Кіріспе

Стрид джаз пианиносы, көбінесе «стрид» деп қысқартылатын, рагтайм ойнаушыларынан пайда болған джаз пианиносының стилі. Көрікті стрид пианистерінің қатарында Джеймс П. Джонсон, Вилли "Арыстан" Смит, Фатс Уоллер, Лакки Робертс және Мэри Лу Уильямс бар.

Техника

Стрид регтаймнан сол қол техникасын, фортепианоның диапазонын кеңінен пайдалануды және жылдам темптерді қолданды. Композициялар жазылды, бірақ олар да импровизацияланды. Сол қол, әдетте, бірінші және үшінші соққыларда бір бас нотасы (немесе октава, үлкен жетінші, кіші жетінші немесе үлкен оныншы аралық) және екінші және төртінші соққыларда аккордты төрт соққылы импульспен ойнайды. Кейде бұл үлгі төменгі соққыға аккордты, ал жоғары соққыға бас ноталарын қою арқылы кері айналады. Скотт Джоплин танымал еткен регтайм стилімен салыстырғанда, стрит ойнаушылардың сол қолы клавиатурада үлкен қашықтыққа жүреді. Стрид-пиано сол қолдың бас нотасы мен аккордты ауыстырып орындауының арқасында өте ырғақты. Сол қолымен пианист әдетте бас нотасын, бас октавасын немесе оныншысын ойнайды, содан кейін клавиатураның ортасына қарай аккорд үштігін жасайды, ал оң қолы гармониялық және рифті әшекейлеумен және толтыру үлгілерімен синкоптанған әуенді ойнайды. Стрид джазды дұрыс ойнау сол қолдың арасындағы нәзік ырғақты кернеуді қамтиды, ол белгіленген темпке жақын және оң қол, ол көбінесе сәл күтіп отырады. Рагтайм пианистерінен айырмашылығы, стрит пианистерін рагтайм формасы қызықтырмады және сол кездегі поп әндерін стрит стилімен ойнатты. Рагтайм жазылды, бірақ көптеген стрейд-пианисттер импровизациялады. Кейбір стрит-ойнаушылар музыканы оқымайды. Стридте кернеу, босату және динамика қолданылады. Стридті барлық темптерде, баяу немесе жылдам орындау мүмкін, бұл баяншының орындауындағы негізгі композиция мен емделуіне байланысты. Кейде джаз пианині сол қолмен екі есе жылдамдықта ойнайды. Кейбір пианиношылар алғашқы жазбалардан ноталар бойынша көрнекті бөлімдерді көшіріп алған. Алайда, бұл тәжірибе тек стрит-джаз музыкалық оқиғаларының кішкентай бөлігін ғана көрсетеді. Джеймс П. Джонсон (1894–1955), «Стридтің әкесі» деп аталатын, бұл стильді джаз пианиносын әріптестері Вилли «Арыстан» Смит (1893–1973), Томас «Фатс» Уоллер (1904–1943) және Лакки Робертс (1887–1968)пен бірге жасады. Джонсонның қосқан үлестерінің бірі – регтаймның «түзу» сезімін заманауи, серпімді ритммен, күрделі гармониялармен және динамикамен қайта құру. Ол ондық немесе «бұзылған ондық» аралығын тауып, қолданды. Пианист тек бас ноталарын ондықтармен алмастыра алмады, сонымен қатар клавиатурада үсті-үстіне бұзылған (қалпына келтірілген) ондықтарды ойнай алды. Стрид пианині Арт Татум (1909–1956) (Фатс Уоллер мен Ли Симстің жанкүйері, ол өзі Клод Дебюсси мен Эрик Сати сияқты еуропалық «импрессионист» пианистердің жанкүйері болды және Татум ұнаған радио бағдарламасын өткізді) өзінің ойнауына күрделі гармонияларды енгізді және, Фатс Уоллер сияқты, әндерді легатомен бастайтын. 1974 жылы Татумға Грэмми сыйлығы табысталды.

Практикалаушылар

20-ғасырдың басқа да стрит-джаз пианистерінің қатарында Кларенс Профит, Джонни Гарниэри, Мэри Лу Уильямс, Клифф Джексон, Хэнк Дункан, Пэт Флауэрс, Дон Ивелл, Джо Тернер, Клод Хопкинс, Ральф Саттон, Дик Уэлстад, Дик Хайман және Джуди Кармайкл болды. Дьюк Эллингтон, Телоний Монк және Джаки Байард сияқтылар осы стильді өздерінің шығармашылық мақсаттары үшін жетілдірді. Бүгінде танымал стрит-джаз пианистері – Бутч Томпсон, Майк Липскин, Бернд Лотцки, Луи Мазетье және халықаралық аренада өнер көрсететін Стефани Трик. Жапон пианисті Хироми Уэхараның жеке концерттерінде жиі стрит-джазға негізделген туындылар орындалады. Миссис Миллс көптеген әндері мен кештерге арналған музыкаларында стрит-джаз техникасын пайдаланды.