Кіріспе
Британдық тегін эфирлік телеарна ITV1 және STV бүкіл Ұлыбритания бойынша бағдарламалар таратады. ITV1 (бұрын ITV деп аталған) – британдық ITV plc медиа компаниясына тиесілі және басқарылатын британдық тегін эфирлік қоғамдық телеарна. Ол Channel 3 мемлекеттік телерадио хабарларын тарату қызметін бүкіл Ұлыбританияда, Шотландияның орталық және солтүстік аймақтарынан басқа, онда STV қызмет көрсетеді. ITV1 тұрақты ұлттық арна ретінде (аймақтық жаңалықтар және басқа да өңірлік бағдарламаларға арналған бөлімдермен) ескі ITV желісінен – бөлек меншіктегі өңірлік компаниялардың федерациясынан пайда болды, олардың жергілікті кестелері мен брендтері айтарлықтай ерекшеленетін. 1990 жылдары әр аймақтағы бағдарламалардың арасындағы айырмашылықтар бірте-бірте азайды – бұл, бір жағынан, меншікті консолидациялау арқылы, екінші жағынан, аймақтық бағдарламалардың көлемін және кестесін стандарттау арқылы жүзеге асты. 2002 жылы Англия мен Уэльстегі барлық ITV аймақтары ұлттық үзділікті қабылдағанда сыртқы түрінде үлкен өзгеріс болды. Аймақтық логотиптер жойылды және аймақтық атаулар тек аймақтық бағдарламалардан бұрын айтылды. Нәтижесінде, Англия мен Уэльстегі ITV1 аймақтық бағдарламаларды бөлісетін тәуелсіз аймақтық телеарналар тобынан гөрі, BBC One немесе France 3 сияқты аймақтық таңдауларға арналған ұлттық арна сияқты көрінді. Біріктіру 2004 жылы Granada plc компаниясы Carlton Communications компаниясын сатып алып, ITV plc компаниясын құрғанда бекітілді. Сол кезде екі компания Англия мен Уэльстегі Channel 3 компанияларының барлық аймақтық компанияларын сатып алған болатын. Кейіннен ITV plc Channel Television Channel Islands және UTV Солтүстік Ирландияны сатып алды. ITV1 бүгінде Ұлыбританиядағы ең ірі және ең танымал коммерциялық телеарна болып табылады. ITV1 және оның бұрынғы аймақтық арналары 1950 жылдан бері Ұлыбританияның ең көп тамашаланатын телеарнасы мәртебесі үшін BBC One-мен бәсекелесіп келеді. Алайда, басқа тараптар сияқты, ITV1-дің көрермендер үлесі көп арналы теледидардың және соңғы кезде стриминг қызметтерінің Ұлыбританияда қолжетімділігінің нәтижесінде төмендеді.
the UK wide programming carried by both ITV1 and STV
ITV1 (formerly known as ITV) is a British free to air public broadcast television channel owned and operated by the British media company ITV plc. It provides the Channel 3 public broadcast service across all of the United Kingdom except for the central and northern areas of Scotland where STV provides the service. ITV1 as a consistent national channel (with dedicated slots for regional news and other regional programmes) evolved out of the old ITV network – a federation of separately owned regional companies which had significantly different local schedules and branding. During the 1990s, the differences between the schedules in each region gradually reduced – partly through the consolidation of ownership and partly through the standardisation in the volume and scheduling of regional programmes. In 2002, a major change of appearance occurred when all ITV regions in England and Wales adopted national continuity. Regional logos vanished and regional names were mentioned only before regional programmes. Effectively this left ITV1 in England and Wales looking like a national channel with slots for regional opt outs – like BBC One or France 3 – rather than a group of independent regional broadcasters sharing programmes. The unification was consolidated in 2004 when Granada plc acquired Carlton Communications to form ITV plc. By then, the two companies had acquired all the regional Channel 3 companies in England and Wales. ITV plc later acquired Channel Television in the Channel Islands and UTV in Northern Ireland. ITV1 is today the biggest and most popular commercial television channel in the United Kingdom. ITV1, and its predecessor regional channels, have contended with BBC One for the status of the UK's most watched television channel since the 1950s. However, in line with other terrestrial channels, ITV1's audience share has fallen as a result of availability of multi channel television, and more recently streaming services, in the UK.
