста, бірақ шашы ақ емес; ол семіз және пішінсіз; оның жабайы жануар сияқты беті бар; ол он алты жастағыларға арналған киім киеді, және ұятсыз, сәтсіз және қайғылы түрде осы жастың ең сүйкімді және тәтті жарасымдылығы мен сиқырын еліктейді.
She is about fifty years old but has no grey hairs; she is fat and shapeless; she has a gross animal face; she dresses for sixteen, and awkwardly and unsuccessfully and pathetically imitates the innocent graces and witcheries of that dearest and sweetest of all ages
Мұра
Корреллидің алты романы мен қысқа әңгімесінің "Лучия" сериясындағы кем дегенде екі Е. Ф. Бенсон кейіпкеріне шабыт бергені қабылданған. Қазіргі сыншы жазғандай, Коррелли, мүмкін, Элиза Хамфрисстің "Рита" романындағы "Ефестік Диананың" басты кейіпкеріне де шабыт болды. Бұл роман Э. Ф. Бенсонның алғашқы "Лучия" романынан бір жыл бұрын жарық көрген және кейіннен "Лучия" Лукас романдарын жариялаған Хатчинсон баспасынан қабылданбаған. Брюс Маршаллдың "Әлем, тән және Смит әкесі" романының III тарауында басты кейіпкер – католик діни қызметкері – ауруханада жарасынан айығып жатыр. Медбике оған Мари Корреллидің "Уақыт билігі" кітабын сыйлайды, оның протестантизмге өтуіне үміттенеді. Алайда, Смит әкесі кітапты "ақылсыз және әсем әрекетке құмар" деп тауып, жинап қойып, "оның жақсы білуі керек еді" деп Коррелли үшін дұға етеді. 2007 жылы Элизабет Тейлордың кітабы негізінде түсірілген "Ангел" британ фильмі Корреллидің өміріне жақын, бірақ жасырылған биография ретінде шықты. Фильмде Ромола Гараи Коррелли рөлінде, сондай-ақ Сэм Нилл мен Шарлотта Рэмплинг ойнады. Фильмді режиссер Франсуа Озон түсірді, ол: "Ангел кейіпкері Оскар Уайльдтың және королева Викторияның сүйікті жазушысы Мари Корреллинің замандасы болды. Коррелли – жұлдызға айналған алғашқы жазушылардың бірі, ол жанкүйерлеріне бестселлерлер жазды. Бүгінде ол Англияда да көбінесе ұмытылған." деді.
Corelli is generally accepted to have been the inspiration for at least two of E. F. Benson's characters in his Lucia series of six novels and a short story. A modern critic has written that Corelli was probably also the inspiration for "Rita's" (Eliza Humphreys's) main character in Diana of the Ephesians, which was published a year before E. F. Benson's first Lucia novel, and had been rejected by Hutchinson, which later published the "Lucia" Lucas novels. In Chapter III of Bruce Marshall's The World, the Flesh and Father Smith, the protagonist – a Catholic priest – is in hospital, recovering from a wound. A nurse gives him a copy of Marie Corelli's Temporal Power, with the hope that the book would convert him to Protestantism. However, Father Smith finds the book "stupid and flamboyant", puts it aside and prays for Corelli, since "she really ought to have known better". In 2007, the British film Angel, based on a book by Elizabeth Taylor, was released as a thinly veiled biography of Corelli. The film starred Romola Garai in the Corelli role and also starred Sam Neill and Charlotte Rampling. It was directed by François Ozon, who stated, "The character of Angel was inspired by Marie Corelli, a contemporary of Oscar Wilde and Queen Victoria's favourite writer. Corelli was one of the first writers to become a star, writing bestsellers for an adoring public. Today she has been largely forgotten, even in England."