Рудольф Австриялық – Австро-Венгрия империясының мұрагері, Франц Иосиф I ұлы. 1889 ж. Мария Ветсерамен бірге қайғылы оқиғада қаза тапты. Тарихы мен өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бетховеннің досы және демеушісі
the friend and patron of Beethoven
Рудольф, Австрияның тәждік ханзадасы (Рудольф Франц Карл Йозеф; 21 тамыз 1858 – 30 қаңтар 1889) – Австрия императоры Франц Иосиф I және Баварияның герцогинясы Елизаветаның жалғыз ұлы және үшінші баласы. Ол туғаннан бастап Австро-Венгрия империясының императорлық тағына мұрагер атанды. 1889 жылы ол Майерлинг сарайындағы аңшылық үйінде сүйіктісі Мэри Ветсерамен бірге өзіне-өзі қол жұмсады. Осы оқиға халықаралық жаңалықтарға әкелді.
Rudolf, Crown Prince of Austria (Rudolf Franz Karl Josef; 21 August 1858 – 30 January 1889) was the only son and third child of Emperor Franz Joseph I of Austria and Duchess Elisabeth of Bavaria (Sisi). He was heir apparent to the imperial throne of the Austro Hungarian Empire from birth. In 1889, he died in a suicide pact with his mistress Mary Vetsera at the Mayerling hunting lodge. The ensuing scandal made international headlines.
Өмірбаян
Рудольф Венаға жақын Лаксенбург сарайында император Франц Иосиф I мен императрица Елизаветаның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол 1273 жылдан 1291 жылға дейін билік еткен Германияның алғашқы Габсбург патшасы Рудольф I-нің құрметіне аталған. Рудольф үлкен әпкесі Гизэламен бірге өсті, олар өте жақын болды. Алты жасқа келгенде Рудольф Австрияның болашақ императоры болу үшін оқуын бастағанда әпкесінен бөлінді. Бұл олардың қарым-қатынасына әсер етпеді, Гизэла Баварияның принці Леопольдқа үйленгенге дейін Венадан кеткенге дейін оған жақын болды. Рудольфтың Леопольд Гондрекурттан алған алғашқы білімі физикалық және эмоционалдық тұрғыдан зорлыққа ұшырату болды, бұл оның кейінірек өзіне-өзі қол жұмсауына себеп болуы мүмкін. Оның ұстазы Фердинанд фон Хохстеттердің (кейіннен Императорлық Табиғат тарихы мұражайының бірінші басқарушысы) ықпалымен Рудольф табиғат ғылымдарына қызығушылық танытты және ерте жасынан минералдар жинауды бастады. Әкесінің консервативті көзқарастарына қарамай, Рудольф анасының пікірлеріне жақын либералды көзқарастар ұстанды. Дегенмен, олардың қарым-қатынасы кейде шиеленісетін.
Rudolf was born at Schloss Laxenburg, a castle near Vienna, as the son of Emperor Franz Joseph I and Empress Elisabeth. He was named after the first Habsburg King of Germany, Rudolf I, who reigned from 1273 to 1291. Rudolf was raised together with his older sister Gisela and the two were very close. At the age of six, Rudolf was separated from his sister as he began his education to become a future Emperor of Austria. This did not change their relationship and Gisela remained close to him until she left Vienna upon her marriage to Prince Leopold of Bavaria. Rudolf's initial education under Leopold Gondrecourt was physically and emotionally abusive, and likely a cause of his later suicide. Influenced by his tutor Ferdinand von Hochstetter (who later became the first superintendent of the Imperial Natural History Museum), Rudolf became very interested in natural sciences, starting a mineral collection at an early age. In contrast with his deeply conservative father, Rudolf held liberal views that were closer to those of his mother. Nevertheless, his relationship with her was at times strained.