Тарих
1954 жылғы Телевизиялық заң қабылданғаннан кейін Ұлыбританияда коммерциялық теледидар қызметінің құрылысы басталды. Кейіннен "ITV" деп қысқартылған тәуелсіз теледидар қызметі, әр аймақты әртүрлі франчайзи компаниялар басқаратын бөлек аймақтардан тұрды. Ең ірі үш аймақ – Лондон, Мидлендс және Солтүстік Англия бастапқыда апта ішіндегі және демалыс күндері берілетін қызметтерге бөлінді, оларды әртүрлі компаниялар басқарды. Қызмет 1990 жылдардың басына дейін өте қатаң реттелді. Реттеуші, ITA (кейіннен IBA) таратушыларды басқарды, франшизаларды берді және кестелерге, мазмұнға және техникалық стандарттарға зор ықпал етті. Заң бойынша реттеуші – телерадиокомпания, ал компаниялар BBC-мен бәсекелесу үшін «тәуелсіз теледидар қызметін» ұсынуға келісімшарт жасады. ITV желісі құрылған сәттен бастап 2000 жылдарға дейін аймақтық сипатта болды, бірақ бірыңғай қызметке көшу біртіндеп жүзеге асты. ITV1 – Ұлыбританиядағы ITV желісінің он екі франчайзисі қолданған жалпы экрандық бренд атауы болды. ITV1 бренді 2001 жылдың 11 тамызында Карлтон мен Гранадаға тиесілі франчайзилер таратты, бастапқыда «ITV1 Anglia» және «ITV1 Meridian» сияқты жергілікті аймақтық атаулармен бірге қолданылды. Алайда, 2002 жылдың қазанында екі компания арнаның бірыңғай бірліктерін құру туралы шешім қабылдағаннан кейін, аймақтық сілтемелер тек аймақтық бағдарламалардан бұрын, мысалы, жергілікті жаңалықтар мен ауа райы сияқты қолданылатын болды. Карлтон мен Гранада 2004 жылы бірігіп, ITV plc құрды, ол қазір он бес ITV аймақтық лицензиясының он үшін біреуіне ие. ITV1 атауы 2006 жылдың қаңтарында Channel Television оны Channel Islands-қа әкелгенге дейін Англияда, Уэльсте, Оңтүстік Шотландияда және Мэн аралында ғана қолданылды. Channel Television телеарнасында ұлттық сабақтастық жиі қолданылғандықтан, ITV1 ұлттық бренді бұл станцияда бірнеше жыл бұрын көрінген. ITV1 брендін пайдаланатын лицензия иелері: ITV Anglia, ITV Border, ITV Central, ITV Channel Television, ITV Cymru Wales, ITV Granada, ITV London (апта ішінде), ITV London (демалыс күндері), ITV Meridian, ITV Tyne Tees, ITV West Country, ITV Yorkshire және UTV. ITV Wales & West – жалғыз ерекшелік, ол өзінің эфирлік аймағының Уэльс бөлігінде ITV1 Wales атауын әрқашан қолданды, себебі оның аймақтық міндеттемелері жоғары. Соңғы кезде ITV1 Wales атауы 2013 жылға дейін тек тоқал бамперлерінде және аймақтық жарнамаланған бағдарламаларда қолданылды. ITV желісінде ITV plc-ге тиесілі емес лицензиарлар, қазіргі уақытта тек STV Group, әдетте ITV атауын атамайды. Қазіргі ITV plc-ге тиесілі лицензия иелерінің желілік өндіріс бөлімдері 1993 жылдан бастап біртіндеп біріктіріліп, ақырында ITV Studios құрылды.
