Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иониядағы ежелгі қала (қазіргі Лидия, Түркия)
Ancient former city in Ionia (in modern Lydia, Turkey)
Колофон ( /k//ɒ//l//ə/,/f//ɒ//n//, // //f//ən/; ) – Иониядағы ежелгі қала. Б.з.д. 2-мыңжылдықтың соңында құрылған, бұл қала Иония лигасының он екі қаласының ең көнелерінің бірі болуы мүмкін. Ол Лебедостан (батысқа қарай 120 стадиум) және Ефестен (оңтүстігіне қарай 70 стадиум) арақашықтықта орналасқан. Қаланың қираған орындары Түркияның Измир провинциясының Мендерес ауданындағы Дегирмендере қаласынан оңтүстікке қарай жатыр. Қаланың аты κολοφών, "жота" деген сөзден шыққан (осы сөзден "колофон" библиографиялық термині де пайда болған, "қорытынды нүкте" мағынасында), себебі қала таудың тізбегі бойында салынған. Розинге қолданылатын "колофония" термині колофония шайыры (Κολοφωνία ῥητίνη Kolophōnia rhētinē) деген сөзден туындаған, бұл шайыр Колофонның қарағайларынан алынған және ішекті музыкалық аспаптардың иірімдерінің үйкелісін арттыру үшін жоғары бағаланған.
Colophon ('/k//ɒ//l//ə/,/f//ɒ//n//, // //f//ən/; ) was an ancient city in Ionia. Founded around the end of the 2nd millennium BC, it was likely one of the oldest of the twelve cities of the Ionian League. It was located between Lebedos (120 stadia to the west) and Ephesus (70 stadia to its south). Its ruins are south of the town Değirmendere in the Menderes district of Izmir Province, Turkey. The city's name comes from the word κολοφών, "summit", (which is also the origin of the bibliographic term "colophon", in the metaphorical sense of a 'crowning touch',) as it was sited along a ridgeline. The term colophony for rosin comes from the term colophonia resina (Κολοφωνία ῥητίνη Kolophōnia rhētinē), resin from the pine trees of Colophon, which was highly valued for increasing friction of the bow hairs of stringed musical instruments.
Тарих
Аполлодор мен Проклдың айтуынша, мифтік көруші Калхас Троя соғысы аяқталғаннан кейін Колофон қаласында қайтыс болды. Страбон оның қайтыс болған жері ретінде Кларсты атайды, ол кейін Колофон аумағындағы құлшылық орталығына айналды. Бір дерек бойынша, ол өзінен жақсы көрушіні кездестіргенде өледі деп айтылған. Калхас және басқа да батырлар Троядан отанына қайтып келе жатқанда Колофонда Мопсус атты көрушіге кездесті, екеуі де болашақты болжау қабілеттерімен сынасты. Калхас Аполлон мен Мантоның ұлы болған Мопсустың шеберлігіне жете алмады, сол себепті қайтыс болды. Ежелгі гректерде Афина патшасы Кодрустың екі ұлы – Дамасихтон мен Промет – осы жерде колония құрды. (Промет кейін Дамасихтонды өлтірді, содан кейін Наксосқа қашып, онда қайтыс болды, бірақ оның денесін Дамасихтонның ұлдары Колофонға әкеліп, қаланың жанына жерледі). Бұл қала философ Ксенофанның, сондай-ақ Антимах және Мимнерм ақындарының туған жері болды. Колофон Ион қалаларының ең күштісі саналды және әскердегі атты әскерімен, тұрғындарының зәулім өмірімен танымал болды, бірақ б.з.д. 7 ғасырда Лидияның Гигесі оны жаулап алды. Содан кейін Колофон құлдырап, көршілес Ефес және Ионияның теңіз күшінің өркендеуімен, Милет қаласымен бәсекелесе алмады. Ұлы Александрдың қайтысынан кейін Пердикка Самостағы афиналықтарды, соның ішінде әскери қызметін аяқтағаннан кейін оларға қосылған Эпикурдың отбасын Колофонға жер аударды. Б.з.д. 3 ғасырда оны Александрдың ізбасарларының бірі, македондық офицер Лисимах жойды (Диадохи), кейін Тракия мен Кіші Азияның патшасы болды (б.з.д. 306 ж.), сол кезде ол көршілес Лебедос қаласын да жайратып, тұрғындарын қуды. Нотий порты қызметін атқарды, ал оның жанында Клар ауылы орналасқан, онда Аполлон Клариусқа арналған әйгілі ғибадатханасы мен оракулы болды, осы жерде Калхас Мопсуспен болашақты болжау ғылымында жарысты. Рим дәуірінде Лисимахтың жаулап алуынан кейін Колофон қалпына келмеді (Лебедостан айырмашылығы) және маңыздылығын жоғалтты. Шын мәнінде, қаланың аты Нотий портының ауылына көшірілді, ал бұл атау Пелопоннес соғысы мен Цицерон заманы арасында (б.з.д. 5 ғасырдың соңынан б.з.д. 1 ғасырына дейін) жоғалып кетті. Сонымен қатар, қала Ион құрлығындағы маңызды орын болғандықтан, Гомердің туған жері немесе отаны ретінде қарастырылды. Лукиан өзінің "Нағыз тарих" еңбегінде оны Хиос аралы мен Смирна қаласымен бірге туған жері ретінде атады, бірақ Лукианның Гомері Вавилоннан шыққан деп мәлімдейді.
