Кіріспе

Ірімшіктің түрі

Қыр ірімшігі – майсыздалған сүттен жасалған, жұмсақ дәмді, кремообразды, біртегіс емес, сұйық консистенциялы сүт өнімі. Коттедж ірімшігін басқа жас ірімшіктерден ерекшелендіретін өндіріс процесінің маңызды қадамы – ірімшік түйіршіктеріне, әдетте қаймаққа "қоспа" қосу болып табылады, ол өнімнің дәміне басты жауапкер. Коттедж ірімшігі пісірілмейді. Коттедж ірімшігінің калориясы йогурт сияқты басқа ірімшік түрлеріне қарағанда төмен болуы мүмкін, бұл оны диетада отырушылар мен денсаулыққа қызығушылар арасында танымал етеді. Оны йогурт, жеміс, тост, гранола сияқты түрлі тағамдармен, салаттарда, соус ретінде және майонездің орнына пайдалануға болады.

Шығу тегі

Сырдың пайда болуы туралы танымал әңгіме Гомердің "Одиссеясынан" алынған, онда ақын циклоп Полифемнің сүтті жануарлардың асқазанына салып сыр жасағанын сипаттайды. Емшектейтін жануарлардың асқазанынан шығатын ренин ферменті сүттің ұйып қалу процесін тудырады, нәтижесінде сүзбек сүттен бөлінеді. Сырдың шамамен б.з.д. 5000 жылдары Таяу Шығыста пайда болғаны есептеледі. Рим империясы кеңейген сайын сыр жасау туралы білім таралып, көптеген жаңа түрлері ашылды.

Халыққа танымал ету

ХХ ғасырдың басында Британ Колумбиясының солтүстік-шығысындағы шаруалар "үй иесінің ірімшігі" деп аталатын, қазіргі өнеркәсіптік коттедж ірімшігіне ұқсас ірімшік жасады (сол кезде "голландиялық ірімшік" те болған, бірақ ол басқа нәрсе еді). "Коттедж ірімшігі" термині алғаш рет Америкада 19 ғасырдың ортасында осындай қарапайым, үйде жасалған ірімшік үшін қолданыла бастады. Америкадағы алғашқы ірімшік фабрикасы 1868 жылы ашылды, бұл АҚШ-та ірімшіктің көтерме сауда индустриясының бастауы болды. АҚШ-та өнеркәсіптік ірімшіктің танымалдылығы, жалпы алғанда, 19 ғасырдың соңында күрт өсті; 20 ғасырдың басында шаруа қожалықтарындағы ірімшік өндірісі маңызды деңгейге жетті. 2016 жылы Wall Street Journal басылымында грек йогуртының жоғары белок және төмен қант деңгейіне байланысты танымалдылығы артуымен коттедж ірімшігінің қайта жандануы мүмкін деген болжам жасалды. 2023 жылы TikTok-та коттедж ірімшігінен мұзқаймақ, печенье қамыры және басқа да тағамдар жасауға байланысты тренд АҚШ-та өнім сатылымын 15,9%-ға арттырды. Біріккен Корольдіктегі дүкендер 2024 жылдың мамырына дейін өткен жылмен салыстырғанда сатудың 22-30%-ға өскенін хабарлады.

Өндiру

1930 жылдан бері өнеркәсіптік түйіршікті құрт пастеризацияланған майсыз сүттен немесе, қазіргі заманғы технологияларда, концентрленген майсыз сүттен немесе құрғақ майсыз сүтті қайта жарақтандыру арқылы жасалады. Дегенмен, АҚШ-тың бірнеше ірі өндірушісі оны қолданбайтынын мәлімдеді. Түйіршікті құрт кішкентай (4 мм-ден кішідірек) немесе үлкен (8 мм-ден үлкен) түйірлерден тұруы мүмкін. Өнімнің қышқыл дәмі 124–452 мг/кг мөлшеріндегі сүт қышқылынан туындайды. Иісіне құмырсқа, сірке, пропион және май қышқылы қосады. Оны жеміс және қант, тұз және бұрыш, жеміс пюресі, помидор немесе гранола және корицамен қосуға болады. Оны тостқа, салатқа, чипке малып жеуге, тунец салаттарында майонездің орнына, сондай-ақ желе салаттары және түрлі десерттер сияқты рецепттерде пайдалануға болады. Түйіршікті құрт ананас, алмұрт, шабдалы немесе мандарин сияқты жемістермен де жиі жетіледі.

Лимон қышқылымен немесе сірке қышқылымен құю

Панир – толық буық сүтінен жасалған, үнді тіліндегі үнділік шаруа ірімшігі. Оны қайнатып, пісіріп немесе қуырып жеуге болады.