Кіріспе

Неміс протестанттық шіркеу қайраткері (1780-1846)

Филип Конрад Мархейнеке (1 мамыр 1780, Хилдесхайм – 31 мамыр 1846, Берлин) – Пруссиядағы Евангелиялық шіркеудегі неміс протестанттық шіркеуінің жетекшісі болған.

Өмір

Ол Хилдесхайм епископтығында дүниеге келді және Геттинген университетінде білім алды. 1805 жылы Эрлангенде философиядан экстраординарий профессор болып тағайындалды; 1807 жылы Гейдельбергке көшті. 1811 жылы ол Берлиндегі Фридрих Вильгельм университетінде ординарий профессор болды, ал 1820 жылдан бастап Ұш Тұғыр шіркеуінде уағыз айтты және Шлейермахермен бірге жұмыс істеді. Қайтыс болған кезде ол жоғары консистория кеңесінің мүшесі еді.

Шығармалары

Алғашында Шеллингтің ықпалында болған Мархейнеке Г. В. Ф. Гегельді жаңа ұстазы деп тапты және Гегельдік оңшылдардың жетекшісі ретінде танылды. Ол Гегель философиясының негізінде шіркеудің барлық ортодоксалды доктриналарын ортодоксалдық тұрғыдан қорғауға және түсіндіруге ұмтылды. Мархейнеке догматика бойынша қалыптасқан көзқарастарын "Die Grundlehren der christlichen Dogmatik als Wissenschaft" атты еңбегінің үшінші басылымында (1847) баяндайды. Оның алғашқы басылымы (1819) Шеллингтің ықпалында жазылған, ал екінші басылымы (1827) оның көзқарасындағы өзгерісті білдірді. Оның символдар туралы еңбектерінде терең білім, өткір сындық ой және сирек кездесетін бейтараптық байқалады. "Христиандық символдар" (1810-1814) – оның шедевр туындысы деп есептеледі. Оның өзге де еңбектеріне "Institutiones symbolicae" (1812; 3-басылым, 1830), "Geschichte der deutschen Reformation" (1816; 2-басылым, 1831-1834), "Die Reformation, ihre Entstehung und Verbreitung in Deutschland" (1846; 2-басылым, 1858) және өлімнен кейін жарық көрген "Theol. Vorlesungen" (1847-1849) кіреді. Ол Гегельдің өлімнен кейін шыққан "Werke" сериясын (1832-1845) және 1840 жылғы "Дін философиясы бойынша лекциялар" жинағын бірлесіп редакциялады.