Корпоративтік біріктіру
ITV1 арнасы ITV лицензияларының он біреуін біріктіру арқылы құрылды. 1990 жылғы Ұлыбританияның теледидар хабарларын тарату туралы заңы ITV желісін реттейтін көптеген ережелерді өзгертті, ең бастысы жеке франшизаларға меншік және өндіріс сағаттарына қатысты шектеулерді жеңілдетті. Дегенмен, 1974 жылдың өзінде Йоркшир Телевизиясы және оның солтүстік-шығыс көршісі Тайн-Тис Телевизиясы Trident Television компаниясын құрды, ол екі компанияның біріктірілген ұйымы болды. 1981 жылы реттеу талаптарына байланысты компания бөлінуге мәжбүр болды; алайда, 1993 жылы олар Йоркшир Тайн Тис Телевизиясы ретінде қайтадан одақ құрды, ол екі франшизаның иесі болды және екі компанияның активтерін бұрынғыдан гөрі жақсырақ біріктірді. ITV желісінің үлкен бөлігіне иелік ету үшін күшті бәсеке 1994 жылы басталды, осы жылы Карлтон Коммуникацияс, Лондон жұмыс күндері хабар таратушы Карлтон Телевизиясының иесі, Мидлендс аймағындағы Central Independent Television компаниясын бақылауына алды. Бірнеше күннен кейін Гранада plc, Солтүстік-Батыс Гранада Телевизиясының иесі, Лондон Уикенд Телевизиясын (LWT) сатып алды. Meridian компаниясының иесі Mills and Allen International сол жылы Anglia Television компаниясын сатып алды, кейін 1995 жылы бірігіп United News and Media (UNM) құрды. UNM 1996 жылы Уэльс және Батыс аймағындағы HTV телеарнасын сатып алды, ал Карлтон сол жылы Westcountry Television компаниясын сатып алды. Гранада 1997 жылы Йоркшир Тайн Тис Телевизиясын сатып алу туралы келісімге келді, бұл телеарнаға Йоркшир және Солтүстік-Шығыс франшизаларына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Франшизаларды сатып алуда 2000 жылға дейін ешқандай өзгеріс болған жоқ, ол кезде Border Television және оның барлық радио активтері Capital Radio Group компаниясына сатылды, содан кейін теледидар тарату бөлімі Granada Media Group компаниясына сатылды. Содан кейін Гранада UNM компаниясының барлық теледидарлық активтерін (оның ішінде ITV франшизаларын) сатып алды, бұл Meridian, Anglia және HTV компанияларын оның билігіне көшірді, бірақ реттеу талаптарына байланысты Гранада HTV компаниясын Карлтонға сатуға мәжбүр болды. Осы кезде Англия мен Уэльстегі барлық франшизалар Карлтон немесе Гранада компанияларына тиесілі болды. 2004 жылдың 2 ақпанында Гранада plc ресми түрде Карлтон Коммуникацияс компаниясымен бірігіп, ITV plc компаниясын құрды, бірақ бұл іс жүзінде Гранада компаниясының сатып алуы болды. 2011 жылы ITV plc Channel Television компаниясын жеке меншік иелері Yattendon Group plc компаниясынан сатып алды. 2015 жылдың 19 қазанында ITV реттеушілердің мақұлдауына байланысты UTV компаниясын 100 миллион фунт стерлингке сатып алуды жариялады. Келісімге UTV Ireland, UTV компаниясының ирландтық арнасы да кірді. Бастапқыда UTV атауы сақталды, бірақ 2020 жылдың 2 сәуірінде станция Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясына байланысты төтенше шара ретінде ITV компаниясының ұлттық сабақтастығын қолдана бастады, содан кейін 2020 жылдың 26 қарашасында бұл өзгерістің тұрақты екені жарияланды.
Өңірлік өзгерістер 2009-2013
2007 жылдың маусым айында ITV plc атқарушы төрағасы Майкл Грейд ITV өңірлік құрылымын қайта құру мүмкіндігін айтты, сонымен қатар кішкентай өңірлік қызметтердің оларға қызмет ететін өңірлік көрермендерге қатысты "қажеттілігі жоқ" екенін мәлімдеді. Бұл жоспар 2007 жылдың қыркүйегінде расталды, аймақтық жаңалықтар бағдарламаларының саны 17-ден 9-ға дейін азайтылды, бұл жыл сайын шамамен 35-40 миллион фунт стерлинг үнемдеуге мүмкіндік берді және ITV London, ITV Wales және ITV Granada-дан басқа ITV plc-тің барлық өңірлік компанияларына әсер етті. Бұл өзгерістер 2009 жылдың басында күшіне енді. Барлық кіші өңірлік жаңалықтар бағдарламалары тоқтатылды; ITV Border-дің Lookaround бағдарламасы ITV Tyne Tees-тің North East Tonight бағдарламасымен біріктірілді, ITV Westcountry-дің Westcountry Live бағдарламасы ITV West-тің The West Tonight бағдарламасымен біріктірілді, ал ITV Meridian-нің оңтүстік және оңтүстік-шығыс аймақтық бағдарламалары ITV Thames Valley-дің Thames Valley Tonight бағдарламасымен біріктірілді. 2013 жылдың 16 қыркүйегінде ITV 2009 жылғы өзгеріске дейінгідей, көбірек жергілікті жүйеге қайта оралды, енді 14 жаңалық аймағы (сегіз емес) болды. Бұл, мысалы, шекарадағы адамдарға тек Оңтүстік Шотландия мен Камбриядағы жаңалықтарды көрсететін, шекаралық жаңалықтар қызметіне оралуына әкелді, бұл 2009 жылдың ақпанындағы Tyne Tees бірігуіне ұқсас болды. Сонымен қатар, Батыс еліндегі Девон және Корнуолл көрермендері де көбірек жергілікті қызмет көрсетуге оралды.