Неке
1881 жылы 10 мамырда Рудольф Венадағы Августин шіркеуінде Бельгия королі Леопольд II-нің қызы, Бельгия принцессасы Стефанияға үйленді. Некелері бастапқыда бақытты болғанымен, 1883 жылғы 2 қыркүйекте жалғыз қызы, Елизавета дүниеге келген кезде, олардың арасы суытыла бастады. Баланың тууынан кейін Рудольф ішімдікке құмарланып, көптеген қатынастарға барып, денсаулығы нашарлай бастады. Алайда, мұндай мінез-құлық Рудольф үшін жаңалық емес еді, өйткені үйленбес бұрын ол ұзақ жылдар бойы бейшаралыққа бой алдырған. 1886 жылы Рудольф ауыр сырқатқа шалдықты, сондықтан оны емдеу үшін Лакрома аралына (қазіргі Хорватия) жіберді. Сапар барысында Стефания да ауыр сырқатқа шалдығып, "зор азап шеккенін" айтты. Екеуіне қойылған перитонит диагнозы императордың бұйрығымен құпия сақталды. Жоғары дәрежедегі емнен кейін Стефания аурудан жазылды, бірақ сырқат оның аналық түтіктерін зақымдағандықтан, енді бала туа алмады. Стефанияның симптомдары мен жағдайы Рудольфтың оған гонорея жұқтырғанын көрсетеді. Рудольфтың өзі де емге жақсы жауап бермеді, керісінше, денсаулығы нашарлай берді. Ол гонореядан басқа, сифилис жұқтырған болуы мүмкін. Аурудың салдарымен күресу үшін Рудольф морфинге тәуелді болды, үлкен дозаларын қабылдай бастады. 1889 жылға қарай, сарайда Стефанияның 1886 жылғы оқиғалар салдарынан енді бала туа алмайтыны және Рудольфтың денсаулығының нашарлап бара жатқаны баршаға мәлім болды.
In Vienna, on 10 May 1881, Rudolf married Princess Stéphanie of Belgium, a daughter of King Leopold II of Belgium, at the Augustinian Church in Vienna. Although their marriage was initially a happy one, by the time their only child, the Archduchess Elisabeth, was born on 2 September 1883, the couple had drifted apart. After the birth of their child, Rudolf became increasingly unstable as he drank heavily and was having many affairs. This behaviour, however, was not entirely new as Rudolf had a long history of reckless promiscuity prior to his marriage. In 1886, Rudolf became seriously ill and the couple was directed to the island of Lacroma (present day Croatia) for his treatment. In transit, Stéphanie also became seriously ill and described "suffering terrible pain". The couple's diagnosis of peritonitis was kept secret by order of the Emperor. After intensive treatment, Stéphanie was able to recover from the illness but she was left unable to have children as the illness had destroyed her fallopian tubes. Stéphanie's symptoms and outcome indicate Rudolf had most likely infected her with gonorrhoea. Rudolf himself did not improve with treatment and grew increasingly ill. It is likely he had contracted syphilis in addition to gonorrhoea. In order to cope with the effects of the disease, Rudolf began taking large doses of morphine. By 1889, it was common knowledge at Court that Stéphanie would not have any more children due to the events of 1886, and that Rudolf's health was deteriorating.
Өлім-жітім
1886 жылы Рудольф Майерлинг атты аң аулау үйін сатып алды. 1888 жылдың соңында 30 жастағы тәж мұрагері 17 жастағы баронесса Мари фон Ветсерамен танысты, ол көбінесе ағылшын тіліндегі Mary есімімен белгілі болды және онымен махаббат өмірге келді. 1889 жылдың 30 қаңтарында олар екеуі, жас баронессамен бірге, ложада өлі күйде табылды, бұл олардың бірлесіп суицид жасағандарынан туындаған көрінеді. Рудольфтың суицид жасауы, оны шіркеуде жерлеуге кедерес келтіретін еді. Сондықтан ол ресми түрде "ақыл-есі тоқыраған" жағдайда деп жарияланды және Венадағы Капуцин шіркеуінің Императорлық мазарында (Капуцинергруфт) жерленді. Ветсераның денесі түнгі уақытта Майерлингтен жасырын түрде шығарылып, Heiligenkreuz ауылының зиратына жасырын жерленді. Император Майерлингті Кармелиттік монахтардың тәуір монастырына айналдырды және Рудольфтың жаны үшін монахтар күнделікті дұға оқысын деп, дұға үйін (chantry) құрды. 2015 жылы Австрия банкіндегі сақтау қоймасынан Ветсераның жеке хаттары табылды, олар оның Рудольфпен бірге махаббатқа беріліп, суицид жасауға дайындалғанын көрсетті.
