Кіріспе

Англия ақсүйектісі (1385–1415 жж.)

Ричард Конисбро, Кембриджтің 3-ші графы (20 шілде 1385 – 5 тамыз 1415) – Лэнглидің Эдмунды, Йорк герцогының 1-шісі, және Кастилияның Изабелласы, Йорк герцогинясының екінші ұлы. Ол Саутгемптон қастандығына қатысқандығы үшін басы кесілді, бұл король Генрих V-ке қарсы жасалған құпия жоспар. Ол Ричард Плантагенеттің, Йорк герцогының 3-шісінің әкесі және король Эдуард IV-нің және король Ричард III-нің әкесі болды.

Ерте өмір

Ричард Йорк 1385 жылғы 20 шілдеде Йоркширдегі Конисбро қамалында, Эдмунд Лэнглидің, 1-ші Йорк герцогының және оның бірінші әйелі Кастилияның Изабелласының екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Әкесінің тарапынан ол король Эдуард III және Филиппа Эноның немересі, ал анасының тарапынан – Кастилия және Леон королі Петір Зұлымның немересі және оның сүйікті әйелі Мария де Падилья (1361 жылы қайтыс болған) еді. Оның крест әкесі – Ричард II патша. Оның тууы мен крещениесі туралы жазбалар жоқ, ал басқалары оның шамамен 1375 жылы туғанын айтады. Ричард II 1385 жылғы 20 шілдеде Йорк қаласында болды, ал 1375 жылы болашақ патша сегіз жаста болған; ол осы жаста және әкесі тірі болғанда крест әке бола алмасы анық еді. Ричард ағасы Эдвардтан он екі жас кіші еді. Қызығы, Ричард әкесінен ешқандай жер алған жоқ және оның әкесінің де, ағасының да өсиеттерінде есімдері жоқ. Г.Л. Харрис бұл жағдайды Ричардтың әкесі мен ағасы оны толыққанды туыс деп мойындамағанын, және ол анасы мен патшаның жартылай інісі Джон Холланд арасындағы заңсыз қарым-қатынастың нәтижесі болуы мүмкін деген тұжырымға келді. Бұл теория 2014 жылы Ричард III-тің қалдықтарының ДНК зерттеулерінен кейін жаңа күш алды. Эдмунд Лэнгли 1400 жылғы 25 қарашадағы өсиетімен Ричард үшін ешқандай қаражат бөлмесе де, оның анасы Изабелла 1392 жылғы 23 желтоқсанда қайтыс болғанға дейін Ричард II патшаны өзінің мұрагері деп атады және одан кіші ұлына 500 маркалық жылдық зейнетақы беруін сұрады. Патша келісті. 1393 жылғы 3 ақпанда ол өзінің крест ұлына Изабелла бұрын алған Йоркширден түскен кірістерден 100 фунт стерлингтік жылдық зейнетақы берді, ал 1393 жылғы 16 наурызда оған тағы 350 марка (£233 6s 8d) қосымша жылдық зейнетақы берді. Т.Б. Пьюге сәйкес, Ричард ересек болғанда патшадан одан да көп көмек күтілуі мүмкін еді; алайда Ричард II 1399 жылы тақтан алынды. Г.Л. Харрис айтуынша, Йорк графы Ричард "жаңа король Генрих IV-тен ешқандай жақсылық көрген жоқ". Генрих IV таққа отырғаннан кейін Ричардтың жалғыз табыс көзі – зейнетақысы, нерегулярлы төленді немесе мүлдем төленбеді. 1403 жылғы сәуірден 1404 жылғы қазанға дейін Ричард уэльстік бүлікші Оуайн Глиндврға қарсы Херефордширді қорғаған шағын әскерге басшылық етті, бірақ басқа ешқандай айқын әскери қызмет атқармады. Алайда, осы кезеңде, Т.Б. Пьюге сәйкес, Ричард Мортимер мен Шерлтон отбасыларымен байланыс орнатты, нәтижесінде ол Анна де Мортимерге үйленді. Осы кезеңде Ричардтың тағы бір маңызды тағайындалуы 1406 жылғы тамызда болды, ол Бат епискобы, лорд ФитцХью және лорд Скроппен бірге Генрих патшаның қызы Филиппаны Данияға, король Эрикке үйлену үшін сүйемелдеу үшін таңдалды. Ричард сол жылдың шілде айында, мүмкін осы елшілікке дайындық ретінде, рыцарь атағын алды. Пьюг бұл үш айлық Дания елшілігі кезінде Ричард 1411 жылғы қыркүйекте Ричардтың жеңіштісі Джоан Холландқа үйленген лорд Скроппен жақсы танысқанын және кейіннен олар екеуінің де өміріне қатер төндірген 1415 жылғы Саутгемптон қастандығына қатысқанын атап өтті.

Саутгемптон учаскесі

1414 жылғы парламентте Ричард Кембридж графы атанды, бұл титулды бұрын оның ағасы, 2-ші Йорк герцогы Эдуард иеленген еді, ол бұрын Кембридж графы лауазымынан өзі бас тартқан немесе титулынан айырылған болатын. Дегенмен, 1414 жылы Ричардтың Кембридж графы атанғанына байланысты ешқандай жер берілген жоқ, ал Харристің сөзіне қарағанда, Кембридж Генри V-нің Францияға жорыққа шығатын "графтардың ең кедейі" болды. Осының салдарынан ол экспедицияға лайықты түрде дайындалуға қажетті ресурстарға ие болмады. Бәлкім, осы себепті Ричард лорд Скроп пен сэр Томас Греймен бірге Англияның Генрих V-ін тақтан түсіріп, оның қайтыс болған әйелі Аннаның інісі Эдмунд Мортимерді, 5-ші Март графына тақ орнатуға құлық білдірді. 31 шілдеде Мортимер патшаға бұл қастандық туралы мәлімдеді. Кейін ол Ричардты өлім жазасына кескен комиссияның құрамында болды. Ричард патшадан кешірім тілеп, жалбарынғанына қарамастан, 1415 жылдың 5 тамызында оның басы кесіліп, Саутгемптондағы Құдай үйі шіркеуіне (қазіргі Саутгемптондағы Сент-Жулиен шіркеуі) жерленді. Бірнеше күннен кейін, 11 тамызда 1415 жылы флот Францияға бет бұрды. Саутгемптон қастандығы Шекспирдің "Генрих V" пьесасында және анонимдік "Сэр Джон Олдкаслдың тарихы" пьесасында бейнеленген.

Мұра

Кеймбридж титулынан айырылғанымен, оған қарсы айыптау жарияланбады, ал оның төрт жасар ұлы Ричард мұрагері болды. Үш ай ішінде Кембридждің үлкен ағасы, Норвичтың Эдуарды, Йорк герцогының 2-шісі, Аженкур шайқасында қаза тапты, және Кембридждің төрт жасар ұлы ақырында әкесінен де, ағасынан да атақтары мен иеліктерін мұраға алды. 1461 жылғы парламентте король Эдуард IV өзінің атасы, Кембридж графы Ричардқа қабылданған үкімді "ретсіз және заңсыз" деп жойды.

Қарулар

Ричард әкесінің қаруын тасыды (патшалық қаруы, күміс үш ұшты белгімен ерекшеленген, әрқайсысы үш қызыл тортекспен), Леон жиегімен (бордюрасымен) қосымша ерекшеленді.