Кіріспе

Марс алаңы (фр. Champ de Mars) – Францияның Париж қаласының жетінші округінде, солтүстік-батыста Эйфель мұнарасы мен оңтүстік-шығыста Әскери мектептің арасында орналасқан кеңінен жайылған қоғамдық жасыл кеңістік. Парк Римдегі Марс құдайына арналған Марс алаңынан ("Марс даласы") аталған. Атаудың себебі – бұл жердегі газон бұрын француз әскерінің жаттығу және шеру алаңдары ретінде қолданылған. Ең жақын метро станциялары: Ла-Мотте Пике – Гренель, Әскери мектеп және Марс – Эйфель мұнарасы. Сонымен қатар, RER қала маңындағы жолаушылар темір жолы станциясы да бар. Жақын маңда қолданыстан шығарылған Champ de Mars станциясы да орналасқан.

Тарих

Бастапқыда Марс алаңы Гренелл деп аталатын кең, ашық жазықтың бір бөлігі болды, ол базар шаруашылығына арналған еді. Азаматтар шағын учаскелерді иеленіп, оларды жергілікті нарыққа жеміс-жидек, көкөніс және гүл өсіру арқылы пайдаланатын. Дегенмен, Гренелл жазығы егіншілік үшін аса құнарлы болған жоқ. 1765 жылы Анже Жак Габриэль жобалаған Әскери мектептің (École Militaire) құрылысы – Марс алаңының қазіргі түріне жасалған алғашқы қадам болды. Әскери жаттығуларға арналған алаң бастапқыда мектептің оңтүстігіндегі аумаққа, қазіргі Фонтеной алаңы орналасқан жерге жоспарланған. Мектептің солтүстігіне эспланада салуды шешу бүгінгі күні Марс алаңын қоршап тұрған сәнді қасбеттің бой көтеруіне әкелді. Жоспарлаушылар жерді тегістеп, оны үлкен ормен және ұзын қарағай аллеясымен қоршады, соңынан эспланаданы әдемі торы бар қоршаумен жапты. Айфель мұнарасының солтүстік-шығыс жағында бұрын өзен аралы болған Лебеді аралы, симметрия мен көрікті перспектива үшін жағалауға біріктірілді. (Бұл жерде сөз болған Лебеді аралын Сены өзенінің ортасында, өзеннің келесі бұрылысында, он бесінші және он алтыншы округтер арасында орналасқан Лебеді аралымен шатастырмау керек.) Жак Шарль және Роберт ағайындары 1783 жылдың 27 тамызында Марс алаңынан әлемдегі бірінші сутегімен толтырылған шарын ұшырды. Осы орын француз революциясының ең есте қаларлық мерекелері мен салтанатты шараларына куә болды. 1790 жылдың 14 шілдесінде Марс алаңында тұңғыш «Федерация күні» (fête de la Fédération) тойланды, қазір Бастилия күні деп белгілі, түрмеге шабуылдан бір жыл өткен соң. Келесі жылы, 1791 жылдың 17 шілдесінде Марс алаңында қырғын орын алды. Париждің алғашқы мэрі Жан Сильвен Бейли өзінің революциясының құрбаны болды және 1793 жылдың 12 қарашасында гильотинаға алынды. Марс алаңы 1794 жылдың 8 маусымында Жоғарғы Құдай фестивалінің де орны болды. Суретші Жак Луи Давидтің жобасымен жасанды таудың үстіне «Ұлттың құрбандық тақтасы» орнатылып, оның басына бостандық ағашы қойылды. Бұл фестиваль революциядағы ең сәтті фестиваль деп есептеледі. «Жүз күн» кезінде қайта келген Наполеон Марс алаңында 1815 жылғы Хартияны сақтауға ант берді. Марс алаңы 1867, 1878, 1889, 1900 және 1937 жылдары өткен Дүниежүзілік көрмелерге де арналған алаң болды.

Өнер және мәдениет

2012 жылы Марс алаңында «Бірлескен достар аюлары» көрмесі өтті. Бұл 140-тан астам екі метрлік аюлардың әр елді бейнелейтін халықаралық көркем өнер көрмесі болды. Олар бейбітшілік, махаббат, төзімділік және халықаралық өзара түсіністікті насихаттайды және бүкіл әлемде көрсетіледі. Олар Париждегі Марс алаңында Эйфель мұнарасының қарсаңында тұрды.

Кино және теледидардағы қолдану

Шамп-де-Марс 1985 жылы «Көріністің құны» атты Джеймс Бонд фильмінде түсірілім алаңы ретінде қолданылды. Фильмде Бонд (Роджер Мур соңғы рет ойнаған) Эйфель мұнарасынан ұрлаған Renault 11 таксисімен, кейін Май күні (Грейс Джонс) екені белгілі болған құпия саскінге есірген күйі қуып жетеді.

Спорт

Champ de Mars баскетбол алаңы мен футбол стадионының екеуін де қамтиды, сондай-ақ 2024 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында жағажай волейболы, ал 2024 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарында бес адамнан құралған футбол жарыстары осы жерде өтеді.