Андреа Мантенья: Итальян Ренессансының суретшісі

Кіріспе

Италиялық Ренессанс кезеңінің суретшісі (1431–1506)

Андреа Мантенья (/UK//m//æ//n/'/t//ɛ//n//j//ə/, /US//m//ɑː//n/'/t//eɪ//n//j//ə/, anˈdrɛːa manˈteɲɲa; шамамен 1431 – 1506 жылдың 13 қыркүйегі) – итальян суретшісі, рим археологиясын зерттеген және Жакопо Беллинидің күйеу баласы. Сол заманғы басқа суретшілер сияқты, Мантенья да перспективамен тәжірибе жасады, мысалы, монументалдық сезімін күшейту үшін горизонтты төмендету арқылы. Оның қатаң, металл сияқты пейзаждары мен кейбір тасты тұлғалары, сурет салуға мүсіндік көзқараспен қарағанын көрсетеді. Сонымен қатар, ол 1500 жылға дейін Венецияда гравюралар жасауда жетекші шеберхананы басқарды.

Жастар және білім беру

Мантенья Падуаға жақын, Венеция Республикасындағы Изола ди Картуро қаласында, ағаш шебері Биаджионың екінші ұлы ретінде дүниеге келді. 11 жасында ол падуандық суретші Франческо Скварчионеге шәкірт болды. Бастапқы мамандығы тігіншілік болған Скварчионе, ежелгі өнерге ерекше құштарлық танытқан, сонымен қатар актерлік дағдысына ие болған. Белгілі отандасы Петрарка сияқты, Скварчионе де ежелгі Римнің жақтасы болды: ол Италияда, тіпті Грецияда да саяхаттап, ежелгі мүсіндер, рельефтер, вазалар және т.б. жинады, олардан суреттер жасап, содан кейін өзінің жинағын зерттеу үшін басқаларға ұсынды. Осы уақытта ол тапсырыс бойынша жұмыстарды орындауды жалғастырды, оған шәкірттері де өзінен кем емес үлес қосты. Скварчионе мектебінен 1440 жылға дейін 137 суретші мен суретші шәкірттері өтті, ол бүкіл Италияда танымал болды. Падуа тек Венетодан ғана емес, сонымен қатар Тосканадан Паоло Уччелло, Филиппо Липпи және Донателло сияқты суретшілерді де тартты; Мантеньяның ерте мансабы флоренциялық туындылардың әсерінен қалыптасты. Сол кезде Мантенья Скварчионенің сүйікті шәкірті болған, ол оған латын тілін үйретіп, римдік мүсіндердің фрагменттерін зерттеуге баулыды. Шебер сондай-ақ мәжбүрлі перспективаны жоғары бағалады, оның есінде сақталуы Мантеньяның кейінгі жаңалықтарының кейбірін түсіндіруі мүмкін. Алайда, 17 жасында Мантенья Скварчионе шеберханасынан кетіп қалды. Кейін ол Скварчионе өзінің еңбегінен жеткілікті төлемсіз пайдаланды деп мәлімдеді. Мантеньяның алғашқы жұмысы, қазір жоғалған, 1448 жылы Санта-София шіркеуі үшін жасалған алтарь кескіні болды. Сол жылы оны Николо Пизоломен бірге Сант-Агостино дельи Эремитани шіркеуінің трансептісіндегі Оветари капелласын безендіруге шақырды, оларға көптеген суретшілердің тобы сеніп тапсырылған. Дегенмен, бұл уақытқа дейін Скварчионенің шәкірттері, соның ішінде Мантенья, қазір шедевр саналатын С. Кристофоро шіркеуінің фрескалар сериясын бастаған болуы мүмкін. Бірқатар кездейсоқтықтардан кейін Мантенья жұмыстың көп бөлігін жеке аяқтады, бірақ Ансуино, ол Мантеньямен Оветари капелласында бірге жұмыс істеген, өзінің стилін Форли кескіндеме мектебінен әкелді. Қазір сынға ұшыраған Скварчионе осы серияның ерте туындыларына тоқталып, Жақыптың өмірін бейнеледі; ол кейіпкерлер тастан жасалған адамдар сияқты көрінеді және оларды тас түсіне бояу керек болған деді. Бұл серия 1944 жылы одақтастардың Падуаны бомбалауынан толығымен жоғалып кетті. Фреска циклының ең әсерлі жұмысы – құрттың көзқарасымен бейнеленген "Жақып өлім жазасына тартылуда" атты туындысы. Сент-Джеймс кескінімен салыстырғанда перспективасы әлдеқайда аз болса да, Сан-Зено алтарының кескіні 1455 жылы, Сент-Джеймс циклы аяқталғаннан кейін көп ұзамай жасалды және көптеген бірдей техникаларды қолданады, соның ішінде классикалық ежелгілікке негізделген сәулеттік құрылым. Әулие Стефан фрескасының эскизі сақталған және ол әлі күнге дейін сақталған ең алғашқы дайындық эскизі болып табылады. Сурет ерте Ренессанс кезеңінде жалаңаш суреттердің қолданылғанын көрсетеді. Алдын ала эскизде перспектива жетілмеген және орташа көзқарасқа жақын. Ескерткіш классикалық стильде болса да, ол белгілі римдік құрылымның көшірмесі емес. Мантенья сонымен қатар гректердің өнертабысынан алынған римдіктердің ылғалды драперия үлгілерін өзінің кейіпкерлерінің киімдері үшін пайдаланды, бірақ кернеулі кейіптер мен өзара әрекеттесулер Донателлодан алынған. Басқа ерте Мантенья фрескаларының арасында 1452 жылы Падуадағы Сант-Антонио шіркеуінің кіреберіс галереясындағы екі әулие және 1453 жылы Сан-Лука алтары, Сант-Лука және басқа да әулиелер, Сант-Джустина шіркеуінде және қазір Миландағы Брера галереясында сақталған туындылар бар. Жас суретші өз жұмысында жетіліп, атақты суретшілер Джованни Беллини мен Джентиль Беллинидің әкесі Жакопо Беллинидің ықпалына түсіп, оның қызы Николосиямен танысты. 1453 жылы Жакопо Николосия мен Мантеньяның некелесуіне келісім берді.

