Кіріспе

Ревматология (гр. ῥεῦμα, rheûma, ағып тұрған ток) – сүйектерде, бұлшық еттерде, буындарда және ішкі органдардағы қабыну сипаттамасымен біріктірілген ауруларды диагностикалау және емдеуге арналған медицинаның бір саласы. Ревматология 100-ден астам түрлі күрделі ауруларды қамтиды, олар ревматикалық аурулар деп аталады, оның ішінде артриттің көптеген түрлері, сондай-ақ жегі және Шёгрен синдромы бар. Ревматологтар артрит, аутоиммундық аурулар, буындарға әсер ететін ауырсыну синдромдары және остеопорозды емдейді. Ревматоидты артрит, остеоартрит, подагра, жегі, арқа ауруы, остеопороз және сіңір қабынуы сияқты 200-ден астам түрлі ауру бар. Олардың кейбіреулері диагностикалау және емдеу қиын болатын өте ауыр аурулар. Ревматологтар бұлшық-сүйек жүйесімен байланысты жұмсақ тіндердің проблемаларын және спортпен байланысты жұмсақ тіндердің ауруларын емдейді. Педиатриялық ревматолог:
Педиатриялық ревматолог – ревматикалық аурулары бар балаларды емдеуге маманданған педиатр. Екі мамандық та баланың өсу және даму кезеңінде ауруларды емдеу үшін маңызды. Алайда, бұл мамандықтың танылуы баяу болғандықтан, балалар ревматологтарының дүниежүзілік дефициті тудырып, денсаулық сақтауға қажетті қолдау сұранысы қазіргі қызмет көлемінен асып түседі. Осы мамандыққа қызығушылықты арттырып, болашақ педиатрларды тарту маңызды.

Емдеу

Көптеген ревматикалық аурулар анальгетиктермен, қабынуға қарсы стероид емес препараттармен (ҚСЕП), стероидтармен (ауыр жағдайларда), ауруды өзгертетін ревматикалық препараттармен (АӨРП), моноклональды антиденелермен, мысалы, инфликсимаб және адалимумаб, ТНФ ингибиторы этанерцепт және орташадан ауыр ревматоидты артрит үшін метотрексатпен емделеді. Биологиялық препарат – ритуксимаб (B клеткалық терапияға қарсы) қазір резистентті ревматоидты артритті емдеу үшін лицензияланған. Физиотерапия көптеген ревматологиялық ауруларды емдеуде маңызды рөл атқарады. Кәсіби терапия пациенттерге ауруларының салдарынан шектелген әдеттегі қозғалыстарды орындаудың басқа жолдарын табуға көмектеседі. Ревматоидты артритпен ауыратын пациенттерге көбінесе ұзақ мерзімді, үйлестірілген және көп салалы командалық тәсіл қажет. Емдеу көбінесе әрбір пациенттің жеке қажеттіліктеріне қарай бейімделеді, сонымен қатар препараттарға жауап беруіне және оларды қабылдауға төзімділігіне байланысты. 2000 жылдардың басынан бастап, биофармацевтикалық препараттарды (ТНФ альфа ингибиторлары, белгілі бір интерлейкиндер және JAK STAT сигналдық жолы сияқты) емдеу стандарттарына енгізу – қазіргі ревматологиядағы маңызды жетістіктердің бірі.

Ревматохирургия

Ревматохирургия (немесе ревматоидты хирургия) – ревматикалық аурулары бар науқастарды хирургиялық жолмен емдеумен айналысатын ортопедияның тар саласы. Мұндай шаралардың мақсаты – аурудың активтілігін басу, ауырсынды жеңілдету және функцияны жақсарту. Ревматохирургиялық араласуларды екі топқа бөлуге болады. Біріншісі – ерте синовектомия, яғни қабынулы синовияны алып тастау, бұл оның таралуын болдырмау және зақымдануды тоқтату үшін жасалады. Екінші топ – түзетушік араласулар, яғни зақымдану болғаннан кейін жасалатын шаралар. Түзетушік араласулардың ішінде буын ауыстыру, еріген сүйек немесе шеміршек фрагменттерін алып тастау, сондай-ақ буындарды дұрыс орналастыру және/немесе бекітуге бағытталған, мысалы артродез сияқты түрлі шаралар бар.

Зерттеу бағыттары

Жақында, көптеген ғылыми зерттеулер аутоиммундық аурулардың пайда болу себептерін, көптеген ревматикалық аурулардың түпкі себебін зерттеумен айналысып жатыр. Сонымен қатар, иммундық жүйе, буындар және сүйектер арасындағы байланысты тереңірек зерттеу үшін остеоиммунология саласы қалыптасты. Эпидемиологиялық зерттеулер және дәрі-дәрмектерді сынау да жүргізілуде. Ревматология зерттеу қоры – АҚШ-та ревматологиялық зерттеулер мен білім беруді қаржыландырудың ең ірі жекелеген көзі.

Тарих

Ревматологиялық хирургия 1950 жылдары Финляндияның Хайнола қаласында ревматологтар мен ортопед-хирургтардың ынтымақтастығының нәтижесінде пайда болды. 1970 жылы Норвегияда жүргізілген зерттеуде ревматикалық белгілері бар пациенттердің кем дегенде 50%-ына емнің бір бөлігі ретінде ревматологиялық хирургия қажеттігі анықталды. Еуропалық ревматоидты артрит хирургиялық қоғамы (ERASS) 1979 жылы құрылды. 21-ші ғасырдың басында ревматикалық ауруларды емдеуге бағытталған көңіл өзгерді, дәрі-дәрмекпен емдеу басымдыққа ие болды, ал хирургиялық араласулар азайып кетті.