Солтүстікқұрлықақ құсы (Oenanthe oenanthe) – Еуропа мен Азияда кең таралған, Африкаға қыстайтын көшпелі жәндікқоректі құс. Сипаттамасы, мекендеу орындары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Солтүстік бидайжеміс немесе бидайжеміс (Oenanthe oenanthe) – бұрынқері тұғыр тұқымдасына (Turdidae) жатқызылған, бірақ қазір көбінесе Ескі әлемнің құс аулаушысы (Muscicapidae) деп саналатын кішкентай сайрақ құс. Ол Еуропа, Солтүстік және Орталық Азияда Oenanthe туысының ең көп тараған мүшесі. Солтүстік бидайжеміс – көшіп-қоныс жасайтын, жәндіктермен қоректенетін түр, Еуропадағы ашық тасты жерлерде және шығысқа қарай Палеарктикада, сондай-ақ Солтүстік-Шығыс Канада мен Гренландияда, ал Солтүстік-Батыс Канада мен Аляскада көбейеді. Ол тас жарықтарында және қоян тесіктерінде ұялайды. Барлық құстар қыстың көп бөлігін Африкада өткізеді.
The northern wheatear or wheatear (Oenanthe oenanthe) is a small passerine bird that was formerly classed as a member of the thrush family Turdidae, but is now more generally considered to be an Old World flycatcher, Muscicapidae. It is the most widespread member of the wheatear genus Oenanthe in Europe and North and Central Asia. The northern wheatear is a migratory insectivorous species breeding in open stony country in Europe and east across the Palearctic with footholds in northeastern Canada and Greenland as well as in northwestern Canada and Alaska. It nests in rock crevices and rabbit burrows. All birds spend most of their winter in Africa.
Сипаттама
Солтүстік астыққақ қайыңның ұзындығы Еуропалық қызылқұйрықтан артық. Солтүстік астыққақ қайыңның қанаттарының ені 26–32 см, салмағы 17–30 г. Екі жыныстың да құйрығы мен арт жағы ақ, ал құйрығының ұшында қара түсті Т әрпі тәрізді сурет бар. Жазғы еркек құстың үстіңгі жағы сұр, мойны сары, қанаттары мен бет маскасы қара. Күзде ол аналықтан қара қанаттарымен ерекшеленеді. Аналық құстың үстіңгі жағы ақшыл қоңыр, ал астыңғы жағы сары қоңыр, қанаттары қара қоңыр. Аталықтың әні сылдырлап, кеуекті болады. Оның шақыру дауысы – әдеттегі «чяк-чяк» дыбысы, ал ұшу кезіндегі дауысы да сондай.
The northern wheatear is larger than the European robin at in length. The northern wheatear also has a wingspan of 26– 32 cm and weighs 17 30 g.
Both sexes have a white rump and tail, with a black inverted T pattern at the end of the tail. The plumage of the summer male has grey upperparts, buff throat and black wings and face mask. In autumn it resembles the female apart from the black wings. The female is pale brown above and buff below with darker brown wings. The male has a whistling, crackly song. Its call is a typical chat chack noise, and the flight call is the same.
Көші-қон
Солтүстік ақсақал құсының саяхаты – мұхит, мұз және шөлді кесіп өтетін, кішкентай құстардың арасындағы ең ұзақ сапарлардың бірі. Ол көктемде Сахараның оңтүстігіндегі Африкадан Солтүстік жарты шардың кең аумағына, оның ішінде Солтүстік және Орталық Азия, Еуропа, Гренландия, Аляска және Канаданың бір бөлігіне көшіп барады. Ірі, жарқын түсті Гренландиялық леукороа түрінің құстары, басқа торғайлардың арасында мұхит арқылы ең ұзақ қашықтықты ұшып өтеді. Көктемде көпшілігі Африкадан континенттік Еуропа, Британ аралдары және Исландия арқылы Гренландияға қарай көшеді (бұл жол көбінесе су құстары мен үйректер пайдаланады). Дегенмен, күзде кемелерден жасалған байқаулар, кейбір құстардың Солтүстік Атлантиканы Канада мен Гренландиядан Оңтүстік-Батыс Еуропаға тікелей кесіп өтетінін көрсетеді. Шығыс Канадада көбейетін құстардың Баффин аралы мен Ньюфаундлендтен Гренландия, Ирландия және Португалия арқылы Азор аралдарына (Солтүстік Атлантика арқылы ұшу) және содан кейін Африкаға дейін ұшқаны айтылады. Батыс Канада мен Аляскадан келген басқа топтар Еуроазияның көп бөлігі арқылы Африкаға көшіп барады. <blockquote>"Аляскалық құстар Сібір мен Арабия шөлін кесіп, әр бағытта шамамен 15 000 км (9 000 миль) сапар шегіп, күніне орташа есеппен 290 км ұшқан. "Біздің білуімізше, бұл әнші құстың ең ұзақ тіркелген көші-қоны", - деді доктор Шмалжоханн.</blockquote>
The northern wheatear makes one of the longest journeys of any small bird, crossing ocean, ice, and desert. It migrates from Sub Saharan Africa in spring over a vast area of the Northern Hemisphere that includes northern and central Asia, Europe, Greenland, Alaska, and parts of Canada. Birds of the large, bright Greenland race, leucorhoa, make one of the longest transoceanic crossings of any passerine. In spring most migrate along a route (commonly used by waders and waterfowl) from Africa via continental Europe, the British Isles, and Iceland to Greenland. However, autumn sightings from ships suggest that some birds cross the North Atlantic directly from Canada and Greenland to southwest Europe, a distance of up to Birds breeding in eastern Canada are thought to fly from Baffin Island and Newfoundland via Greenland, Ireland, and Portugal to the Azores, crossing of the North Atlantic) before flying onwards to Africa. Other populations from western Canada and Alaska migrate by flying over much of Eurasia to Africa. <blockquote>"The Alaskan birds travelled almost 15,000km (9,000 miles) each way crossing Siberia and the Arabian Desert, and travelling, on average, 290km per day. "This is the longest recorded migration for a songbird as far as we know," said Dr Schmaljohann.