Кіріспе

McDonald's компаниясының жарнамалық кампаниясы

McDonald's компаниясы кең ауқымды жарнамалық кампания жүргізеді. Телевизия, радио және газет жарнамалары сияқты дәстүрлі БАҚ-тан өзге, компания билбордтар мен көрсеткіштерді белсенді пайдаланады, сондай-ақ Кішкентай лигадан бастап ФИФА Әлем чемпионаты мен Олимпиада ойындарына дейінгі спорттық іс-шараларды қолдайды. Компания түрлі жергілікті шаралар үшін логотипі бар апельсин сусындары салқындатқыштарын да ұсынады. Дегенмен, теледидар жарнамалары басым бөлігін құрайды. McDonald's АҚШ-та жарнама үшін 23 түрлі ұран қолданған, сондай-ақ таңдалған елдер мен аймақтар үшін бірнеше ұрандарды пайдаланған. Кейде компания кампанияларында қиындықтарға ұшырайды.

Тарих

McDonald's жылдар бойында көптеген жарнамалық кампаниялар мен ұрандар жасады. Компания – ең көп таралған жылдам тамақ жарнамалаушылардың бірі, әсіресе АҚШ-та, онда ол кез келген жылдам тамақ мейрамханасынан жарнамаға ең көп ақша жұмсайды және елдегі барлық жарнама берушілердің арасында төртінші орында тұрады. McDonald's Canada корпоративтік сайтында коммерциялық кампаниялар әрқашан тек өнімге ғана емес, "McDonald's тәжірибесінің жалпы сипатына" бағытталғаны айтылған. Бейнелеудің мақсаты әрқашан "күнделікті өмірдің жылы және шынайы бір бөлігін көрсету" болды.