Mantegna was born in Isola di Carturo, Venetian Republic close to Padua, the second son of a carpenter, Biagio. At the age of 11, he became apprenticed to Paduan painter Francesco Squarcione. Squarcione, whose original profession was tailoring, appears to have had a remarkable enthusiasm for ancient art, and a faculty for acting. Like his famous compatriot Petrarca, Squarcione was an ancient Rome enthusiast: he traveled in Italy, and perhaps also in Greece, collecting antique statues, reliefs, vases, etc., making drawings from them himself, then making available his collection for others to study. All the while, he continued undertaking works on commission, to which his pupils, no less than himself, contributed. As many as 137 painters and pictorial students passed through Squarcione's school, which had been established around 1440 and which became famous all over Italy. Padua attracted artists not only from the Veneto but also from Tuscany, such as Paolo Uccello, Filippo Lippi and Donatello; Mantegna's early career was shaped by impressions of Florentine works. At the time, Mantegna was said to be a favorite pupil of Squarcione, who taught him Latin and instructed him to study fragments of Roman sculpture. The master also preferred forced perspective, recollection of which may account for some of Mantegna's later innovations. However, at the age of 17, Mantegna left Squarcione's workshop. He later claimed that Squarcione had profited from his work without sufficient payment. Mantegna's first work, now lost, was an altarpiece for the church of Santa Sofia in 1448. The same year he was called, together with Nicolò Pizolo, to work with a large group of painters entrusted with the decoration of the Ovetari Chapel in the transept of the Sant'Agostino degli Eremitani. It is probable, however, that before this time some of the pupils of Squarcione, including Mantegna, had already begun the series of frescoes in the chapel of S. Cristoforo, in the church of the Eremitani, which are today considered a masterpiece. After a series of coincidences, Mantegna finished most of the work alone, though Ansuino, who collaborated with Mantegna in the Ovetari Chapel, brought his style from the Forlì school of painting. The now critical Squarcione carped about the earlier works of this series, illustrating the life of St James; he said the figures were like men made of stone, and should have been painted stone color. This series was almost entirely lost in the 1944 Allied bombings of Padua. The most dramatic work of the fresco cycle was the work set in the worm's eye view perspective, St. James Led to His Execution. Though much less dramatic in its perspective than the St. James picture, the San Zeno altarpiece was around 1455 not long after the St. James cycle was finished, and uses many of the same techniques, including an architectural structure based on Classical antiquity. The sketch for the St. Stephen fresco survived and is the earliest known preliminary sketch which still survives to compare with the corresponding fresco. The drawing shows proof that nude figures—which were later painted as clothed—were used in the conception of works during the Early Renaissance. In the preliminary sketch, the perspective is less developed and closer to a more average viewpoint however. Despite the authentic Classical look of the monument, it is not a copy of any known Roman structure. Mantegna also adopted the wet drapery patterns of the Romans, who took the form from the Greek invention, for the clothing of his figures, although the tense figures and interactions are derived from Donatello. Among the other early Mantegna frescoes are the two saints over the entrance porch of the church of Sant'Antonio in Padua, 1452, and the 1453 San Luca Altarpiece, with St. Luke and other saints, for the church of S. Giustina and now in the Brera Gallery in Milan. As the young artist progressed in his work, he came under the influence of Jacopo Bellini, father of the celebrated painters Giovanni Bellini and Gentile Bellini, and met his daughter Nicolosia. In 1453 Jacopo consented to a marriage between Nicolosia and Mantegna.