In 1886, Rudolf bought Mayerling, a hunting lodge. In late 1888, the 30 year old Crown Prince met the 17 year old Freiin (Baroness) Marie von Vetsera, known by the more fashionable Anglophile name Mary, and began an affair with her. On 30 January 1889, he and the young Baroness were discovered dead in the lodge as a result of an apparent joint suicide. As suicide would prevent him from being given a church burial, Rudolf was officially declared to have been in a state of "mental unbalance", and he was buried in the Imperial Crypt (Kapuzinergruft) of the Capuchin Church in Vienna. Vetsera's body was smuggled out of Mayerling in the middle of the night and secretly buried in the village cemetery at Heiligenkreuz. The Emperor had Mayerling converted into a penitential convent of Carmelite nuns and endowed a chantry so that daily prayers would eternally be said by the nuns for the repose of Rudolf's soul. Vetsera's private letters were discovered in a safe deposit box in an Austrian bank in 2015, and they revealed that she was preparing to commit suicide alongside Rudolf, out of love.
Өлімнен кейінгі әсерлері
Рудольфтің өлімі анасы, Императрица Елизаветаны үлкен қайғыға баттырды. Ол қалған өмірі бойы аза тұтудың түстері – қара немесе жемшік сұр түсті киімдер киді және Венадағы императорлық сарайдан көбірек уақытты алыс өткізді. Оның қызы Жизела оның өзін-өзі өлтіруі мүмкін деген қорқынышта болды. 1898 жылы, Елизавета Швейцарияның Женева қаласында болғанда, итальяндық анархист Луиджи Лучени оны өлтірді. Рудольфтің өлімінен кейін Франц Иосифтің тікелей еркек мұрагері қалмады. Франц Иосифтің кіші інісі, эрцгерцог Карл Людвиг, австро-венгерлік таққа мұрагерлікке тұрды, бірақ ол мұрагерлік құқығынан бас тартқаны туралы жалған ақпарат тарады. Дегенмен, 1896 жылы оның қызбадан қайтыс болуы үлкен ұлы, эрцгерцог Франц Фердинандты жаңа мұрагер етіп белгіледі. Бірақ, 1914 жылы эрцгерцог Франц Фердинандты өлтірді (осы оқиға Бірінші дүниежүзілік соғыстың бастауы болды), сондықтан император Франц Иосиф 1916 жылдың қараша айында қайтыс болғанда, оның орнына оның шөбересі Карл I Австрия патшасы болды. Америка президенті Вудро Вильсонның талаптары император Карл I-ді 1918 жылдың қараша айының басында Венадағы мемлекеттік істерге қатысудан бас тартуға мәжбүр етті. Осының нәтижесінде, Австро-Венгрия империясы жойылды және революциясыз республика құрылды. Карл I және оның отбасы Экартзау сарайында қысқа уақыт болғаннан кейін Швейцарияға жер аударылды.
Rudolf's death plunged his mother, Empress Elisabeth, into despair. She wore black or pearl grey, the colors of mourning, for the rest of her life and spent more and more time away from the imperial court in Vienna. Her daughter Gisela was afraid that she might also commit suicide. In 1898, while Elisabeth was abroad in Geneva, Switzerland, she was murdered by an Italian anarchist, Luigi Lucheni. Rudolf's death had left Franz Joseph without a direct male heir. Franz Joseph's younger brother, Archduke Karl Ludwig, was next in line to the Austro Hungarian throne, though it was falsely reported that he had renounced his succession rights. In any case, his death in 1896 from typhoid made his eldest son, Archduke Franz Ferdinand, the new heir presumptive. However, Archduke Franz Ferdinand was assassinated in 1914 (an event that precipitated World War I), so when Emperor Franz Joseph died in November 1916, he was succeeded instead by his grandnephew, Charles I of Austria. The demands of the American President, Woodrow Wilson forced Emperor Charles I to renounce involvement in state affairs in Vienna in early November 1918. As a result, the Austro Hungarian Empire ceased to exist and a republic came into being without revolution. Charles I and his family went into exile in Switzerland after spending a short time at Castle Eckartsau.