Даулар

1996 жылы британдық ересектерге арналған комикстік журнал Viz Макдоналдсты ұзақ жылдар бойы жарияланып келген "Ең жақсы кеңестер" бөлімінің атауын және форматын ұрлап алды деп айыптады, онда оқырмандар сарказмды кеңестер ұсынады. Макдоналдс осы атаумен жарнамалық кампания жасады, ол "Ең жақсы кеңестерді" (содан кейін балама нұсқа – Макдоналдсқа барып ақша үнемдеуді) ұсынды. Кейбір ұқсастықтар сөзбе-сөз келтірілген: Кір жуу шығындарын үнемдеңіз. Киір жейделеріңізді Oxfam-ға беріңіз. Олар оларды жуып, үтіктейді, содан кейін сіз оларды 50 пеннен сатып ала аласыз. – Viz журналының 1989 жылғы мамыр айында жарық көрген кеңесі. Кір жуу шығындарын үнемдеңіз. Кір жейделеріңізді қолдан өткен дүкенге беріңіз. Олар оларды жуып, үтіктейді, содан кейін сіз оларды 50 пеннен сатып ала аласыз. – Макдоналдс жарнамасы, 1996 жыл. Соттан тыс келісімге келді, ақша сомасы жарияланбады және ол BBC-нің Comic Relief қайырымдылық қорына берілді. Алайда, көптеген Viz оқырмандары журнал олардың қолданылуына рұқсат берді деп сенді, нәтижесінде "Ең жақсы кеңестер" бөліміне мынадай ұсыныстар келіп түсті: "Geordie журналының редакторлары. "Ең жақсы кеңестер" тұжырымдамасын көпұлттық бургер компаниясына лицензиялау арқылы ипотекаңызды төлеп, қымбат пойыз билеттерін сатып алуды жалғастырыңыз". 2003 жылы Ұлыбританияның жарнама стандарты жөніндегі органы компанияның картопты қалай дайындайтынын сипаттау арқылы тәжірибе кодексін бұзғанын анықтады. Макдоналдс жарнамасында "белгілі бір картопты таңдағаннан кейін біз оларды қабықтан арылтып, кесіп, қуырып, сонда бітеді" делінген. Онда Макдоналдс картоп қорабындағы картоптың суреті бейнеленген. Шындығында, өнім кесіліп, алдын ала қуырылып, кейде декстроза қосылып, содан кейін мұздатылып, жөнелтіліп, қайта қуырылып, содан кейін тұз қосылған. 2013 жылы Макдоналдс Германияда мексикалық тұрғындарға арналған жарнамасының бірін сынақтан өткізген кезде теріс нәсілдік стереотиптерге байланысты даулар туды. Жарнаманың атауы "Los Wochos" болды, бұл неміс тіліндегі "апта" сөзінің испан тіліне аудармасы. Бұл сөз жағымсыз, өйткені ол халық үшін әдеттегі сөз емес, керісінше, неміс сөзін испан тіліне ұқсатуға жасалған нашар әрекет. Жарнамада былай делінген: "Кетчупты 'salsa picante' деп, досыңды 'muchacho' деп, бургеріңді 'chili con carne' деп өзгертсеңіз, онда The Wochos келді". "Оле!" деп аталады. Бұл терминдердің барлығы мексикалық емес, керісінше, "оле" - оңтүстік Испанияның әдеттегі сөзі, ал чили кон карне - техастық тағам. Сондай-ақ, жарнамада мариачи ойнатушылар, лучадор (күресші), сомбреро киген ерлер, шаштарына қызыл гүлдер байлап қойған әйелдер және Мексиканың көптеген тулары бейнеленген. 2015 жылы Макдоналдс Мексикада McBurrito-ны насихаттауға тырысқанда мексикалық стереотиптерге байланысты дау-дамай туды. Жарнамада буритоның суреті көрсетіліп, "Тамальдар өткеннің бір бөлігі. McBurrito Mexicana да оралған" делінген. Жарнама көптеген мексикалықтардың дәстүрлі тағамдары тамальдарды тойлап жейтін la Día de la Candelaria мерекесінен кейін бір күн өткен соң жарияланды. Текс-Мексика бурритосын көптеген адамдар Мексиканың ең дәстүрлі және танымал тағамдарының біріне жасалған құлық ретінде қарастырды. 2016 жылдың 29 желтоқсанында McDonald's Malaysia компаниясы елдегі барлық мейрамханаларда тек халал торттарына ғана рұқсат етілетінін мәлімдеді. 2019 жылы Макдоналдс америкалық комедиялық подкаст Your Mom's House Podcast-пен жарнамалық келісімді тоқтатып, себебін подкасттың бір бөлігі "Cool Guys" құрметіне арналған клиптерге арналғанымен түсіндірді. Макдоналдсты қоздырған негізгі клип, қазір "Терри аға" клипі ретінде белгілі, жалаңаш адам әртүрлі жыныстық ойыншықтарды қарап, толық пайдаланып жатқан суретін көрсетті. Бастапқы даудан кейін Макдоналдс әртүрлі ЛГБТКИА+ топтарының наразылығын тудырды, өйткені олар жыныстық зерттеулермен айналысатын демографиялық топтарды жеткілікті түрде қамтылмаған. Бұл наразылықтың нәтижесінде Макдоналдс бірнеше аптадан кейін Your Mom's House Podcast-ке жарнамалық келісімді қайтарды. Сондай-ақ 2019 жылы McDonald's Portugal Хэллоуинге арналған "Sundae Bloody Sundae" деп аталатын жарнамамен таныстырды. Бұл 1972 жылы болған қанды жексенбілік оқиғасымен байланысты британдық және ирландтық аумақтарда әлеуметтік желілерде дау тудырды. Макдоналдс "келтірілген кез келген реніш немесе қиындық" үшін кешірім сұрап, жарнаманы алып тастады. "Қанды жексенбі" - 1972 жылы Солтүстік Ирландияның Дерри қаласында британдық сарбаздардың "Тарбулс" кезінде қарусыз 26 наразылық білдірушілерді атқан күнін еске түсіретін атау. Нәтижесінде 14 адам қаза тапты. Макдоналдс бұл жарнаманың Хэллоуиннің жергілікті насихаты ретінде жоспарланғанын және ешкімді қорлау мақсатында емес екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Макдоналдс "Get Down" кампаниясын да ұсынды, ол сол кезде афроамерикандық мәдениетте танымал болатын би қозғалысы. Макдоналдс сол кезде негізінен "ақ үстемдікке" бағынған агенттік болғандықтан, олардың осы жарнамалық кампанияларға жасаған тырысқандарының нәтижесінде тек "жасыраушылықпен қараушы" көрінісіне жеткенін және шын мәліметтерден гөрі стереотиптерге көп сүйенгенін көрсетті. (Charlton McIlwain 2015) "позитивті реализм" деп аталатын нәрсе, "афроамерикандықтардың тұтыну өнімдерін қолдануын шынайы және маңызды түрде бейнелегенін" көрсетті. Бұл термин афроамерикандықтарды жарнамада бейнелеуге ықпал етіп, оларды ынталандырды деп саналады.

