Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жамбас сүйегі маймылдардағы құйрық сүйегі және оған ұқсас құрылымдар
Bone of the pelvis
the tailbone in apes and analogous structures
Құйрық сүйегі (кокциг немесе кокцигтер), көбінесе құйрық сүйегі деп аталады, барлық маймылдарда омыртқа бағанасының соңғы бөлігі және жылқы сияқты кейбір басқа сүтқоректілердегі оған ұқсас құрылымдар. Құйрығы жоқ приматтарда (мысалы, адамдар және басқа да ірі маймылдар) Нахолапитекус (миоценді гоминоид) дәуірінен бастап, құйрық сүйегі – бұл жойылған құйрықтың қалдығы. Сүйекті құйрығы бар жануарларда бұл құйрық түбі немесе док деп аталады, ал құстар анатомиясында – құйрық желпуіші. Ол сақралдан төмен орналасқан үштен беске дейінгі жеке немесе біріккен кокцигеалдық омыртқалардан тұрады, олар сақрал-кокцигеалдық симфиз деп аталатын фиброкартилягиналды буын арқылы сақралға бекітіледі, бұл сақрал мен құйрық сүйегі арасында шектеулі қозғалысқа мүмкіндік береді.
The coccyx (: coccyges or coccyxes), commonly referred to as the tailbone, is the final segment of the vertebral column in all apes, and analogous structures in certain other mammals such as horses. In tailless primates (e. g. humans and other great apes) since Nacholapithecus (a Miocene hominoid), the coccyx is the remnant of a vestigial tail. In animals with bony tails, it is known as tailhead or dock, in bird anatomy as tailfan. It comprises three to five separate or fused coccygeal vertebrae below the sacrum, attached to the sacrum by a fibrocartilaginous joint, the sacrococcygeal symphysis, which permits limited movement between the sacrum and the coccyx.
Құрылымы
Кокцикс үш, төрт немесе бес қалыптаспаған омыртқадан құралған. Ол жоғары жағынан сакральмен бунақтайды. Бірінші үш сегменттің әрқайсысында да бастапқы дене және буындық және көлденең өскіндерді табуға болады; соңғы бөлік (кейде үшіншісі) – сүйектің қарапайым түйіні ғана. Көлденең өскіндер ең бірінші кокцигеялық сегментте ең анық көрінеді. Барлық сегменттерде педикулалар, ламиналар және тікенді өскіндер жоқ. Бірінші сегмент ең ірісі; ол төменгі сакральды омыртқаға ұқсайды және көбінесе жеке бөлік ретінде кездеседі; қалғандары басқа қарай азаяды. Көптеген анатомия кітаптары ересектерде кокцикстің қалыпты жағдайда біріккенін дұрыс емес көрсетіп жатады. Зерттеулер көрсеткендей, кокцикс кейбір адамдарда бес жеке сүйек сегментінен тұруы мүмкін, ең көп кездесетін конфигурация – екі немесе үш сегмент.
The coccyx is formed of three, four or five rudimentary vertebrae. It articulates superiorly with the sacrum. In each of the first three segments may be traced a rudimentary body and articular and transverse processes; the last piece (sometimes the third) is a mere nodule of bone. The transverse processes are most prominent and noticeable on the first coccygeal segment. All the segments lack pedicles, laminae and spinous processes. The first segment is the largest; it resembles the lowest sacral vertebra, and often exists as a separate piece; the remaining ones diminish in size rostrally. Most anatomy books incorrectly state that the coccyx is normally fused in adults. It has been shown that the coccyx may, in some people, consist of up to five separate bony segments, the most common configuration being two or three segments.
Беттері
Алдыңғы беті сәл ойыс және әртүрлі сегменттердің қосылған жерлерін көрсететін үш көлденең жоғалаумен белгіленген. Ол алдыңғы сакрококцигеялық байламға және анус көтергіш бұлшықтарына (levatores ani) бекітіледі және тік ішектің бір бөлігін қолдайды. Артқы беті дөңгелек, алдыңғы бетіндегідей көлденең жоғалаулармен белгіленген, және екі жағында түйіршіктердің тізімі орналасқан – бұл дамылмаған кокцигеялық омыртқалардың буындық өскіндері. Олардың ішіндегі жоғарғы жұп ең ірісі болып табылады және олар кокцигеялық мүйіздер деп аталады. Олар қаудальды бағытта сүйірленеді, сақылдың (sacrum) мүйіздерімен буынға түседі және екі жағында бесінші сакрал нервтің артқы тармағын өткізуге арналған тесікті толықтырады.
