Шарлотта Мью: Ағылшын ақынының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын ақыны (1869–1928)

Шарлотта Мэри Мью (15 қараша 1869 – 24 наурыз 1928) – ағылшын ақыны, оның туындылары Виктория дәуірі поэзиясы мен модернизм дәуірлерін аралап жатыр.

Ерте өмір және білім

Мью Лондонның Блумсбери ауданында, Хэмпстед қалалық әкімдігінің ғимаратын жобалаған архитектор Фредерик Мьюдің (1833-1898) және Фредерик Мьюдің бұрынғы жұмыстас әрі архитектор Х.Э. Кендаллдың қызы Анна Мария Марденнің (1837-1923) қызы ретінде дүниеге келді. Фредерик Уайт аралындағы сарайдың иесінің ұлы еді. Олардың некесінен жеті бала дүниеге келді. Отбасы Шарлоттаны Лотти деп лақаптап шақыратын, ол Гоуэр-стрит мектебінде оқыды, онда мектеп директоры Люси Харрисон оған үлкен әсер етті, сондай-ақ Лондон университетінің колледжінде лекциялар тыңдады. 1888 жылы отбасы Гордон көшесі, 9-ға көшіп келді, "жақсырақ жағдайдағы кедейлікте" өмір сүрді. Алайда, ақын Джулия Копустың жақында жарық көрген өмірбаянында Шарлотта Мью туралы бұл пікірлерге күмән келтіріледі. Копус Мьюдің "көптеген жағдайларда лесбиянка ретінде танылғанын", оның ішінде Пенелопа Фицджеральдтың да айтқанын атап өтеді. Бірақ ол Мьюдің "Томас Хардимен құпия қарым-қатынаста болғаны" туралы әңгіме де бар екенін қосады. Копус "мұндай гипотезалар жазушының жеке өміріне қатысты мәліметтердің жетіспеушілігінен туындайды; біз ешқандай дәлел таба алмайтынын немесе тіпті белсенді махаббат өмірі болмағанын қабылдағымыз келмейді" деп санайды. Копус былай жалғастырады, Мьюдің өте жасырын болғаны және тіпті антологиялар үшін өмірбаяндық мәліметтерді де беруден бас тартқаны осы мәселені одан әрі усложнитпейді. Мьюдің талғамға құштарлығы зор болды: оның досы және редакторы Алида Монро оның қыс айларында ерекше қызыл, жүннен тоқылған геттерін кигенін еске алады, сондай-ақ ол қара, түймелі етіктерді (өте кішкентай 2-өлшемді) Майфейрдегі Пинет етік шеберханасынан алуды талап ететін. Оның өсиеті бойынша әртүрлі достарына қалдырылған заттар (мысалы, "үш тамшылы алмасты медальон" және "қызыл қытай тігісімен тігілген шарф") да сәнге деген ықыласын көрсетеді. Соңғы жылдары ол көбінесе еркек киімдерін киіп, дендиге ұқсап жүрді. Алайда, Джулия Копустың тағы бір өмірбаяны Шарлотта Мьюдің денди ретінде бейнеленуіне күмән келтіреді, оның киімдері бұрын айтылғандай "еркектік" емес екенін мәлімдейді.

Mew was born in Bloomsbury, London, daughter of the architect Frederick Mew (1833 1898), who designed Hampstead Town Hall, and Anna Maria Marden (1837 1923), daughter of architect H. E. Kendall, for whom Frederick Mew had previously worked as an assistant. Frederick was the son of an innkeeper on the Isle of Wight. The marriage produced seven children. Charlotte, nicknamed Lotti by her family, attended Gower Street School, where she was greatly influenced by the school's headmistress, Lucy Harrison, and attended lectures at University College London. The family moved to 9, Gordon Street in 1888, living in "genteel near poverty"; However, a more recent biography by the poet Julia Copus questions some of these assumptions about Charlotte Mew. Copus mentions that Mew has "frequently been identified as a lesbian" including by Penelope Fitzgerald. Yet, she adds, there is also a rumour that Mew "conducted an illicit affair with Thomas Hardy". Copus argues that "such hypotheses occur when there is a vacuum surrounding a writer’s private life; we do not like to accept that no evidence can be found – or indeed that there may have been no active love life at all." The matter, Copus continues, is further compounded by the fact that Mew was exceptionally private and omitted even to provide biographical notes for anthologies. Mew had a strong sense of style: her friend and editor Alida Monro remembers her wearing distinctive red worsted stockings in the winter months, and she insisted on buying her black, button up boots (in a tiny size 2) from Pinet's bootmakers in Mayfair; items left to different friends in her will (such as a "small three drop diamond pendant" and a "scarlet Chinese embroidered scarf") also suggest a keen interest in fashion. In later years, she often dressed in masculine attire, adopting the appearance of a dandy. Another biography by Julia Copus questions this notion of Charlotte Mew as a dandy, suggesting her attire was not quintessentially "masculine" as has been claimed in the past.