Қазіргі науқан

"Мен жақсы көремін" – бұл Макдональдс корпорациясының брендтік науқаны. Ол Heye & Partner, Макдональдс агенттігімен құрылған, ол Германияның Мюнхен қаласына жақын жерде орналасқан және DDB Worldwide Communications Group, Inc. мүшесі. Бұл компанияның алғашқы әлемдік жарнамалық науқаны болды және 2003 жылдың 12 маусымында Чикагода, Иллинойста таныстырылды, ал 2003 жылдың 2 қыркүйегінде Мюнхенде, Германияда, ich liebe es деген неміс атауымен іске қосылды. Бұл ұран тек Германияда қолданылады; Австрияда, Швейцарияда және Лихтенштейнде ағылшын тіліндегі ұран қолданылады. Науқанның ағылшын тіліндегі бөлігі Ұлыбританияда 2003 жылдың 17 қыркүйегінде, ал Австралия мен АҚШ-та 2003 жылдың 21 қыркүйегінде Том Батой мен Франко Тортораның музыкасы (Мона Дэвис Музыкасы) және Джастин Тимберлейктің вокалымен басталды, онда ұран пайда болды. Сол кездегі қозғалыс логотипі ("M" әнінің "badabababa" лирикасына негізделген 5 ноталық джинглге дейін ұлғайтылып, жарқырап, "I'm lovin' it" (әдетте ағылшын тілінде, түрлі тілдерде) әрпі "M"-ге дейін ұлғайып, із қалдыратын) Adobe After Effects және Adobe InDesign бағдарламаларында жасалған. Сондай-ақ, 2003 жылдың 3 қыркүйегіне қарай Макдональдс 30-дан астам адамды Макдональдс өнімдерінің жаңа қаптамасында көрсету үшін таңдады, фотосессия 2003 жылдың 3 қыркүйегінен 2003 жылдың қарашасына дейін өтті. Олар 2003 жылдың 8 желтоқсанында "I'm lovin' it" тақырыбындағы жаңа қаптаманы таныстырып, 2004 жыл бойы әлем бойынша таратты, соңғы жеткізілім күні 2004 жылдың 20 қарашасы болды. 2007 жылдың қаңтарында 15 000 өтінімді қабылдаған ашық кастингтен кейін Макдональдс науқанға қатысу үшін 24 адамды таңдады. 2006 жылдың қыркүйегінен желтоқсанына дейін түсірілген, "шабыландыру, құмарлық және көңіл көтеру тақырыбын бейнелеген" әңгімелер мен цифрлық фотосуреттерді ұсынған таңдалғандардың суреттері бүкіл әлем бойынша Макдональдс қағаз пакеттері мен стақандарында пайда болды. 2008 жылдың басында Макдональдс жаңа имиджінің және ұранының бірінші кезеңіне көшті: "Біз неден жасалғанбыз". Бұл Макдональдс өнімдерінің қалай жасалатынын көрсету мақсатында жасалды. Жаңа ұранды көрсету үшін қаптамаға шағын өзгерістер енгізілді. 2008 жылдың қарашасында Макдональдс жаңа қаптаманы ұсынды, бұрынғы дизайнды алып тастады (Филиппин және бірнеше елдерді қоспағанда, онда бұрынғы дизайн жаңа қаптамамен бірге қолданылады, ал Фиджиде бұрынғы дизайн әлі де қолданыста), жаңа, шабыландыратын хабарламалармен және "I'm lovin it" ұранымен (көбінесе қаптамада бір рет пайда болады). Макдональдс тақтадағы мәзірлерін де қараңғырақ, бірақ жылырақ түстермен, тағамдардың реалистік суреттерімен және сусындардың стақандағы суреттерімен жаңартты. 2009-2010 жылдар аралығында Макдональдс әлем бойынша жаңа қаптаманы ұсынды. Алайда, 2017 жылдан бастап Макдональдс өнімдерінің қаптамасында "I'm lovin it" ұраны қолданыла береді және компания жақын арада осы ұранды басқа ұранмен ауыстыру туралы ешқандай хабарлама жасаған жоқ. 2003 жылғы 5 ноталық джингл бүгінгі күнге дейін Макдональдс жарнамасының көп бөлігінде сыбызғымен орындалады. Сәуір айында компания әлемдегі тұңғыш иісті билбордын таныстырды.