The anterior surface is slightly concave and marked with three transverse grooves which indicate the junctions of the different segments. It gives attachment to the anterior sacrococcygeal ligament and the levatores ani and supports part of the rectum. The posterior surface is convex, marked by transverse grooves similar to those on the anterior surface, and presents on either side a linear row of tubercles – the undeveloped articular processes of the coccygeal vertebrae. Of these, the superior pair are the largest, and are called the coccygeal cornua they project caudally, and articulate with the cornua of the sacrum, and on either side complete the foramen for the transmission of the posterior division of the fifth sacral nerve.
Шекаралары
Бүйірлік шекаралары жұқа және құрсақ омыртқаларының көлденең өскіндерін көрсететін кішкентай сүйекті шығыңқылар тізбегін көрсетеді. Олардың ішіндегі біріншісі ең ірісі; ол алдыңғы жағынан жалпақталған және көбінесе құрсақтың жұқа бүйірлік шетінің төменгі бөлігімен қосылып, бесінші құрсақ жүйкесінің алдыңғы тармағын өткізуге арналған тесікті аяқтайды; қалғандары қаудальды бағытта кішірейеді және көбінесе болмайды. Кокцикстің шекаралары тар, екі жағынан сакротуберкулум және сакроспиноздық байлауыштарға, байлауыштардың алдындағы кокцигеус және леватор ани бұлшықтарына, ал олардың артындағы үлкен бүйір бұлшықтарына (gluteus maximus) бекітеді.
The lateral borders are thin and exhibit a series of small bony protrusions, which represent the transverse processes of the coccygeal vertebrae. Of these, the first is the largest; it is flattened anteriorly, and often extends to join the lower part of the thin lateral edge of the sacrum, thus completing the foramen for the transmission of the anterior division of the fifth sacral nerve; the others diminish in size from caudally, and are often lacking. The borders of the coccyx are narrow, and give attachment on either side to the sacrotuberous and sacrospinous ligaments, to the coccygeus and levator ani in front of the ligaments, and to the gluteus maximus behind them.
Басты баға
Жоғарғы ұшы дөңгелектенген, оған сыртқы тетік жолдың сфинктерінің шекесі бекітілген; оны екіге бөлуге болады.
The apex is rounded, and has attached to it the tendon of the external anal sphincter; it may be divided in two.
Кокцигеялық қақпақ
Кокцигеялық шұңқыр – сакраль мен перинеум арасындағы артқы бетте орналасқан, сакральдан төменге қарай перинеумға дейін созылатын ішек аралықтағы шалқақ ойыс. Ол барлық адамдарда тұрақты түрде кездеспейді. Кокцигеялық шұңқыр жамбас қуысының ең терең бөлігін, кокцигеяның жанында белгілейді. Леватор ани бұл жерден басталады.
The coccygeal fossa is a shallow depression on the posterior surface between the sacrum and the perineum, located in the intergluteal cleft that runs from just below the sacrum to the perineum. It is not consistently present in all humans. The coccygeal fossa marks the deepest part of the pelvic floor, next to the coccyx. The levator ani has its origin here.
Ұзын тұяқты жамбас
Экстенсорлық кокцигис – әрқашан бола бермейтін жұқа бұлшықет шоғыры. Ол құйрық және жамбас сүйектерінің артқы бетінің қаудальдық бөлігін жабады. Ол жамбас сүйектің соңғы сегментінен немесе құйрық сүйектің алғашқы бөлігінен жіп тәрізді талшықтар арқылы басталып, төмен қарай құйрық сүйектің төменгі жағына бекітеді. Бұл – басқа жануарлардың қаудальдық омыртқаларын кеңейтуге арналған бұлшықеттерінің эволюциялық қалдығы, ол құйрық сүйектің шектеулі қозғалысын қамтамасыз етеді.
The extensor coccygis is a slender muscle fascicle, which is not always present. It extends over the caudal portion of the posterior surface of the sacrum and coccyx. It arises by tendinous fibers from the last segment of the sacrum, or first piece of the coccyx, and passes downward to be inserted into the lower part of the coccyx. It is an evolutionary relic of the extensor muscle of the caudal vertebrae of other animals, enabling limited coccygeal motion.
Сакрококцигеялық және интеркокцигеялық буындар
Бүйірлер өзгергіш және мынадай болуы мүмкін: (1) синовиялық буындар; (2) фиброкартиляждың жұқа дискілері; (3) осы екеуінің аралық жағдайдағы; (4) сүйекке айналған.
The joints are variable and may be: (1) synovial joints; (2) thin discs of fibrocartilage; (3) intermediate between these two; (4) ossified.