Жазушылық мансап

1894 жылы Мью «Сары кітапта» әңгімесін жариялауға қол жеткізді. «Өткен» деп аталған бұл туынды Мьюдің ерікті әлеуметтік жұмыскер ретіндегі қызметінен шабыттандырылған. Онда қиын жағдайдағы әйел, кемінде проститутка болған болуы мүмкін, баяндаушыны өлі әпкесі жатқан бөлмеге жетеледі. Баяндаушы осы оқиғадан терең қорқыныш сезінеді, бірақ соңында жайлы өміріне қайта оралады. Кейін ол сол әйелді бір ер адаммен бірге көреді, бұл баяндаушының рухани күйзелісіне себеп болады, ол айналасындағы әлеуметтік мәселелерді назардан тыс қалдыра алмайды. Бес жыл бойы ешқандай жарияланым жасалмады, бірақ 20 ғасырдың басында Мью «Temple Bar» журналына тұрақты түрде әңгімелер жаза бастады. Ол 1910 жылдарға дейін өте сирек өлең жазған. Оның алғашқы жинағы «Фермердің жарқыны» 1916 жылы «Поэзия кітапханасы» баспасынан кітапша түрінде жарық көрді. Америка Құрама Штаттарында бұл жинақ «Сенбілік базар» деп аталып, 1921 жылы «Macmillan» баспасында жарық көрді. Ол Сидней Кокерлдің құрметіне ие болды және Сара Тисдейл, Эзра Паунд және Вирджиния Вульф сияқты жазушылардың оған ақын ретінде құрметін арттырды. Оның өлеңдері алуан түрлі: кейбіреулері («Madeleine in Church») сенім және Құдайға сену мүмкіндігі туралы құштарлықпен пікірталас тудырады, ал басқалары формасы мен атмосферасы жағынан протомодернистік болып келеді («Нунхед зиратында»). Ол ұзақ, прозаға ұқсас жолдарды, сондай-ақ енжамбман мен абзацтаудың әртүрлі тәсілдерін тәжірибелік түрде қолданды, бұл оның өзгешелігі үшін жоғары бағаланды. Оның көптеген өлеңдері драмалық монологтар түрінде жазылған, және ол көбінесе ер адамның көзқарасынан жазады («Фермердің жарқыны»). Олардың екеуі психикалық ауруларға арналған – «Кен» және «Асхана жолында». Мьюдің «Кен», «Фермердің жарқыны» және «Сенбілік базар» сияқты көптеген өлеңдері, Мью өмір сүрген қоғамнан шеттетілген сезімін көрсететін, шеттетілген тұлғалар туралы. Оның «Ағаштар құлады» өлеңі экологиялық сезімталдыққа шақыру болып табылады және Иво Мослидің «Поэзияның жасыл кітабы» антологиясында ерекше аталып өтеді. Мью бірнеше әдеби тұлғалардың қолдауын алды, әсіресе Томас Харди, оны өз заманындағы ең жақсы әйел ақын деп атады; Вирджиния Вульф, ол оның «өте жақсы, қызықты және ешкімге ұқсамайтын» екенін айтты; және Зигфрид Сассон. 1923 жылы ол Кокерлдің, Хардидің, Джон Мейсфилдтің және Уолтер де ла Маредің көмегімен жылына 75 фунт стерлингтік мемлекеттік жәрдемақы алды. Бұл оның қаржылық қиындықтарын жеңілдетуге көмектесті.

In 1894, Mew succeeded in getting a short story published in The Yellow Book. Entitled "Passed," it was inspired by Mew's activities as a volunteer social worker and concerns a distressed woman, suggested to be a prostitute, who leads the narrator to a room where her sister lies dead. The narrator is profoundly shocked by the experience, but flees in the end to her comfortable life. She later sees the woman, accompanied by a man, and this causes the narrator to break down, unable to ignore the social ills around her. Five years followed without any publications, but by the beginning of the 20th century Mew was contributing fiction with some regularity to magazines, including Temple Bar. She apparently wrote very little poetry until the 1910s. Her first collection, The Farmer's Bride, was published in 1916 in chapbook format by the Poetry Bookshop; in the United States this collection was entitled Saturday Market and published in 1921 by Macmillan. It earned her the admiration of Sydney Cockerell and drew respect for her as a poet from writers such as Sara Teasdale, Ezra Pound, and Virginia Woolf. Her poems are varied: some of them (such as "Madeleine in Church") are passionate discussions of faith and the possibility of belief in God; others are proto modernist in form and atmosphere ("In Nunhead Cemetery"). She made experimental use of long, prose like lines, and varieties of enjambment and indentation, which has been praised for its originality. Many of her poems are in the form of dramatic monologues, and she often wrote from the point of view of a male persona ("The Farmer's Bride"). Two concern mental illness – "Ken" and "On the Asylum Road". Many of Mew's poems, including "Ken", "The Farmer's Bride", and "Saturday Market", are about outcast figures, expressing Mew's feelings of alienation from the community in which she lived. Her poem "The Trees Are Down" is a poignant plea for ecological sensitivity and is singled out particularly in the anthology The Green Book of Poetry by Ivo Mosley. Mew gained the patronage of several literary figures, notably Thomas Hardy, who called her the best woman poet of her day; Virginia Woolf, who said she was "very good and interesting and quite unlike anyone else"; and Siegfried Sassoon. In 1923, she obtained a Civil List pension of £75 per year with the aid of Cockerell, Hardy, John Masefield, and Walter de la Mare. This helped ease her financial difficulties.

Өлу және қайтыс болу

Жұмысының сын тұрғысынан сәттілігіне қарамастан, Мью өзін, анасы мен қарындасын күтіп бағуға жеткілікті ақша таба алмады. 1916 жылы олар тұратын үй бұзылуға жатты. Ол жерде ол Лизол дезинфекциялық құралын ішіп, өз-өзіне қол жұмсады. Мью қайтыс болғаннан кейін оның досы Алида Монро (Мьюдің алғашқы кітабын басып шығарған Гарольд Монроға үйленген) оның өлеңдерін жинап, өңдеп, 1929 жылы "The Rambling Sailor" атты жинақ ретінде жариялады.