Кіріспе

Палеоцен дәуіріндегі кеміргіштерге ұқсас сүтқоректілердің жойылған туысы.

Taeniolabis ("жолақты кескіш тіс") – Солтүстік Американың палеоцен дәуірінде өмір сүрген, қазірде жойылған көп түйінді сүтқоректілердің туысы.

Сипаттама

Taeniolabis – Taeniolabidoidea құрамына кіретін, көп тісті тістерімен, қысқа, кең мұрынымен және массивті басымен ерекшеленетін көп тістілер суперотбасының өкілі. Тіс өзгерістері, ықтимал, өсімдіктермен қоректенуге бейімделу болған, бұл креда кезеңінің соңында гүлді өсімдіктердің қарқынды дамуынан туындаған болуы мүмкін, соның нәтижесінде өсімдіктермен қоректенушілерде жаңа мамандану мүмкіндіктері пайда болды. Бұл – белгілі ең ірі көп тісті және сонымен қатар ең ірі аллотериялық сүтқоректі. Бұл туысқа жататын түрлер басқаша атаулармен де белгілі. Taeniolabis taoensis жеткілікті мөлшерде кездеседі және өте шектеулі уақыт кезеңінде сақталғандықтан, оны дания жасындағы палеонтологиялық қалдықтар жинағындағы Пуэркан фауналық кезеңінің анықтамалық қазылған қалдығы ретінде пайдалануға болады.

Тарих

Ол Cimolodonta кіші тобына жатады және Taeniolabidoidea жоғары отбасының мүшесі. Бұл туысқа Эдвард Дринкер Коуп 1882 жылы ат берген. Түрлер сондай-ақ Catopsalis және Polymastodon туыстарына да жатқызылған.

Түрлер

Taeniolabis lamberti 1987 жылы Нэнси Симмонс ат қойған. Ол Монтана штатының Дания дәуіріндегі Туллок формациясынан табылған. Ол T. taoensis сияқты үлкен емес, бірақ көп тістілерге (multituberculate) қатысты әлі де ірілеу. Taeniolabis taoensis тұқымдасының типтік түрі ретінде 1882 жылы Коуп оны Taeniolabis sulcatus деп атаған. Кейіннен ол T. taoensis деп қайта аталды. Белгілі қазбалар шамамен 64 миллион жылға жатады. Олар Нью-Мексикодағы Насименто формациясының, Саскачеванның Равенскрэг формациясының және Колорадоның Денвер формациясының Дания дәуіріндегі шөгінділерінде кездеседі. Бұл түрдің басы сопақта болған, ал орташа дене салмағы шамамен 24 кг, яғни қазіргі бобрдың мөлшерімен тең. Бұрын, олардың үлкен тістеріне сүйене отырып, дене салмағы 100 кг-ға дейін жетеді және қой немесе одан да ірі болады деп есептелген. Алайда, жақсартылған талдаулар және тістердің шөппен қоректануға байланысты ерекше берік болғанын түсіну, бұл пікірді жоққа шығарды.