ITV1 HD
ITV1 HD-нің жоғары сападағы бір мезгілде көрсетілімі 2008 жылдың 7 маусымында Freeview HD қызметінің техникалық тұрғыдан іске қосылуымен басталды. Каналдың тамыры ITV HD-ге дейін жетеді, ол 2006 жылы Лондонның Crystal Palace хабар тарату станциясынан төмен қуатты цифрлық эфирлік (DVB-T) арнада және Telewest TV Drive кабельдік телеарнасында сынақ режімінде жұмыс істеді. Канал 2008 жылдың 7 маусымында, УЕФА Еуро-2008 футбол турниріне орай қайта іске қосылды, бұл жолы ол тек Freesat сандық спутниктік қызметінде қолжетімді болды. Freeview HD-дегі тұңғыш көрсетілімімен бірге, 2009 жылдың желтоқсанында канал ITV1 HD деп қайта аталды.
ITV1 +1
ITV1 +1 уақыт бойынша жылжу арнасы 2011 жылы Freeview платформасын қоса алғанда, барлық телеарналар платформаларында іске қосылды.
Ұлыбританиядан тыс жерлерде қол жетімділік
ITV арналары Швейцария мен Лихтенштейнде кабельдік және IPTV арқылы қолжетімді. Ирландия Республикасында ITV (UTV ретінде) кеңінен қолжетімді болды; алайда, 2015 жылы UTV Ireland іске қосылып, Ирландия Республикасында UTV-ді алмастырды. UTV кейін Ирландияда хабар таратуды тоқтатты. ITV Люксембургтегі ALIA арқылы Еуропалық Одақ/ЕЭА аймағында хабар таратуға тіркелген. 2013 жылдың 27 наурызынан бастап ITV1 London британдық әскерлердің хабар тарату қызметі (BFBS) арқылы әлемнің түкпір-түкпіріндегі британдық әскерлер мен олардың отбасыларына ұсынылды, бұл ITV бағдарламаларының таңдауын ұсынған BFBS3 телеарнасын алмастырды.
ITV желісі
ITV 1989 жылға дейін тұрақты түрде бренд атасы ретінде таныстырылмады, бірақ бұл атау бұқаралық халық арасында кеңінен қолданылды. Independent Television, ITV деп қысқартылған, коммерциялық теледидар франшизаларын ұстаған компаниялардың ұжымдық және жалпылама атауы болды. Атау бастапқы реттеуші орган – Тәуелсіз Теледидар Орталығына (ITA) сілтеме жасады. Ол өз франчайзилеріне осы атауды қолдануға ынталанды, олардың тек коммерциялық емес, сонымен қатар қоғамдық қызметтер екенін көрсету үшін. Бастапқы жылдары желі кейде «ITA желісі» деп, ал компаниялар «ITA мердігерлері» немесе «ITA станциялары» деп аталды. Компаниялар негізінен эфирде өз аттарымен таныстырылды, бірақ кейбіреулері ITV-ге де сілтеме жасады. ITV атауына арналған нақты қолданыстар да болды, мысалы, ITV Schools, ITV Sport және Children's ITV бағдарламалық топтары үшін пайдаланылды. 1989 жылы ITV қауымдастығы жаңа «ITV» логотипі бар негізгі жиынтықты жасады, оған идентификаторлар, жарнамалар және жалпы эфирдегі және эфирден тыс дизайн кірді, ал осы жиынтықтың өңделген нұсқасы ITV желісіндегі әрбір франшиза иесі үшін әзірленді. Екі брендті идентификаторлар үлкен «ITV» логотипін қамтыды, онда «V» әрпі франшиза логотипінің бөлігін қамтыды, ал логотиптің астында сұр түсті бас әріптермен аймақтық телерадиокомпанияның аты жазылған. Дегенмен, аймақтық телерадиокомпаниялардың жартысы ғана осы жиынтықты пайдалануды жөн көрді, ол 1997 жылға қарай толығымен сәтсіз аяқталды. 1998 жылы тағы бір екінші ITV ортақ презентациясы («Жүректен келген теледидар» тақырыбымен, тағы да ITV атауымен екі брендті пайдалана отырып) іске қосылды. 2001 жылға қарай Англия мен Уэльстің барлық он бір франшизасы Granada plc немесе Carlton Communications компанияларына тиесілі болды, ал 2001 жылдың 11 тамызында ITV1 деген жаңа ортақ атау енгізілді.