Эстетикалық

Мантенья дене пішіндерінің тым мүсіндік болғандығы үшін сынға алынды. Дегенмен, оның өнері жалаңаш формалардағы ежелгі классикалық эстетика мен мүсіндік иллюзияның мақсатты бейнелері арасындағы айырмашылықты көрсетеді. Бұл көне сын Мантеньяның Падуалық ұстазы Франческо Скварчионеден бастау алады, ол Джорджио Вазаридің «Ең көрнекті суретшілер, мүсіншілер және сәулетшілердің өмірі» атты еңбегінде сипатталған. Вазаридың айтуынша, Скварчионе «Эремитани шіркеуіндегі Оветари капелласының фрескаларына қатысты: «Егер Андреа бұл суреттерге мрамордың реңін беріп, барлық түстерді емес, жақсырақ жасағанда, олар кемелдікке жақынырақ болар еді, себебі олар тірі адамдарға ұқсамайды». Бұл ирониялық, өйткені Вазаридың сөзіне сенсек, Мантеньяға ежелгі римдік өнерге деген Скварчионенің құштарлығы әсер еткен. Мантенья Скварчионенің шеберханасында осы мүсіндердің қайта жасалған қалыптарын зерттеген деп есептеледі. Оған Донателлоның туындылары, сондай-ақ анатомияны бейнелеу үшін өзі жасаған модельдер де әсер еткен. Кейіннен ол 1488 жылдан 1490 жылға дейін Римде болып, онда мүсін өнерінің шедеврлерін зерттеді. Андреаның ескі ұстазының қатаң талаптарына көнгендігі байқалады, бірақ оның кейінгі туындылары, мысалы, әйгілі Сент-Кристофер жырларындағы бейнелер, мүсіндік стилін табиғилық пен жандылық сезімімен үйлестіреді. Мәрмәрді зерттеу және антикалық өнердің қаталдығымен тәрбиеленген Мантенья, ежелгі өнерді табиғаттан артық деп санағанын ашық айтқан. Осының нәтижесінде суретші фигураға басымдық беріп, контурларды дәлдікпен суреттеген. Жалпы алғанда, Мантеньяның туындылары көркемдік сезімталдықтан гөрі қаталдыққа бейімделген. Оның киімдері тығыз және әдемілеп бүктелген, олар қағазбен және тоқылған маталармен қапталған модельдерден зерттелген. Оның фигуралары жіңішке, бұлшық еттері дамыған және сүйекті; қимылдар күшті, бірақ тоқтатылған энергиямен толы. Соңында, оның стиліне тән спорттық осалдықты тас тастармен себілген құмды пейзаж көрсетеді. Мантенья Падуада қалыптасқан стилін ешқашан өзгертпеген, ал оның түстері, бастапқыда бейтарап және шешілмеген, уақыт өте келе күшейіп, жетілген. Оның туындыларында тонның нәзіктігінен гөрі түстердің үйлесімділігі басым. Оның маңызды мақсаттарының бірі - перспективаны меңгерген арқылы қол жеткізген оптикалық иллюзия, бұл сол кезде таңғажайып әсер берген, бірақ математикалық тұрғыдан әрқашан дұрыс болмаған. Ол жетістікке және құрметке ие болғанмен, Мантенья туған жері Падуаны ерте жаста тастап кетіп, ешқашан оралмады; Скварчионенің жауырынуы себеп ретінде айтылады. Ол өмірінің қалған бөлігін Верона, Мантуя және Римде өткізді; оның Венеция мен Флоренцияда болғаны расталмаған. Веронада 1457 және 1459 жылдар аралығында ол Сан-Зено-Маджоре шіркеуі үшін үлкен алтарьдық сурет салды, онда төрт қасиетті адамдардың әр жағынан Мадонна мен періштелер бейнеленген. Бұл Веронадағы Ренессанс өнерінің алғашқы үлгісі болды және Вероналық суретші Джироламо дай Либридің ұқсас туындысына ықпал етті.

