Кіріспе

Француз социалисі Сент-Аманд Базар (18 қыркүйек 1791 – 29 шілде 1832) – француз социалисі, Италияның Карбонарымен байланысты Францияда құпия қоғам құрған адам.

Өмірбаян

Ол Парижде дүниеге келген. 1815 жылы Парижді қорғауға қатысып, кейіннен Сена департаменті префектурасында бағынышты лауазымды иеленді. 25 жасында ол "Құрмет легионы" орденінің рыцары болып тағайындалды. Шамамен 1820 жылы ол бірнеше патриот достарын "Ами де ла Верует" (сөзбе-сөз "Ақиқат достары") деп аталған қоғамға біріктірді. Осыдан толыққанды Карбонаризм жүйесі қалыптасты, оның ерекше принциптерін Базардың екі досы Италиядан әкелді. Базардың өзі орталық ұйымның төрағасы болды, жалпы басшылықты жүзеге асырып, "Карбонаризм" журналына көп үлес қосты. Белфорттағы сәтсіз көтеріліс қоғамды жойды, ал көшбасшылар жасырынуға мәжбүр болды. Біраз уақыт Парижде жасырынғаннан кейін Базар, халыққа жақсылық тілейтіндердің мақсаттарына саяси қозғалыс арқылы емес, олардың әлеуметтік жағдайын түбегейлі өзгерту арқылы оңай жететініне келді. Осы ойлар оны Сент-Симон мектебінің социалистік философтарына тартты, ол оларға қосылып, "Le Producteur" журналына мақалалар жазды және 1828 жылы мектеп принциптері бойынша қоғамдық лекциялар оқыды. Әйелдердің азаттығына қарсы шығуы 1831 жылы Энфантинмен жанжалға әкеп соқты, және Базар қоғам мүшелері тарапынан тасталып қалды. Ол Энфантинге қарсы күшті шабуыл жасады, ал олардың арасындағы қызу пікірсайыс кезінде инсультқа ұшырады. Бірнеше айдан кейін Куртриде қайтыс болды.