Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Денсаулық
Шипперкеде ерекше денсаулық проблемалары жоқ. Ұлыбритания Кеннел клубының сауалнамасы бойынша, осы тұқымның орташа өмір сүру ұзақтығы 13 жас, ал шамамен 20%-ы 15 жасқа немесе одан да көп өмір сүреді. Сауалнамаға қатысқан 36 қайтыс болған иттің арасында ең ескісі 17 жарым жас еді. Шипперке 18-19 жасқа дейін өмір сүрген жағдайлар да белгілі. Дегенмен, қозғалмаушылық, жаттығулардың жетіспеуі және артық тамақтану өте зиянды, бұл буындар мен сүйек проблемаларына, тіс, жүрек, өкпе немесе ас қорыту жүйесі ауруларына алып келуі мүмкін. Шипперкелердегі негізгі ортопедиялық проблема – жамбас шығуы және Легг-Пертес синдромы (сәйкесінше, тізе және жамбас бұзылыстары). Кейбір шипперкелер эпилепсияға бейімділігін көрсеткен, бірақ оны анықтауға тесттер жоқ: бұл генетикалық факторлармен байланысты сияқты. Шипперкелердің жақсы денсаулығына қатысты бір ескерту – MPS IIIB, бұл тұқым қуалаушылықтың ең көп дегенде 15%-ында кездесетін генетикалық мутация. Бұл тек шипперкелерде ғана кездеседі. Пенсильвания университетінің ветеринария мектебі осы ауруды анықтауға тест әзірледі және 2003 жылдың сәуір айынан бастап үлгілерді қабылдай бастады. Клиникалық белгілер екі мен төрт жас арасында пайда болады, ал оны емдеудің белгілі әдістері жоқ. Бұл ауру тепе-теңдікке, кедергілерді (мысалы, баспалдақтарды) жеңуге әсер етеді және адамдардағы лизосомалық сақтау ауруларына, мысалы, Тай-Сакс және Гоше ауруларына ұқсас. Шипперкелерде жануарларға арналған ортопедиялық қоры хабарлағандай, басқа да физикалық проблемаларға бейімділік бар. ДНК зерттеулері шипперкелердің популяциясында туысқа бауырластықтың деңгейі жоғарылап бара жатқанын көрсетті.
The Schipperke has no particular health problems. The UK Kennel Club survey puts the median lifespan of the breed at 13 years old, with about 20% living to 15 years or more. Of the 36 deceased dogs in the survey, the oldest dog was 17 1/2 years old. There is a known case where a Schipperke lived to be 18 to 19 years old. Nonetheless, inactivity, lack of exercise, and over feeding are very harmful, and can lead to joint and skeletal problems and tooth, heart, lung, or digestive conditions. Schipperke's primary orthopedic problem tends to be luxating patella and Legg Perthes syndrome (knee and hip disorders, respectively). Some Schipperkes have demonstrated tendencies to epilepsy, although there are no tests: these seem to be related to genetic transmission. The one caveat to the Schipperke's good health is MPS IIIB, a genetic mutation that occurs in at most 15% of the total breed population. It only occurs in Schipperkes. The University of Pennsylvania School of Veterinary Medicine has developed a test for the disease and began accepting samples in April 2003. Clinical signs appear between two and four years of age, and there are no known cures or treatments. The disease affects balance, negotiation of obstacles (such as stairs), and is similar to such lysosomal storage diseases in humans as Tay–Sachs disease and Gaucher's disease. The Schipperke is also prone to some other physical problems as reported by the Orthopedic Foundation for Animals. DNA research has shown that Schipperkes have a rising rate of inbreeding in their population.
Тарих
Шепперкелер туралы ертерек кездесетін деректер олардың 16 ғасырда Фландрияда пайда болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бельгиялық қарсылық қозғалысы осы иттерді түрлі жасырынған орындар мен ұялар арасында хабар тарату үшін пайдаланды, ал оккупациялық нацистік күштер мүлдем хабардар болған жоқ.
The earlier common references to Schipperkes suggest that they may have originated in the 1600's in Flanders. In World War II, the Belgian Resistance used the dogs to run messages between various resistance hideouts and cells, to which occupying Nazi forces were none the wiser.
Генетикалық генеалогия/ДНК зерттеулері
ДНК зертханаларының зерттеулері Шпиперкенің бельгиялық қойшы итінен гөрі Померания тұқымына жақын екенін, ал шпиц типті тұқымдармен тығыз байланысты екенін көрсетті. ДНК зерттеулері Шпиперкелердегі туыс өсімнің (инбридингтің) үнемі артып келе жатқанын да анықтады.
DNA laboratory studies have shown that the Schipperke is more closely related to the Pomeranian dog than the Belgian sheepdog and is very closely tied to Spitz type breeds. DNA studies also show a steady increase of inbreeding in Schipperkes.