Mantegna was criticized for his body forms being too statuesque. His art, however, differentiates between ancient classical aesthetics in nude forms and purposeful depictions of sculptural illusion. The age old criticism stems from Mantegna's master teacher Francesco Squarcione of Padua, described in Giorgio Vasari's The Lives of the Most Excellent Painters, Sculptors, and Architects. Pertaining to the Ovetari Chapel frescoes in the Church of Eremitani, Vasari writes that Squarcione stingingly remarked that "Andrea would have done much better with those figures if he had given them the tint of marble and not all those colours; they would have been nearer to perfection since they had no resemblance to life." This is ironic since, according to Vasari, it was Squarcione's love of ancient Roman art that influenced Mantegna. Mantegna is believed to have studied reproduced castings of these sculptures at Squarcione's Studio. He was also influenced by the work of Donatello and models he himself sculpted to capture anatomy. Later in life, he was in Rome from 1488 to 1490 where he also studied sculptural masterpieces. Andrea seems to have been influenced by his old preceptor's strictures, although his later subjects, for example, those from the legend of St. Christopher, combine his sculptural style with a greater sense of naturalism and vivacity. Trained as he had been in the study of marbles and the severity of the antique, Mantegna openly avowed that he considered ancient art superior to nature as being more eclectic in form. As a result, the painter exercised precision in outline, privileging the figure. Overall, Mantegna's work thus tended towards rigidity, demonstrating an austere wholeness rather than graceful sensitivity of expression. His draperies are tight and closely folded, being studied (it is said) from models draped in paper and woven fabrics gummed in place. His figures are slim, muscular and bony; the action impetuous but of arrested energy. Finally, tawny landscape, gritty with littering pebbles, marks the athletic hauteur of his style. Mantegna never changed the manner which he had adopted in Padua, though his coloring—at first neutral and undecided—strengthened and matured. Throughout his works there is more balancing of color than fineness of tone. One of his great aims was optical illusion, carried out by a mastery of perspective which, though not always mathematically correct, attained an astonishing effect for the times. Successful and admired though he was there, Mantegna left his native Padua at an early age, and never returned there; the hostility of Squarcione has been cited as the cause. He spent the rest of his life in Verona, Mantua and Rome; it has not been confirmed that he also stayed in Venice and Florence. In Verona between 1457 and 1459, he painted a grand altarpiece for the church of San Zeno Maggiore, depicting a Madonna and angels, with four saints on each side on the San Zeno Altarpiece, central panel, San Zeno, Verona. It was probably the first good example of Renaissance art in Verona, and inspired a similar painting by the Veronese artist Girolamo dai Libri.