Танымал мәдениетте
Mayerling, 1936 жылы Анатоль Литвак режиссерлік еткен фильмі, басты рөлдерде Чарльз Бойер мен Даниэль Дарриус, Клод Анеттың романы негізінде түсірілген. Сараево (1940), Макс Офюльс режиссерлік еткен фильм Рудольфтің өлімімен басталады. "Маринка" (1945) шығармашылық мюзиклі, Джордж Марионның кітабы және Карл Фаркас, Джордж Марионның сөздері, Эммерих Калманның музыкасы. Майерлинг, 1957 жылы түсірілген фильм, басты рөлде Мел Феррер Тақ мұрагері Рудольф рөлінде, Одри Хепберн Баронесса Мэри Ветсара рөлінде, Лорн Грин Кайзер Франц Йозеф рөлінде. Майерлинг, 1968 жылы түсірілген фильм, Омар Шариф Тақ мұрагері Рудольф рөлінде, Кэтрин Денев Мэри рөлінде, Джеймс Мейсон Кайзер Франц Йозеф рөлінде және Ава Гарднер Елизавета рөлінде. Жапондық Такарадзука Ревюдің "Utakata no Koi" / "Ephemeral Love", 1968 жылғы фильм негізінде құрылған. "Аққулар құлдырауы" (1974) британдық деректі-драмалық сериалының бір сағаттық эпизоды, режиссері Джеймс Фурман, сценарий авторы Дэвид Тернер, 1889 жылдың 30 қаңтарындағы және одан кейінгі бірнеше күндегі Мейерлингтегі оқиғаларды егжей-тегжейлі көрсетеді. Миклош Янчоның 1975 жылғы "Vizi privati, pubbliche virtù" (Жеке құштарлықтар, қоғамдық ізгіліктер) фильмі, онда ғашықтар мен олардың достары патшалық билік тарапынан сатқындық пен әдепсіздік үшін өлтіріледі. Кеннет Макмилланның 1978 жылғы "Майерлинг" балеті. Хигури Юның 2000 жылғы "Tenshi no Hitsugi" (Ангелдің қалыңы) жапон мангасы. Роберт Дорнхелмнің 2006 жылы түсірген "Тақ мұрагері" екі бөлімді телефильмі. Композитор Франк Уайлдхорнның 2006 жылғы "Рудольф – Афере Майерлинг" мюзиклі, кейбір елдерде "Соңғы сүйіспеншілік" немесе "Рудольф – Соңғы сүйіспеншілік" деп таныстырылды. Дэвид Логанның 2011 жылғы "Рудольф" пьесасы Тақ мұрагері Рудольфтің өмірінің соңғы апталарын көрсетеді. Мейерлингтегі оқиғаның жоғары деңгейде көркемделінген нұсқасы 2006 жылғы "Иллюзионист" фильмінде бейнеленген. Тақ мұрагері Леопольд (Руфус Севелл ойнады) – Рудольфтің көркемдік аналогы.
Mayerling, a 1936 film directed by Anatole Litvak, with Charles Boyer and Danielle Darrieux, based on a novel by Claude Anet. Sarajevo (1940), a film directed Max Ophüls starts with Rudolf's death. The fictionalized musical Marinka (1945), with book by George Marion Jr., and Karl Farkas, lyrics by George Marion, Jr., music by Emmerich Kalman. Mayerling, a 1957 film, starring Mel Ferrer as Crown Prince Rudolf, Audrey Hepburn as Baroness Mary Vetsara with Lorne Greene as Kaiser Franz Josef. Mayerling, a 1968 film, starring Omar Sharif as Crown Prince Rudolf, Catherine Deneuve as Mary with James Mason as Kaiser Franz Josef and Ava Gardner as Empress Elisabeth. Japanese Takarazuka Revue's "Utakata no Koi"/"Ephemeral Love", based on the 1968 film. Requiem for a Crown Prince, one hour episode of the British documentary/drama series Fall of Eagles (1974), directed by James Furman and written by David Turner, tracks in detail the events of 30 January 1889 and the following few days at Mayerling. Miklós Jancsó's 1975 film Vizi privati, pubbliche virtù (Private Vices, Public Virtues), a reinterpretation in which the lovers and their friends are murdered by imperial authorities for treason and immorality. Kenneth MacMillan's 1978 ballet, Mayerling. Japanese manga by Higuri You, "Tenshi no Hitsugi" (Angel's Coffin) (2000). The Crown Prince, a 2006 television film in two parts directed by Robert Dornhelm. Composer Frank Wildhorn's musical Rudolf – Affaire Mayerling (2006), produced in some territories as The Last Kiss or Rudolf – The Last Kiss. The play Rudolf (2011) by David Logan dramatises the last few weeks of the life of Crown Prince Rudolf. A highly fictionalized version of the incident at Mayerling is depicted in the 2006 film The Illusionist. Crown Prince Leopold (played by Rufus Sewell) is a fictional analog of Rudolf.