According to Apollodorus and Proclus, the mythical seer Calchas died at Colophon after the end of the Trojan War. Strabo names Clarus as the place of his death, which would later be a cult center in the territory of Colophon. An oracle had it that he would die when he would meet a better seer than himself. As Calchas and the other heroes on their way home from Troy came upon the seer Mopsus in Colophon, the two competed in their mantic qualities. Calchas couldn't equal Mopsus' skills as a seer, being a son of Apollo and Manto, so he died. In Greek antiquity Damasichthon and Promethus, two sons of Codrus, King of Athens, established a colony there. (Promethus later killed Damasichthon; he then escaped to Naxos, and died there, but his corpse was brought back to Colophon by Damasichthon's sons, and subsequently lay near Colophon). It was the birthplace of the philosopher Xenophanes and the poets Antimachus and Mimnermus. Colophon was the strongest of the Ionian cities and renowned both for its cavalry and for the inhabitants' luxurious lifestyle, until Gyges of Lydia conquered it in the 7th century BC. Colophon then went into decline and was eclipsed by neighbouring Ephesus and by the rising naval power of Ionia, Miletus. After the death of Alexander the Great, Perdiccas expelled the Athenian settlers on Samos to Colophon, including the family of Epicurus, who joined them there after completing his military service. In the 3rd century BC, it was destroyed by Lysimachus—a Macedonian officer, one of the successors (Diadochi) of Alexander the Great, later a king (306 BC) in Thrace and Asia Minor, during the same era when he nearly destroyed (and did depopulate by forced expulsion) the neighboring Ionian League city of Lebedos. Notium served as the port, and in the neighbourhood was the village of Clarus, with its famous temple and oracle of Apollo Clarius, where Calchas vied with Mopsus in divinatory science. In Roman times, after Lysimachus' conquest, Colophon failed to recover (unlike Lebedos) and lost its importance; actually, the name was transferred to the site of the port village of Notium, and the latter name disappeared between the Peloponnesian War and the time of Cicero (late 5th century BC to 1st century BC). Additionally, the city, as a major location on the Ionic mainland, was cited as a possible home or birthplace for Homer. In his True History, Lucian lists it as a possible birthplace along with the island of Khios and the city of Smyrna, though Lucian's Homer claims to be from Babylon.
Епископтық
Дәстүр бойынша, Колофон епископтығының алғашқы епископтары Состен (Елшілердің істері 18:17 (ESV) және 1 Қорынттықтар 1:1 (ESV)) және Тихик (Титус 3:12 (ESV)) деп есептелген. Бірақ тарихи тұрғыдан құжатталғандардың арасында тек Евлалий немесе Евталий, ол 431 жылы Ефесте өткен Бірінші кеңеске қатысқан, және Александр ғана бар, ол 451 жылы Халкидон кеңесінде өкілдік еткен, бірақ жеке қатыспаған. Колофон XII немесе XIII ғасырларға дейін Азия провинциясының Рим астанасы Ефестің қарастырылатын епископтығы ретінде Notitiae Episcopatuum тізімінде сақталған. Қазір Колофон тұрақты епископтық емес, католик шіркеуі оны титулярлық орын ретінде тізімдеген.
While tradition gave as the first bishops of the bishopric of Colophon Sosthenes (Acts 18:17 (ESV) and Corinthians 1:1 (ESV)) and Tychicus (Titus 3:12 (ESV)), the only ones historically documented are Eulalius or Euthalius, who was at the First Council of Ephesus in 431, and Alexander who was represented at the Council of Chalcedon in 451, without attending it personally. Colophon continued to be listed in Notitiae Episcopatuum as late as the 12th or 13th century, as a suffragan of Ephesus, capital of the Roman province of Asia. No longer a residential bishopric, Colophon is today listed by the Catholic Church as a titular see.