ITV1 / ITV арнасы
2002 жылдың 28 қазанында ағылшын аймақтарында аймақтық үздіріліс пен идентификаторлар тоқтатылды, ал Уэльстегі арна ITV1 Wales деп қайта аталды. Осы кезде барлық ағылшын аймақтық үздіріліс хабарлаушылары ұлттық үздіріліс хабарлаушыларының бір тобымен алмастырылды – бастапқыда алты адам болды, бірақ кейіннен олардың саны төртке дейін азайтылды. 2005 жылы ITV plc ITV Day деп аталатын жаңа арналық брендті енгізді, ол ITV1-ді сағат 9:25-тен 18:00-ге дейін анықтау үшін қолданылды. ITV Day, ITV1-ден бөлек қарастырылып, қызыл, қызғылт сары және сары түстерді пайдалана отырып, өзіндік безендіру жиынтығын ұсынды және әдеттегі "күндізгі" іс-шаралардың көріністерін көрсетті. Жарнамалар ITV1-ге ұқсас форматта қолданылды, ал ITV1 эфирінде жарнамаланған барлық күндізгі бағдарламалар ITV Day логотипімен белгіленді. Сонымен қатар, "UTV Day" бренді Солтүстік Ирландияда қолданылды. 2006 жылдың қаңтарында арна жаңа бейне стильін қабылдады, ол негізінен ITV-дің көп арналы платформасындағы өзара жарнаманы жақсартуға бағытталған. Жаңа логотип ITV1, ITV2 және ITV3-ті ITV4-ке үйлестірді және жаңа идентификация алғаш рет 2006 жылғы 16 қаңтарда экранда пайдаланған кезде Ұлыбританиядағы түрлі билбордтарда көрінді. Бұл жаңару ITV Day брендіне де соңғы нүкте қойды, ол толық уақытты ITV1 идентификациясының пайдасына жойылды. 2013 жылдың 14 қаңтарында ITV жаңа корпоративтік логотипі – қолмен жазылған әріптерден шабыттанған және флагмандық арнаның атын ITV1-ден ITV-ға өзгертуді қамтитын үлкен брендтік жаңаруды таныстырды. Оның түс схемалары эфирде айналасындағы ортамен үйлесу үшін өзгереді, бұл ішкі практика "түс таңдау" деп аталады. 2016 жылғы сатып алудан кейін UTV да осы идентификаторларға қайта өтті, жаңа UTV логотипімен сәл өңделген нұсқасын қолдана отырып. 2019 жылдың 1 қаңтарында ITV эфирдегі безендіруін қайта жаңартты. Логотип пен трейлерлер басқа түс схемасын қолдану үшін өзгертілді, бірақ негізгі өзгеріс идентификаторларға қатысты болды. "ITV Creates" жобасы аясында әртүрлі апталарда жаңа идентификаторлар жиынтығы қолданылды. Олар британдық суретшілерден тапсырыс бойынша жасалған және ITV логотипінің интерпретацияларына негізделген. Алғашқы суретші Рави Дипрес болды. UTV 2013 жылғы идентификаторларын 2020 жылы ITV үздірілісі мен сынақтарын қабылдағанға дейін сақтап келді. Алайда, UTV логотипіне бейімделген жаңа нұсқасы бар трейлерлерде жаңа эфирлік безендіруді қолданды. 2022 жылдың 15 қарашасында ITV арнаның атын ITV-ден ITV1-ге қайта өзгертті, бұл атау 2001 мен 2013 жылдар аралығында қолданылған. ITV1 сонымен қатар ITVX стриминг қызметінің іске қосылуымен бірге жүргізілген ITV-дің барлық негізгі арналарын қайта жаңартудың бөлігі ретінде тағы бір брендтік жаңаруды алды. Логотип қазір көк түспен боялған және ITV2, ITV3, ITV4 және ITVBe арналарының имиджін және бағдарламалық өнімдерін көрсететін әртүрлі бұрыштармен қолданылатын идентификаторларды пайдаланады.