Мантуядағы жұмыс

Мантуялық маркиз Людовико III Гонзага біраз уақыттан бері Мантеньяны өзінің қызметіне шақырып келді; келесі жылы, 1460 жылы Мантенья сарай суретшісі болып тағайындалды. Ол енді өзінің қаласы болған жерде Цезарьдің Триумфтарының тоғыз темпералы суретін салуды жалғастырды, оны Римге аттанбас бұрын бастаған болуы мүмкін, және 1492 жылға қарай аяқтады. Бұл тамаша ойлап табылып, жоспарланған композициялар өз тақырыбының сән-салтанатымен, сондай-ақ дәуірдің шеберлерінің бірінің классикалық білімі мен ынтасымен әдемі. Мантеньяның ең керемет туындысы саналатын бұл суреттер 1628 жылы Мантуя өнерінің көп бөлігімен бірге Англия королі Карл I-ге сатылды.

Кейінгі жылдар

Денсаулығы нашарлағанмен, Мантенья сурет салуын жалғастырды. Осы кезеңдегі басқа туындылары – Үңгірлер Мадоннасы, Сент-Себастьян және Мәсіхтің денесіне ағылған жоқтау, бұл шығарма, әдетте, оның жеке қабір шіркеуі үшін салынған. Мантеньяның соңғы жылдарындағы тағы бір жұмысы – қазір Луврде сақталатын Мадонна делла Виттория. Ол шамамен 1495 жылы Форново шайқасын еске алу үшін салынды, Франческо Гонзага оның күмәнді нәтижесін итальяндық одақтың жеңісі ретінде көрсетуге ниеттенді; ал бұл сурет алғаш орналасқан шіркеу Мантеньяның өзі жасаған жоба бойынша салынған. Мадонна түрлі қасиеттілермен, Архангел Михаилмен және Киелі Маврикиймен бірге бейнеленген, ол Мадоннаның жамылғысын ұстап тұр, ол тізе бүккен Франческо Гонзаганың үстінен созылған, ал айналасында көптеген бай безендірулер мен аксессуарлар бар. Бұл туынды оның ең жоғары деңгейдегі жұмыстарының қатарына жатпаса да, Мантеньяның ең әдемі туындыларының бірі болып саналады, онда әдемілік пен тартымдылық сипаттары оның қатал дарынына тән кернеулі энергияның құштарлыққа айналуынан гөрі аз байқалады. 1497 жылдан кейін Изабелла д’Эсте Мантеньяға сарай поэты Париде Черезараның мифологиялық тақырыптарын оның жеке кабинетіндегі (студиоло) суреттерге аударуды тапсырды. Бұл суреттер кейін жылдарда таратылды: олардың бірі, Комус құдайы туралы аңыз, Мантенья аяқтамаған, ал Мантуядағы сарай суретшісі Лоренцо Коста оны аяқтады. Изабелланың студиолосы үшін тағы да Перуджино мен Корреджио суретшілер шақырылды. Әйелі қайтыс болғаннан кейін, Мантенья қарт күнінде заңды емес ұлы Джованни Андреаның әкесі болды; сондай-ақ, түрлі шығындар мен жоспарларға белсенді қатысқанмен, ол ұлы Франческоның Маркиздің ықыласына қанағаттандыра алмағандықтан Мантуядан қуылған сияқты ауыр сынақтарға тап болды. Қарт шебер мен зергердің қиын жағдайы сүйікті Фаустинаның антикалық бюстімен ажырасу қажеттілігін тудырды. Осы мәміледен кейін көп ұзамай, 1506 жылдың 13 қыркүйегінде Мантуяда қайтыс болды. 1516 жылы ұлдары оның құрметіне Сант-Андреа шіркеуінде әдемі ескерткіш орнатты, онда ол жерлеу капелласының алтарьлық суретін салған. Күмбезді Корреджио безендірген.