Қосымшалар
Кокцикстің алдыңғы жағы леватор ани бұлшық еттері, кокцигей, илиококцигей және пубококцигей, анококцигей рафесімен жалғасады. Артқы жағына жамбас буынында жамбасты созатын ең үлкен жамбас бұлшық еті (gluteus maximus) бекітіледі. Сакроспиналық және сакротуберлік байламдардың (ишиас омыртқасынан және ишиас дөңгелекшесінен басталатын) кейбір талшықтары да кокцикске жалғасады. Оның әртүрлі бұлшықеттерге, шеміршектерге және байламдарға бекітілуінің себебі осы. Дегенмен, бұл бұлшықеттер, шеміршектер және байламдар кокцикстен гөрі мықтырақ құрылымдарға, көптеген басқа да нүктелерде бекітіледі. Кокцидинияны емдеу үшін жыл сайын жүргізілетін көптеген кокцигектомия процедураларын ескеретін болсақ, кокцикстің адам денсаулығы үшін маңызды болуы күмәнді. 700-ден астам кокцигектомияны қамтитын зерттеулерге шолу жасау көрсеткендей, операцияның 84% жағдайда ауырсықты жеңілдетуде сәтті болған. 12% жағдайдағы жалғыз маңызды асқыну – анусқа жақындығынан туындаған инфекция. Кокцигектомияның айқын асқынуларының бірі – перинеальді ісік пайда болу қаупінің артуы.
The anterior side of the coccyx has attachments to the levator ani muscle, coccygeus, iliococcygeus, and pubococcygeus, anococcygeal raphe. Attached to the posterior side is the gluteus maximus, which extends the thigh at the hip joint. Some fibers of the sacrospinous and sacrotuberous ligaments (arising from the spine of the ischium and the ischial tuberosity respectively) also attach to the coccyx. because it has attachments to various muscles, tendons and ligaments. However, these muscles, tendons and ligaments are also attached at many other points, to stronger structures than the coccyx. It is doubtful that the coccyx attachments are important to the well being of humans, given the large number of coccygectomy procedures performed annually to treat coccydynia. Reviews of studies covering more than 700 coccygectomies found the operation was successful in relieving pain in 84% of cases. 12% of the time, the only major complication faced was infection due to the proximity to the anus. One notable complication of coccygectomy is an increased risk of perineal hernia.
Клиникалық маңызы
Кокцикске зақым келтіру кокцидиния деп аталатын қыналыс тудыруы мүмкін, сондай-ақ бір немесе бірнеше сүйектер немесе олардың байланыстары сынуы, құйрық сүйегінің сынуы мүмкін. Көптеген ісіктер кокцикске қатысты екені белгілі; олардың ішіндегі ең көп таралғаны – сакрококцигеялық тератома. Кокцидиния және кокцигеялық ісіктердің екеуі де кокциксті хирургиялық жолмен алып тастауды (кокцигектомия) қажет етуі мүмкін. Кокцигектомияның өте сирек кездесетін асқынуларының бірі – кокцигеальді жарық деп аталатын перинеальді жарық.
Injuring the coccyx can give rise to a painful condition called coccydynia and one or more of the bones or the connections thereof may be broken, fractured tailbone. A number of tumors are known to involve the coccyx; of these, the most common is sacrococcygeal teratoma. Both coccydynia and coccygeal tumors may require surgical removal of the coccyx (coccygectomy). One very rare complication of coccygectomy is a type of perineal hernia known as a coccygeal hernia.
Этимология
Кокцикс термині ежелгі грек сөзі κόκκυξ (kokkyx) – "құмырсқа" сөзінен шыққан; бұл сөз грек дәрігері Херофилдің жазбаларында омыртқа жотасының соңғы бөлігін атау үшін қолданылған. Гректер құмырсқаны осылай атаған, себебі кокцикстің соңғы үш-төрт сүйегі бүйірден қарағанда осы құстың мүсініне ұқсайды. Осы орнықты этимологиялық түсіндірмені 16 ғасыр анатомисі Андреас Везалийдің еңбектерінде де кездеседі: os cuculi, құмырсқа құсының мүсініне ұқсас және cuculus – құмырсқаның латынша атауы, caudae – "құйрық" сөзімен бірге. Қазіргі ресми анатомиялық латын номенклатурасында, Terminologia Anatomica-да coccyx және os coccygis терминдері қолданылады.
The term coccyx is derived from the ancient Greek word κόκκυξ kokkyx "cuckoo"; the latter is attested in the writings of the Greek physician Herophilus to denote the end of the vertebral column. This Greek name for the cuckoo was applied as the last three or four bones of the coccyx resemble the beak of this bird, when viewed from the side. This established etymological explanation can also be found in the writings of the 16th century anatomist Andreas Vesalius who wrote: os cuculi, a similitudine rostri cuculi avis and cuculus, the Latin name for the cuckoo. with caudae, of the tail In the current official anatomic Latin nomenclature, Terminologia Anatomica, coccyx and os coccygis is used.