Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крукс шоқжұлдызындағы қара тұмандық
Dark nebula in the constellation Crux
Жалпы ақпарат
Тарихи тұрғыдан қараңғы аспандағы кез келген қара бұлтты "көмір қабы" деп атаған. Көмір қабы тұмандығы 1899 жылы Ричард Хинкли Аллен оған Солтүстік Көмір қабы тұмандығы деген ат берген арқылы аталып өтті. Көмір қабы тұмандығы шамамен 7° х 5° көлемді алып, көршілес Центавр және Муска шоқжұлдыздарына дейін созылады. Алғашқы байқауды 1499 жылы Висенте Яньес Пинсон жариялаған. Америго Веспуччи оны "il Canopo fosco" (қара Канопус) деп атады, сондай-ақ "Macula Magellani" (Магелланның дағы) немесе Магеллан бұлттарына қарама-қарсы "Қара Магеллан бұлты" деп те аталды. Гаярбаудың (1880) жер бетіндегі бора сақиналарын қайталайтын көмір қаптары туралы айтқан сөздері де бар. Бұл астрономиялық орындар рухтарға Жердегі адамдар сияқты рәсімдерді жалғастыруға мүмкіндік берді. Бора алаптары әдетте компастың солтүстік-оңтүстік бағыттарында орналасқандықтан, оңтүстік көмір қабы салтанатты сақинаны білдіреді. Инка астрономиясында бұл тұмандық Юту деп аталды, ол Оңтүстік Америка құсына ұқсас құс, яғни Тинаму.
Historically any other dark cloud in the night sky was called coalsack. The Coalsack Nebula was juxtaposed in 1899 by Richard Hinckley Allen through naming the Northern Coalsack Nebula. The Coalsack Nebula covers nearly 7° by 5° and extends into the neighboring constellations Centaurus and Musca. The first observation was reported by Vicente Yáñez Pinzón in 1499. It was named "il Canopo fosco" (the dark Canopus) by Amerigo Vespucci and was also called "Macula Magellani" (Magellan's Spot) or "Black Magellanic Cloud" in opposition to the Magellanic Clouds. There is also a reference by Gaiarbau (1880) regarding the coalsacks replicating bora rings on Earth. These astronomical sites allowed the spirits to continue ceremony similar to their human counterparts on Earth. As bora grounds are generally located on the compass points north–south, the southern coal sack indicates the ceremonial ring. In Inca astronomy this nebula was called Yutu, after a partridge like South American bird, or Tinamou.
Халықтық мәдениетте
Coalsack тұмандығы және оны қоршаған галактикалық аймақ Джерри Пурнеллдің Кодоминиум ғаламында, әсіресе "Құдайдың көзіне түскен ұшқын" және "Қосымша қол" романдарының сюжетінде маңызды рөл атқарады, екеуі де Ларри Нивенмен бірлесіп жазылған. Бұл романдарда адамдар қоныстанған жүйе, Жаңа Каледония, Жерден Coalsack тұмандығының қарама-қарсы жағында орналасқан. Coalsack тұмандығының фонында қызыл супергигант көзге түседі, ал бұл супергигант пен Жаңа Каледонияның арасында сары F6 жұлдызы бар, ол "Құдайдың көзіндегі мота" деп белгілі.
The Coalsack Nebula and the galactic area surrounding it played a large role in Jerry Pournelle's CoDominium Universe, particularly The Mote in God's Eye and the sequel The Gripping Hand, both co authored with Larry Niven. In these novels, a human colonized system, New Caledonia, is on the opposite side of the Coalsack from Earth. Set against the Coalsack is a red supergiant, and between the supergiant and New Caledonia is a yellow F6 star, known as "The Mote in God's Eye".