Despite his declining health, Mantegna continued to paint. Other works of this period include the Madonna of the Caves, the St. Sebastian and the famous Lamentation over the Dead Christ, probably painted for his personal funerary chapel. Another work of Mantegna's later years was what is known as the Madonna della Vittoria, now in the Louvre. It was painted in tempera about 1495, in commemoration of the Battle of Fornovo, whose questionable outcome Francesco Gonzaga was eager to show as an Italian League victory; the church which originally housed the picture was built from Mantegna's own design. The Madonna is here depicted with various saints, the archangel Michael and St. Maurice holding her mantle, which is extended over the kneeling Francesco Gonzaga, amid a profusion of rich festooning and other accessories. Though not in all respects of his highest order of execution, this counts among the most obviously beautiful of Mantegna's works in which the qualities of beauty and attractiveness are less marked than those other excellences more germane to his severe genius, tense energy passing into haggard passion. After 1497, Mantegna was commissioned by Isabella d'Este to translate the mythological themes written by the court poet Paride Ceresara into paintings for her private apartment (studiolo) in the Palazzo Ducale. These paintings were dispersed in the following years: one of them, the legend of the God Comus, was left unfinished by Mantegna and completed by his successor as court painter in Mantua, Lorenzo Costa. The other painters commissioned by Isabella for her studiolo were Perugino and Correggio. After the death of his wife, Mantegna became at an advanced age the father of an illegitimate son, Giovanni Andrea; and, finally, although he continued embarking on various expenses and schemes, he had serious tribulations, such as the banishment from Mantua of his son Francesco, who had incurred the displeasure of the Marchese. The difficult situation of the aged master and connoisseur required the hard necessity of parting with a beloved antique bust of Faustina. Very soon after this transaction he died in Mantua, on September 13, 1506. In 1516, a handsome monument was set up to him by his sons in the church of Sant'Andrea, where he had painted the altarpiece of the mortuary chapel. The dome is decorated by Correggio.

Ойып жазылған суреттер

Мантенья гравюра шебері ретінде де еңбек еткен, бірақ оның осы саладагы тарихы біршама күңгірт, себебі ол ешқашан гравюраларына қол қоймаған немесе мерзімін көрсетпеген, тек 1472 жылға қатысты бір даулы мысал бар. Бізге Вазариден жеткен мәліметтерге сәйкес (ол әдеттегідей, барлық нәрсенің Флоренциядан басталатынын айтуға құштар), Мантенья Римде гравюра жасауды Сандро Боттичеллидің туындыларынан кейін флоренциялық Баччо Балдини жасаған гравюралардың ықпалымен бастады. Бірақ бұл қазіргі таңда күмәнді деп есептеледі, себебі бұл Мантенья жасаған көптеген және күрделі гравюраларды өмірінің соңғы он алты немесе он жеті жылына жатқызады, бұл олар үшін тым қысқа мерзім болып көрінеді. Сонымен қатар, ерте гравюралары оның көркемдік стилінің ертерек кезеңін көрсетеді. Матегна Падуада әйгілі алтын шебері Никколодан оқу алғанда гравюра жасауды бастаған болуы мүмкін. Ол және оның шеберханасы әдеттегі есеп бойынша триццатқа жуық гравюра жасады, олар үлкен, көптеген суреттермен толы және мұқият жасалған. Қазіргі таңда оның өзі тек жеті гравюра жасаған, немесе мүлдем жасамаған деп саналады. Шеберханада бірнеше гравюра жасаған тағы бір суретші – Джованни Антонио да Брешиа (Зоан Андреа) деп белгілі. Басты мысалдардың қатарында: Теңіз құбыжықтарының шайқасы, Құдай ана мен бала, Бақша тойы, Геркулес пен Антей, Теңіз құдайлары, Холоферннің басын ұстаған Юдит, Крестен түсіру, Қабірге қою, Қайта тірілу, Қайғылы адам, Үңгірдегі Құдай ана және оның картиналарынан алынған Юлий Цезарь жеңісінің бірнеше көріністері бар. Оның бірнеше гравюралары мыстан гөрі жұмсақ металлдан жасалған деп есептеледі. Оның және оның ізбасарларының техникасы суреттердің айқын пішіндерімен және көлеңкелерді жасау үшін қолданылатын параллель штрихтармен сипатталады. Параллель штрихтар неғұрлым жақын болса, көлеңкелер де соншалықты қараңғы болады. Гравюралар көбінесе екі күйде немесе басылымда табылады. Біріншісінде гравюра роликпен немесе тіпті қолмен басылған, бояуы әлсіз; екіншісінде баспа машинасы қолданылған, бояуы қалың. Қазіргі таңда Мантеньяның да, оның шеберханасының да «Мантенья Тарокки» деп аталатын карталарды жасағанына сенім жоқ.

Mantegna was no less eminent as an engraver, though his history in that respect is somewhat obscure, partly because he never signed or dated any of his plates, but for a single disputed instance of 1472. The account which has come down to us from Vasari (who was, as usual, keen to assert that everything flows from Florence) is that Mantegna began engraving in Rome, prompted by the engravings produced by the Florentine Baccio Baldini after Sandro Botticelli. This is now considered most unlikely as it would consign all the numerous and elaborate engravings made by Mantegna to the last sixteen or seventeen years of his life, which seems a brief period for them. Besides, the earlier engravings reflect an earlier period of his artistic style. It is possible that Mantegna may have begun engraving while still in Padua, under the tuition of a distinguished goldsmith, Niccolò. He and his workshop engraved about thirty plates, according to the usual reckoning; large, full of figures, and highly studied. It is now considered either that he only engraved seven himself, or none. Another artist from the workshop who made several plates is usually identified as Giovanni Antonio da Brescia (aka Zoan Andrea). Among the principal examples are: Battle of the Sea Monsters, Virgin and Child, a Bacchanal Festival, Hercules and Antaeus, Marine Gods, Judith with the Head of Holofernes, the Deposition from the Cross, the Entombment, the Resurrection, the Man of Sorrows, the Virgin in a Grotto, and several scenes from the Triumph of Julius Caesar after his paintings. Several of his engravings are supposed to be executed on some metal less hard than copper. The technique of himself and his followers is characterized by the strongly marked forms of the design, and by the parallel hatching used to produce shadows. The closer the parallel marks, the darker the shadows were. The prints are frequently to be found in two states, or editions. In the first, the prints have been produced using a roller, or even by hand pressing, and they are weak in tint; in the second, a printing press has been used, and the ink is stronger. Neither Mantegna or his workshop are now believed to have produced the so called Mantegna Tarocchi cards.

Бағалау және мұра

Джорджо Вазари Мантеньяны жоғары бағалағанмен, оның даулы мінезін де атап өтті. Ол Падуадағы сыныптастарына жақын болды: және Дарио да Тревиги мен Марко Зоппо есімді екеуімен берік достық қарым-қатынас сақтады. Мантеньяның тұрмысы қымбатқа соқты, кейде қаржылық қиындықтарға тап болды және маркиздің назарына өтемақы талаптарын ұсынуға мәжбүр болды. Классикалық талғам тұрғысынан алғанда, Мантенья замандас бәсекелестерінен ерекшеленді. 15 ғасырмен тығыз байланысы бар болғанымен, оның стилі мен дәуірдің бағыттарына әсері итальян өнеріне жалпы айқын болды. Джованни Беллини өзінің ерте туындыларында көрінеу түрде, қарындасының күйеуі Андреаның жолын ұстанды. Альбрехт Дюрер Италияға жасаған екі сапарында оның стиліне тәнті болды және оның бірнеше гравюраларын көшірді. Леонардо да Винчи Мантеньядан гирляндалар мен жемістермен әшекейлеуді үйренді. Мантеньяның ең маңызды мұрасы – фрескаларда да, қасиетті әңгімелерде де кеңістіктік иллюзияны енгізуі саналады: оның төбелерді безендіру дәстүрі үш ғасырға жуық сақталды. Camera degli Sposi бөлмесіндегі шағын күмбезден бастап, Корреджио шебері мен әріптесінің перспективалық құрылыстарға жасаған зерттеулерін пайдаланып, Парма соборының күмбезі сияқты шедевр тудырды.